İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un hafta başında açıkladığı süresiz oturum izni (ILR) reformu, ülkede hâlihazırda yaşayan göçmenlerin yeni kurallardan etkilenip etkilenmeyeceği sorusunu gündeme taşıdı. Beş yılda kazanılan ILR hakkının on yıla çıkarılması ve başvuruya çeşitli “katkı temelli” kriterler eklenmesi planı, büyük yankı uyandırırken; hükümet kaynaklarından gelen farklı açıklamalar sürecin kapsamı hakkında belirsizlik yarattı.
İçişleri Bakanı, konuşmasına göçmen bir ailenin kızı olarak kişisel geçmişine ve Birleşik Krallık’taki vatanseverliğin tartışmalı doğasına değinerek başladı. Önceki Muhafazakar hükümetin politikaları nedeniyle ülke genelindeki insanların göç konusunda “işlerin kontrolden çıktığını hissettiğini” söyledi ve Britanya’nın “açık, hoşgörülü ve cömert bir ülke” olarak kalmasını sağlamak için artık kontrolün gerekli olduğunu ekledi.
Geriye Dönük Uygulama Tartışması
Financial Times’ın haberine göre, İçişleri Bakanı’na yakın bir kaynak, yeni kuralların mevcut göçmenleri kapsamayacağını belirtti. Buna göre, 2021’den önce Birleşik Krallık’a gelen ve ILR süresinin sonunda başvuru yapacak olan kişiler için mevcut sistem geçerli kalacak. Ancak bu değerlendirme henüz resmi bir hükümet politikası olarak açıklanmış değil.
Öte yandan LBC, İçişleri Bakanı’nın, 2021 sonrası gelen yaklaşık bir milyon kişinin beş yıl sonunda otomatik olarak ILR hakkı kazanmasını önlemek amacıyla “acil” bir geriye dönük yasa değişikliği üzerinde çalıştığını iddia etti. Haberde, hükümetin bu adımın yaratabileceği yasal zorluklara hazırlıklı olduğunu düşündüğü aktarıldı.
Bu çelişkili açıklamalar, özellikle Brexit sonrası uygulamaya alınan puan bazlı göç sisteminden faydalanan yeni göçmenler arasında belirsizlik yaratmış durumda.
Göçmenlik Hukuku Uzmanından Uyarı
Göçmenlik hukuku uzmanı Avukat Hasan Koca, yaptığı değerlendirmede, düzenlemenin ne zaman yürürlüğe gireceğinin hâlâ netleşmediğini vurguladı. “Yıl sonunda bazı değişiklikler olabilir. Bu nedenle beş yılını doldurmuş kişilerin gecikmeden başvuru yapmasında büyük fayda var,” diyen Koca, hükümetin değişiklikleri geriye dönük olarak uygulama ihtimalinin tamamen dışlanmadığını belirtti.
Göçmenlik hukuku uzmanı Avukat Hasan Koca
Hasan Koca ayrıca, düzenlemenin tüm vize türleri için geçerli olup olmadığının da belirsiz olduğunu, bazı vizelere seçici şekilde uygulanabileceğini ifade etti. “İltica başvurularını kapsaması beklenmiyor, ancak özellikle işçi vizeleri, onların aileleri ve sponsor firma gerektiren diğer vize türleri bu değişikliklerden etkilenebilir,” diyerek potansiyel etkilenme alanlarını özetledi.
“Katkı Temelli” Yeni Başvuru Şartları
Hafta başında Birmingham’daki İşçi Partisi konferansında konuşan İçişleri Bakanı Mahmood, ILR hakkı kazanmak için gereken sürenin on yıla çıkarılacağını doğrularken, yeni sisteme dair kamuoyuyla bir istişare süreci başlatacaklarını duyurdu. Yeni başvuru sistemi, yalnızca ülkede geçirilen süreye değil, bireylerin topluma yaptığı katkıya odaklanacak. Bakan, planlanan kriterleri şöyle sıraladı:
- Sürekli olarak çalışmak
- Ulusal sigorta primi ödemek
- Sosyal yardımlardan yararlanmamak
- Yüksek düzeyde İngilizce bilmek
- Temiz sabıka kaydı
- Topluma gönüllü katkı sağlamak
Bakan Mahmood, “Bu ülkeye yerleşmek, yalnızca burada olmakla değil, buraya katkı sağlamakla ilgili olmalıdır” diyerek, topluma uyum ve sorumluluk temelli bir yaklaşım vurguladı.
Hükümetten Yumuşatma Sinyalleri
İçişleri Bakanı’nın açıklamasının ardından kamuoyunda oluşan endişeleri dikkate alan hükümet, mesajlarını daha dikkatli vermeye başladı. The Times, hükümet kaynaklarının, planlanan “iyi vatandaş” testlerinin teknik olarak karmaşık olması nedeniyle ülkede hâlihazırda yaşayan göçmenlere doğrudan uygulanamayacağını kabul ettiğini aktardı. Bu kişilere yönelik daha esnek ve ayrı bir süreç tasarlanması bekleniyor.
Ayrıca, yeni ILR sisteminin ne zaman yürürlüğe gireceği ve kimleri kapsayacağı henüz netleşmiş değil. Bakan Mahmood’un konuşmasında vurguladığı kamuoyu istişaresi, hükümetin bu konuda aceleci adımlar atmaktan kaçındığını gösteriyor.
Parlamentoda Son Karar Verilecek
Sınır Güvenliği ve İltica Bakanı Alex Norris, bu ayın başlarında Parlamento’da yaptığı açıklamada, ILR reformuna ilişkin nihai kararların istişare süreci tamamlandıktan sonra verileceğini söyledi. Norris’in açıklaması, yasal sürecin demokratik denetim çerçevesinde ilerleyeceğine işaret ediyor.
İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un göç politikası konusundaki ilk kapsamlı konuşması, İşçi Partisi hükümetinin göçmenlikle ilgili daha sıkı ama toplumsal katkıya dayalı bir çizgi izlemeye hazırlandığını gösterdi. Ancak aradan geçen birkaç gün içinde yapılan ek açıklamalar, sürecin hâlâ şekillenmekte olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle halihazırda Birleşik Krallık’ta yaşayan göçmenlerin yeni sistemden nasıl etkileneceği, önümüzdeki haftalarda yapılacak resmi açıklamalarla netleşecek.
Editör: 
Yorumlar