İngiltere'nin Yeni Bütçesi: Vergi, Maaş Ve Desteklerde Yeni Kararlar

Birleşik Krallık Maliye Bakanı John Healey, Başbakan Andy Burnham döneminin ilk bütçesini açıkladı. Bütçede öne çıkan bütün düzenlemeler şöyle:

İngiltere’de belediye vergisi (Council Tax) A-D kategorilerindeki 20 milyon haneye tek seferlik 100 sterlin ödenecek. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’ya eşdeğer kaynak aktarılacak.
İngiltere, İskoçya ve Galler’de doğal gaz faturalarındaki sabit günlük ücret kaldırılacak; maliyet birim fiyatına yansıtılacak.
Elektrik faturalarındaki KDV indirimi nisandan temmuza uzatılacak.
Hidrojen projelerini finanse eden Gas Shipper Obligation vergisi enerji faturalarından çıkarılarak genel vergilere aktarılacak.
Akaryakıt vergisi dondurması temmuza uzatılacak.
Kornişon turşusu ve marmelat dahil 100’den fazla gıda ürününün yanı sıra gazyağı ve gübrede ithalat vergileri kaldırılacak.
İş amaçlı araç kullanımında ilk 10 bin mil için vergisiz ödeme mil başına 55 peni olarak kalıcılaştırılacak. Bu sınırın üzerindeki oran 25 peniden 35 peniye çıkacak.
Nisanda başlayacak programla 10 bin işletmenin elektrik faturasında yüzde 25 indirim sağlanacak. Bu yılki enerji giderleri için de geriye dönük ödeme yapılacak.

Yeni devlet emekli maaşı nisanda yüzde 3,9, yıllık 488 sterlin artacak. Eski temel emekli maaşındaki yıllık artış 374,40 sterlin olacak.
Düşük gelirli emeklilere yeni vergisiz gelir muafiyeti getirilecek. Geliri tam yeni devlet emekli maaşını aşmayanlar gelir vergisi ödemeyecek.
Yasal asgari ücret nisanda yüzde 3,9 artırılacak.
Ücretsiz bakım sağlayan kişiler, vergi sonrası haftalık kazançları 204 sterlini aştığında Carer’s Allowance yardımının tamamını kaybetmeyecek. Kademeli azaltma uygulanacak.
Ebeveynlik ödemeleri, serbest çalışan babaları ve eşcinsel çiftlerdeki ebeveynleri kapsayacak şekilde genişletilecek.

Bankaların kârlarına uygulanan ek vergi ocaktan itibaren 15 ay boyunca yüzde 3’ten yüzde 6’ya çıkarılacak.
İngiltere’de ana cadde mağazalarının işletme vergisi muafiyet eşiği 12 bin sterlinden 18 bin sterline yükselecek.
Yetişkin oyun merkezleri ve elektronik sigara mağazaları işletme vergisi indiriminden yararlanamayacak.
Yüksek bahisli kumar makinelerindeki vergi yüzde 20’den yüzde 25’e çıkarılacak.
Amazon, eBay ve Temu gibi pazaryerlerinin satıcıların KDV’den kaçınmasını önleme yükümlülükleri artırılacak.

İngiltere’de sosyal ve uygun fiyatlı konutlara 1 milyar sterlin ek kaynak ayrılacak. On yıllık programın bütçesi 40 milyar sterlini aşacak.
Sokakta yaşayan kişilerin Noel’e kadar barınma imkânına erişmesini amaçlayan programa 432 milyon sterlin ek kaynak sağlanacak.

İşletme vergisi gelirlerinin tamamı on yılın sonuna kadar yerel yönetimlerde kalacak. Belediye başkanları gelecek yıldan itibaren gelirlerin yüzde 20’sini tutabilecek.
2028’den itibaren gelir vergisi tahsilatından belediye başkanlarına pay aktarılacak.
İngiltere’deki bölgesel yönetimlere harcama yetkileri genişletilerek gelecek yıl konut, ulaşım ve ana caddeler için 285 milyon sterlin sağlanacak.
Büyük projeler için belediye başkanlarıyla birlikte 1,5 milyar sterlinlik borçlanma mekanizması tasarlanacak.

15 milyar sterlinlik Savunma Yatırım Planı, kamu bütçelerindeki kaynakların yeniden önceliklendirilmesiyle tamamen finanse edilecek. Önceki taahhüt 10,3 milyar sterlindi.
Savunma harcamalarının GSYH’nin 2030’da yüzde 3’üne, 2035’te NATO hedefi olan yüzde 3,5’ine çıkarılmasına ilişkin ayrıntılar gelecek yılın Harcama İncelemesi’nde açıklanacak.
Ukrayna’ya 10 milyar sterlin ilave ekonomik ve askerî destek verilecek.

Vergisiz nakit ISA hesaplarının yıllık limiti 20 bin sterlin olarak korunacak. 65 yaş altındakiler için 12 bin sterline indirme planı iptal edildi.
Yapay zekâ projelerine 600 milyon sterlinden fazla yatırım yapılacak. Bunun 120 milyon sterlini AI Security Institute’a, 100 milyon sterlini ulusal AI Biyogüvenlik Laboratuvarına ayrılacak.
Okullarda, iş yerlerinde ve toplumda kadın düşmanlığıyla mücadele fonuna 15 milyon sterlin sağlanacak.

Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), 2026 büyüme tahminini yüzde 1,1’den yüzde 1,2’ye yükseltti.
2027 büyüme beklentisi yüzde 1,6’dan yüzde 1’e düşürüldü. 2028’de yüzde 1,6 büyüme öngörülüyor.
Enflasyonun 2026’da ortalama yüzde 3,1, 2027’de yüzde 3,4 olması; 2028’de yüzde 2 hedefine gerilemesi bekleniyor.
Kamu borçlanması, tahmin döneminin her yılında önceki öngörülerin üzerinde olacak.
Borçlanmanın GSYH’ye oranının bu yıl yüzde 4,2’den 2030-2031’de yüzde 1,8’e düşmesi bekleniyor.
Kamu borç stokunun GSYH’ye oranının bu yıl yüzde 96’dan 2028-2029’da yüzde 97’ye yükselmesi, 2031’de yeniden yüzde 96’ya gerilemesi öngörülüyor.