İngiltere, Chagos anlaşmasını askıya aldı

Birleşik Krallık hükümeti, Chagos Adaları’nın egemenliğinin Mauritius’a devrini öngören anlaşmayı askıya aldı. BBC’nin haberine göre karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmaya karşı çıkması ve Washington’dan resmi onayın gelmemesi üzerine alındı.

Başbakan Keir Starmer hükümeti, anlaşmadan tamamen vazgeçilmediğini ancak parlamentoda gerekli yasal sürecin tamamlanması için zamanın kalmadığını açıkladı.

ABD onayı gelmedi

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli olan ABD ile resmi yazışma sürecinin tamamlanmadığı belirtildi. İngiliz hükümeti, anlaşmanın ancak ABD desteğiyle ilerleyebileceğini vurguladı.

Trump, daha önce anlaşmayı “tam bir zayıflık göstergesi” olarak nitelendirmiş ve Starmer’a planı iptal etme çağrısı yapmıştı.

Anlaşma neyi kapsıyordu?

Mayıs 2025’te imzalanan anlaşma, İngiltere’nin Hint Okyanusu’ndaki Chagos Adaları üzerindeki egemenliğini Mauritius’a devretmesini öngörüyordu.

Plan kapsamında:

• İngiltere, en büyük ada Diego Garcia’daki ortak ABD-İngiltere askeri üssünü kiralamaya devam edecek
• Bunun için yıllık ortalama 101 milyon sterlin ödeme yapılacak

Hükümet, Diego Garcia’nın ABD ve İngiltere için kritik stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı.

“Başka seçenek yoktu”

Eski üst düzey diplomat Lord Simon McDonald, hükümetin kararını değerlendirirken, ABD’nin açık muhalefeti karşısında “başka seçenek kalmadığını” söyledi.

McDonald, İngiltere’nin hem uluslararası hukuka uyma hem de ABD ile ilişkileri koruma hedefleri arasında kaldığını ifade etti.

Siyasi tepkiler

Anlaşmanın askıya alınması muhalefet partileri tarafından memnuniyetle karşılandı. Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch, anlaşmayı sert şekilde eleştirirken, Reform UK lideri Nigel Farage da kararı “gecikmiş ama doğru” olarak değerlendirdi.

Öte yandan Liberal Demokratlar, sürecin yönetimini “kaotik” olarak nitelendirerek hem önceki hem mevcut hükümetleri eleştirdi.

Tartışmalı bir süreç

Chagos Adaları konusu uzun süredir uluslararası hukuk ve insan hakları tartışmalarının merkezinde yer alıyor. 2019’da Uluslararası Adalet Divanı, İngiltere’nin adalar üzerindeki kontrolünü “mümkün olan en kısa sürede sona erdirmesi gerektiği” yönünde görüş bildirmişti.

Hükümet, anlaşmanın hâlâ masada olduğunu ve ABD ile Mauritius ile görüşmelerin sürdüğünü belirtirken, sürecin belirsiz bir süreliğine ertelendiği ifade ediliyor.