Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı tarafından açıklanan öneriler arasında, birçok vize kategorisi için kalıcı oturum hakkı (Indefinite Leave to Remain – ILR) kazanmak amacıyla gerekli ikamet süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılması dikkat çekiyor. Redstone Solicitors hukuk bürosundan Avukat Yaşar Doğan’ın aktardığına göre, bu reformlar henüz yasalaşmadı ve kamuoyu görüşüne açık durumda. Vatandaşlar ve kurumlar, 12 Şubat 2026 tarihine kadar görüşlerini iletebilecek.
İkamet süresi uzayacak ya da kısalabilecek
Yeni sistemde, “kazanılmış oturum” modeli ile belirli koşulları sağlayan bazı başvuru sahipleri daha kısa sürede ILR alabilecek. Bu kapsamda, yüksek gelir elde edenler, kamu hizmetlerinde çalışanlar, gönüllü faaliyetlerde bulunanlar, yüksek düzeyde İngilizce bilenler ile Innovator Founder ve Global Talent vizesi sahipleri avantajlı konumda olacak.
Öte yandan, devlet yardımı alanlar, vizesiz giriş yapanlar veya vizesini aşan süreyle kalanlar gibi gruplar için gerekli ikamet süresi 10 yılın üzerine çıkabilecek.
Vatandaşlık için de yeni kurallar yolda
Hükümetin planına göre, kalıcı oturum almak için gereken İngilizce seviyesi mevcut B1 seviyesinden B2 seviyesine çıkarılacak. Ayrıca sabıka kaydı bulunan bireylerin ILR başvuruları tamamen reddedilecek. Bu reformların vatandaşlık yasasını da kapsayacak şekilde genişletilmesi bekleniyor.
Vatandaşlık başvurusundan önceki dönemde devlet yardımı alımının da engellenmesi öneriler arasında yer alıyor.
Kimler etkilenmeyecek?
Yasa taslağında yer alan açıklamaya göre, hâlihazırda kalıcı oturum ya da İngiltere vatandaşlığı olan bireyler değişikliklerden etkilenmeyecek. Aynı şekilde, Brexit sonrası oluşturulan AB Yerleşim Planı (EUSS) kapsamında hak sahibi olanlar ile İngiltere vatandaşlarının eş ve çocukları da muaf tutulacak. Ayrıca, İngiltere vatandaşı çocukların ebeveynleri olarak vize sahibi bireyler de kapsam dışında kalacak.
Ankara Anlaşmalılar belirsizlik içinde
Reform planlarında Ankara Anlaşması kapsamında vize almış olanlara ilişkin özel bir ifade yer almıyor. Ancak, değişikliklerden etkilenmeyecek gruplar arasında bu kişilere yer verilmemesi, yeni düzenlemelerden etkilenme ihtimallerini artırıyor. Buna rağmen, halen ILR başvurusunda bulunmamış Ankara Anlaşmalılar’ın sayısının oldukça az olduğu düşünülüyor.
Yürürlük tarihi ve geçici durumlar
İçişleri Bakanlığı’nın planına göre reformların Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu kapsamda en tartışmalı konu ise, değişikliklerin, hâlihazırda geçerli vizeyle İngiltere’de bulunan ancak henüz ILR almamış kişilere de uygulanacak olması. Bu yaklaşımın İngiltere kamu hukukunun “meşru beklenti” ilkesiyle çeliştiği yönünde eleştiriler bulunuyor.
Hukuki mücadele ve öneriler
Redstone Solicitors tarafından yapılan değerlendirmeye göre, reformlar bazı gruplar için doğrudan veya dolaylı ayrımcılığa yol açabilir. Özellikle yüksek gelir sahibi olanların avantajlı kılınması, kadınlar gibi belli gruplar üzerinde olumsuz etkiler doğurabilir.
Avukat Yaşar Doğan, bireylerin panik yapmak yerine süreci rasyonel bir şekilde değerlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Redstone Solicitors’ın önerileri arasında şu başlıklar yer alıyor:
- Her birey ve kurum kamuoyu araştırmasına görüş bildirerek katkı sağlamalı.
- Yerel milletvekilleriyle iletişime geçilip endişeler paylaşılmalı.
- Henüz ILR ya da vatandaşlık başvurusu yapmamış olan uygun kişilerin başvurularını geciktirmemeleri öneriliyor.
- Reformlardan etkilenmeyecek kişilerin de destek için kamuya görüş bildirmeleri isteniyor.
Sonuç ve beklentiler
Yasa henüz yürürlüğe girmemiş olsa da, kapsamlı reform önerileri göçmenlik sistemini önemli ölçüde değiştirme potansiyeli taşıyor. Kamuoyundan gelen tepkiler doğrultusunda bazı maddelerde değişiklik yapılması ihtimali bulunsa da, hükümetin genel yaklaşımı göçmenlik politikalarında daha kısıtlayıcı bir çizgiye doğru ilerliyor. Yasa tasarısının nihai şekli ve uygulanma kapsamı önümüzdeki aylarda netleşecek.
Editör: 
Yorumlar