400 Bin Kişi Büyük Mortgage Artışlarıyla Karşı Karşıya

İngiltere Merkez Bankası, önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık üç milyon Birleşik Krallık hanesinin artan ipotek geri ödemeleriyle karşı karşıya kalacağını açıkladı. Bankanın Mali Politika Komitesi (FPC), bu artışın yaklaşık 400.000 hane için %50’den fazla “çok büyük artışlar” içereceği konusunda uyardı. Ancak Merkez Bankası, ekonomik görünüm kötüleşse bile Birleşik Krallık’taki kredi kuruluşlarının hane halklarını ve işletmeleri desteklemek için güçlü bir konumda olduğunu vurguladı.

Bankanın son Finansal İstikrar Raporu, borçlanma maliyetlerinin 2022 yılında önemli ölçüde artmaya başlamasından bu yana çoğu hane halkının ipotek oranlarında bir artış yaşadığını gösterdi. Faiz oranları şu anda 16 yılın en yüksek seviyesi olan %5,25’te bulunuyor ve Merkez Bankası, bu ayın başında yapılan üst üste yedinci toplantıda bu oranı koruma kararı aldı. Buna rağmen, birçok ekonomist Ağustos ayında yapılacak bir sonraki oylamada faiz oranlarının düşürülebileceğini tahmin ediyor.

Halihazırda ipotekli konut kredisi kullanan hanelerin yaklaşık %35’i, yani üç milyondan fazlası %3’ün altında ödeme yapmaktadır ve bu oranın 2026 sonuna kadar artması beklenmektedir. Rapor, 2026 yılı sonundan önce sabit faizli bir ipoteği kapatan tipik bir hanenin ayda yaklaşık 180 sterlinlik bir artışla karşı karşıya kalacağını belirtti. Hane halklarının “artan bir oranının” daha uzun vadelerde borçlanmayı tercih ettiğini, bunun da aylık geri ödemeleri azalttığını ancak zaman içinde daha fazla borçlanmaya neden olduğunu vurguladı.

Artan Kira Maliyetleri Hane Halklarını Zorluyor

Banka, yüksek mortgage oranlarının hem ev sahipleri hem de kiracılar için tasarruflarda baskıya neden olduğunu keşfetti. Ödemelerini geciktiren kiracıların oranının, önemli yıllık kira artışlarının ardından, bir önceki yıl %15,7 iken 2024’ün ilk çeyreğinde %16,5’e yükseldiği kaydedildi. Anket bulguları ayrıca “birçok kiracının ve düşük gelirli hane halkının artan yaşam maliyetleriyle başa çıkmak için önümüzdeki on iki ay içinde tasarruflarını daha da azaltmayı planladığını” gösterdi.

Hane halkı finansmanı üzerindeki baskıya rağmen, Merkez Bankası, ekonomi ve finans sektörü için genel risk ortamının büyük ölçüde istikrarlı kaldığını vurguladı. Mali Politika Komitesi (FPC), bankacılık sektörünün “ekonomik ve mali koşulların beklenenden önemli ölçüde daha kötü olması durumunda bile hane halklarını ve işletmeleri destekleme kapasitesine sahip olduğunu” garanti etti. Ancak sektör, İngiltere, ABD ve Fransa gibi kilit ülkelerde yaklaşan seçimlere bağlı “politika belirsizliği” de dahil olmak üzere “küresel kırılganlıklarla” karşı karşıya.