İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un açıkladığı göç reformu, ekonomik katkı sağlayan ve kurallara uyan kişilere öncelik verilecek şekilde yasal yerleşim sürecini yeniden şekillendiriyor. 2021 sonrası Birleşik Krallık’a gelen yaklaşık 2 milyon göçmeni kapsayan düzenleme, mevcut kalıcı oturum sahiplerini etkilemeyecek.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre, 2021 ile 2024 yılları arasında net göç, Birleşik Krallık nüfusuna 2,6 milyon kişi ekledi. Bu artışla birlikte 2026-2030 yılları arasında yaklaşık 1,6 milyon kişinin kalıcı oturum izni alması bekleniyor.
Mevcut uygulamada, çoğu çalışma ve aile vizesi sahibi göçmen beş yıl sonunda oturum izni için başvurabiliyor. Ancak yeni düzenlemeyle bu süre 10 yıla çıkarılacak. Özellikle Brexit sonrası sağlık ve sosyal bakım vizeleriyle gelenler için bu süre 15 yıla yükseltilecek. Ayrıca sosyal yardım alanlara yönelik ek yaptırımlar da getirilecek.
Yeni sistem, kalıcı yerleşim hakkı için gereken süreyi genel olarak 10 yıla çıkarıyor. Ancak İngiltere’ye belirgin katkı sağlayanlara indirim uygulanacak. Örneğin, Ulusal Sağlık Servisi’nde (NHS) çalışan doktor ve hemşireler beş yıl içinde yerleşim hakkı kazanabilecek.
Düşük Gelirlilere 15 Yıl, Yardımlarla Geçinenlere 20 Yıl
2022-2024 arasında sağlık ve sosyal bakım vizesiyle gelen 616 bin kişi ve yakınları için yerleşim süresi 15 yıl olarak belirlendi. Bu vize türü, sistemin kötüye kullanılması nedeniyle yıl başında kapatılmıştı.
Refah yardımlarına bağımlı yaşayan göçmenler için yerleşim süresi 20 yıla çıkarılıyor. Bu süre, Avrupa’daki en uzun bekleme süresi olarak dikkat çekiyor.
Yasa dışı yollarla gelen veya vize süresini aşan göçmenler ise 30 yıl boyunca kalıcı oturum hakkı elde edemeyecek.
Vatandaşlık Şartı ve Kamu Fonlarına Erişim
İçişleri Bakanlığı’nın aktardığına göre, yeni sistemde göçmenlerin sosyal yardımlar ve kamu konutlarına erişebilmesi için yalnızca kalıcı oturum değil, İngiliz vatandaşlığına sahip olması gerekecek.
Yeni vatandaşlık için ise “Birleşik Krallık’ta Yaşam” sınavını geçme ve ek ücretleri ödeme şartı bulunuyor.
Katkıya Göre Süre Kısalacak
Gelir düzeyi yüksek olanlar, yenilikçi girişimciler ve “Global Talent” ya da “Innovator Founder” vizeleriyle gelen kişiler, yalnızca 3 yıl içinde yerleşim hakkı kazanabilecek.
Ayrıca şu kriterler de süreyi kısaltabilecek:
- İngilizceyi ileri düzeyde konuşmak
- Gönüllü çalışmalar yapmak
- Ulusal Sigorta katkısı ödemek
- Suç kaydının temiz olması
Öte yandan, İngiliz vatandaşlarının birinci derece yakınları ile Hong Kong BN(O) sahipleri, mevcut 5 yıllık yerleşim sürecinden yararlanmaya devam edecek.
Suç Geçmişi Yerleşime Engel Olacak
Bakanlık, kalıcı yerleşim başvurularında temiz bir adli sicil kaydının zorunlu hale getirileceğini açıkladı. Hangi suçlar için reddedileceği konusunda net eşiklerin belirlenmesi için çalışmalar sürüyor.
Geçiş Süreci ve İstisnalar
Hükûmet, sistem yürürlüğe girmeden önce kalıcı oturum almamış olanların tamamının yeni kurallara tabi olacağını belirtti. Ancak sınır durumlar için bir istişare süreci yürütülecek.
Bu kapsamlı reform paketi, İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan Göç Beyaz Kitabı’nda duyuruldu. “Kazanan Yerleşim” (Earned Settlement) adını taşıyan yeni model; karakter, uyum, katkı ve ikamet süresi olmak üzere dört temel ilkeye dayanacak.
Mahmood, “Bu ülkeye yerleşmek bir hak değil, kazanılması gereken bir ayrıcalıktır” diyerek reformun gerekçesini özetledi.
Editör: 
Yorumlar