İki çocuk yardımı sınırı kalkabilir: Kimler etkilenecek?

İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves’in bu hafta açıklayacağı bütçede, 2017’den beri uygulanan “iki çocuk yardımı sınırı”nı kaldırması bekleniyor. The Times’ın Waseem Mohamed imzalı haberine göre, bu değişiklik özellikle büyük aileleri ve tek ebeveynli haneleri yakından ilgilendiriyor.

İki çocuk kuralı, Universal Credit kapsamında sadece ilk iki çocuk için yardım verilmesini öngörüyor. Ancak bu sınırın kaldırılması hâlinde, üçüncü ve sonraki çocuklar için de aylık 292,81 sterlin ek yardım verilecek.

Bu durum, tek başına üç çocuk büyüten bir ebeveynin alacağı toplam yardım miktarını yıllık 24.491 sterline çıkaracak. Mevcut durumda bu miktar 20.978 sterlin. Bu fark, asgari ücretle tam zamanlı çalışan bir kişinin yıllık net gelirinden (yaklaşık 21.807 sterlin) daha fazla.

350 bin çocuk yoksulluktan kurtulabilir

Child Poverty Action Group’un verilerine göre, söz konusu yardım sınırının kaldırılması 350 bin çocuğu yoksulluktan çıkarabilir. 2023-24 döneminde İngiltere’de 4,5 milyon çocuk, yani 16 yaş altı çocukların yüzde 31’i, barınma masrafları hesaba katıldığında göreli yoksulluk içinde yaşıyor.

Institute for Fiscal Studies’e göre, bu artış özellikle üç ve üzeri çocuğu olan aileler arasında yoğunlaştı. Bu hanelerde çocukların yüzde 44’ü göreli yoksulluk içinde. Bu oran, iki çocuklu hanelerde yüzde 25, tek çocuklu ailelerde ise yüzde 21.

Çalışmak, yardımdan daha az kazandırabilir mi?

Bazı uzmanlar, iki çocuk sınırının kaldırılmasının çalışmanın ekonomik cazibesini azaltabileceğini savunuyor. Özellikle üç veya daha fazla çocuğu olan bazı ailelerde, devlet yardımları, tam zamanlı çalışmadan daha fazla gelir sağlayabilir.

Bu durumun uzun vadede istihdam oranları üzerinde etkili olup olmayacağı, hükümetin dengelemeye çalıştığı konular arasında yer alıyor. Yine de veriler, yoksul çocukların yüzde 70’inin ebeveynlerinden en az biri çalışıyor.

Kimler daha çok etkileniyor?

Büyük ailelerde yoksulluk, etnik gruplar arasında da farklılık gösteriyor. Çocuk Komiserliği verilerine göre, üç veya daha fazla çocuğu olanların oranı beyaz İngiliz ailelerde yüzde 14 iken, bu oran Bangladeşli ailelerde yüzde 38, Pakistanlı ailelerde yüzde 41.

Göreli çocuk yoksulluğu oranı beyaz çocuklarda yüzde 25 iken, siyah ve Asyalı çocuklarda bu oran neredeyse yüzde 50’ye ulaşıyor.

Yoksulluğun coğrafyası

Yoksulluk oranları bölgesel olarak da büyük farklılık gösteriyor. En yüksek çocuk yoksulluğu oranı yüzde 46,5 ile Tower Hamlets, Londra’da görülürken, Pendle (Lancashire) son yıllarda yoksulluğun en fazla arttığı bölge oldu. Burada 2017-18’e kıyasla çocuk yoksulluğu yüzde 52 oranında arttı.

Burnley, Oldham ve Blackburn with Darwen gibi kuzey ve batı İngiltere şehirlerinde de benzer artışlar yaşanırken, İskoçya ve Doğu İngiltere’deki bazı bölgelerde çocuk yoksulluğu oranlarında azalma kaydedildi.

Rachel Reeves’in bütçede bu sınırı kaldırıp kaldırmayacağı, hem sosyal adalet hem de ekonomik sürdürülebilirlik açısından önemli bir sınav olacak.