Birleşik Krallık genelinde belediyeler, ülkedeki sosyal konut açığını kapatmak amacıyla geçmişte “Right to Buy” (Satın Alma Hakkı) programı kapsamında satılan evleri geri almak için 900 milyon sterlinden fazla harcama yaptı.
The Telegraph’ın haberine göre, bazı durumlarda yerel yönetimler, mülkleri orijinal satış fiyatının 88 katına kadar varan bedellerle vergi mükelleflerinin parasıyla geri ödemek zorunda kaldı.
Fiyatlarda rekor seviyede artış
Doğu Londra’daki Redbridge bölgesinde 2004 yılında sadece 5.000 sterline satılan bir sosyal konut, 2022 yılında belediye tarafından 440.000 sterline geri alındı. Bu rakam, evin indirimli satış fiyatının 88 katına denk geliyor.
Benzer bir durum Epping bölgesinde de yaşandı. 1994 yılında 9.430 sterline satılan bir mülk, 2020 yılında belediye tarafından 375.000 sterline geri alındı.
İngiltere, Galler ve İskoçya’daki 70’ten fazla belediyenin verileri incelendiğinde, 2015 yılından bu yana en yüksek geri alımı 628 konut ile Sheffield gerçekleştirdi. Onu 565 konut ile Edinburgh Belediyesi takip etti.
Konut stoğunda büyük açık
1980 yılında Margaret Thatcher döneminde başlatılan program, belediye kiracılarına evlerini %70’e varan indirimlerle satın alma hakkı tanıyordu. Ancak on yıllardır satılan mülklerin yerine yeterli sayıda yeni konut inşa edilememesi, belediyeleri mevcut krizi çözmek için eski evleri piyasa değerinden geri almaya itti.
Belediyeler, geri alım yönteminin yeni ev inşa etmekten daha hızlı bir çözüm sunduğunu belirtiyor. Geri alınan mülklerin büyük bir kısmı, bekleme listesindeki 1,3 milyondan fazla aile için “geçici konaklama” yeri olarak kullanılıyor.
Hükümetten yeni kısıtlamalar
Mevcut sistemde bazı mülk sahipleri, beş yılın ardından evlerini sattıklarında indirimi geri ödemek zorunda kalmadıkları için hem ilk alımda hem de satışta kazanç sağlıyor. Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, belediyelerin stoklarını yenilemesini desteklediğini ancak bu durumun “haksız kazanç” yarattığını ifade etti.
İşçi Partisi hükümeti ise sistemde reforma gidiyor. Yeni kurallar kapsamında satış indirimleri maksimum %15 ile sınırlandırılacak ve asgari kiracılık süresi üç yıldan 10 yıla çıkarılacak.
Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanlığı sözcüsü, sosyal konut stokunu korumak ve belediyelere esneklik sağlamak amacıyla reformların hayata geçirildiğini ve sosyal konut inşası için 39 milyar sterlinlik taahhütte bulunulduğunu vurguladı.
Editör: 
Yorumlar