Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Lord Peter Mandelson’ın Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçisi olarak atanması sürecinde yaşanan güvenlik zafiyeti krizine ilişkin Avam Kamarası’nda milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Ocak 2025’te güvenlik yetkililerinin olumsuz görüş bildirmesine rağmen stratejik büyükelçilik görevine atanan ve yedi ay sonra Jeffrey Epstein ile geçmiş bağlantıları nedeniyle görevden alınan Mandelson olayı, hükümeti zor durumda bırakmaya devam ediyor. Başbakan Starmer, eleştirilerin odağındaki isim olarak parlamentoda yaptığı kapsamlı savunmada, yaşanan krizin sorumluluğunu doğrudan devlet bürokrasisine ve Dışişleri Bakanlığı’na yükledi.
Fatura Dışişleri Bakanlığı’na Kesildi
Başbakan Starmer, Lord Mandelson’ın güvenlik onayının istihbarat yetkililerinin itirazlarına rağmen Dışişleri Bakanlığı tarafından nasıl onaylandığına dair sert ifadeler kullandı. Bakanlık yetkililerinin, atama sürecinde ve sonrasında kendisini bilgilendirmek için ellerine geçen “tekrarlanan fırsatları” değerlendirmediğini belirten Starmer, bu hayati bilginin başbakandan gizlenmesini “inanılmaz”, “şaşırtıcı” ve “hayret verici” sözleriyle nitelendirdi. Başbakan, Dışişleri bürokratlarının sadece kendisinden değil, aynı zamanda geçen yıl Mandelson’ın görevden alınmasını idari olarak soruşturan milletvekillerinden de güvenlik sürecine dair bilgileri gizlemek için “kasıtlı bir karar” aldıklarını ileri sürdü.
Başbakan Keir Starmer
Picture by Lauren Hurley / No 10 Downing Street
Bürokrasiyle Derin Çatlak: Olly Robbins’in Rolü
Güvenlik soruşturması (vetting) sürecinin; adaylara mali durumları, cinsel geçmişleri, sağlık durumları ve aileleri hakkında son derece özel ve müdahaleci sorular sorulmasını içerdiğini kabul eden Starmer, bu kişisel detayların gizli kalması gerektiğine inandığını belirtti. Ancak Başbakan, bu özel detaylar saklı tutulsa dahi, yetkililerin vardığı “genel güvenlik tavsiyesini” kendisiyle paylaşmamasının hiçbir makul gerekçesi olamayacağını savundu. Bu noktada, geçtiğimiz hafta fiilen görevden alınan dönemin en üst düzey Dışişleri Bakanlığı müsteşarı Sir Olly Robbins ile aralarındaki temel anlaşmazlığa dikkat çekti. Starmer, “Robbins, bu sürecin kendisine güvenlik tavsiyesini bana ifşa etme izni vermediği görüşündeydi. Oysa bu bilgiyi en başından bana sağlaması gerekirdi” diyerek eski bürokratını suçladı. Gözler şimdi, salı günü Avam Kamarası komitesine ifade verecek olan Sir Olly Robbins’in iddialara vereceği yanıtlara çevrildi.
‘Parlamentoyu Yanıltmadım’ Savunması
Oturumun en gergin anları, muhalefet partilerinin Başbakan’a yönelttiği “parlamentoyu yanıltma” suçlamaları sırasında yaşandı. Starmer, geçtiğimiz yıl Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmada Mandelson’ın atamasında “tüm yasal prosedürlerin tam olarak izlendiğini” söylemişti. Birleşik Krallık anayasal teamüllerine ve Bakanlık Yasası’na (Ministerial Code) göre, bir başbakanın veya bakanın parlamentoyu “bilerek yanıltması” doğrudan istifa gerekçesi sayılıyor. Milletvekillerinin, yaşananları eksik bilmesinden dolayı Avam Kamarası’nı “yanlışlıkla da olsa” yanıltıp yanıltmadığı sorusuna kesin bir dille “Hayır” yanıtını veren Başbakan, “Tıpkı milletvekilleri gibi bana da o dönem daha fazla bilgi verilmesi gerektiğini kabul ediyorum. Ancak Meclis’i kesinlikle yanıltmadım” diyerek istifa söylentilerine kapıyı kapattı.
İkinci Bir Güvenlik İncelemesi Başlatıldı
Krizin ulusal güvenlik ve müttefik ilişkileri boyutuna da değinen Keir Starmer, Lord Mandelson’ın Washington’da görev yaptığı kritik yedi ay boyunca en üst düzeydeki “çok gizli” devlet materyallerine doğrudan erişimi olduğunu doğruladı. Bu durumun yarattığı zafiyet endişelerini gidermek amacıyla Başbakan, Mandelson’ın büyükelçiliği döneminde ortaya çıkmış olabilecek her türlü potansiyel güvenlik riskinin araştırılması için yeni bir inceleme emri verdiğini duyurdu. Söz konusu soruşturma, Kabine Ofisi (Cabinet Office) bünyesindeki Hükümet Güvenlik Grubu tarafından titizlikle yürütülecek. Bu yeni idari adım, emekli yargıç Sir Adrian Fulford tarafından halihazırda yürütülen ve ülkenin genel ulusal güvenlik soruşturma (vetting) sisteminin yapısal sorunlarını inceleyen diğer geniş çaplı bağımsız soruşturmadan ayrı olarak gerçekleştirilecek.
Editör: 
Yorumlar