Gaia ile gezegenimizi üç boyutlu görme fırsatı bu kez İngiltere’nin Cambridgeshire şehrinde bulunan Ely Katedrali’nde sürüyor. “Gaia”, İngiliz sanatçı Luke Jerram’ın gezici bir sanat eseridir. NASA görüntüsünden oluşturulan sanat eseri, gezegenimizi üç boyutta görme fırsatı sunmaktadır. Sanat eseri aynı zamanda toplumdaki önemli olaylara bir ayna görevi görür.
Mevcut COVID-19 salgını ışığında, sanat eseri izleyiciye gezegendeki yerimiz hakkında yeni bir bakış açısı sağlayabilir; Dünya toplumlarının hepsinin birbirine bağlı olduğu ve birbirimize karşı sorumluluğumuz olduğu duygusu.
Gaia ismini duydunuz mu hiç? ”Gaea”, ”Tellus” ya da ”Doğa Ana” olarak da biliniyor. Roma mitolojisinde ”Terra” olarak geçen ”Gaia” sözcüğünün Yunan mitolojisindeki tam karşılığı ”Dünya” Gaia, dünyayı Titanlardan önce yöneten ve her şeyin anası olan ilkel Yunan tanrıçası. Gaia; evreni yaratan, hem tanrıların hem insanoğlunun ilk ırkını doğuran. Tanrıların “Gaea ve üzerindeki uçsuz bucaksız gökyüzü üzerine yemin ederim” diyerek çağırdığı… Doğurganlığın ve yeryüzündeki yeşil alanların sembolü olan yeşil kıyafetlerle betimlenen Gaia. Dünyadaki yaşamın denetleyicisi. Khaos, Yunan mitolojisine göre düzen yani Evren oluşmadan önce geldiği kabul edilen ilk tanrı. Kendinden sonra ortaya çıkan ilk tanrıça olan Doğa Ana-Gaia’yı yaratıyor ve yine Yunan mitolojisindeki ilk tanrılardan karanlığın temsilcisi Erebus’u da. (Yazının devamını buraya tıklayarak okuyabilirsiniz)

Yoga beneath Gaia. Photo by Gareth Jones. Courtesy of Liverpool City Council’s River festival and Liverpool Cathedral
Sanat eseri, Dünya yüzeyinin 18 km’sini tanımlayan içten aydınlatmalı heykelin her santimetresi ile gerçek Dünya’dan 1.8 milyon kat daha küçüktür. Sanat eserinden 211 metre uzakta duran insanlar, Dünya’yı aydan göründüğü gibi görebilecek.
Binlerce yıldır baktığımız ayın aksine, insanlık Dünya’yı uzayda yüzen mavi bir mermer olarak ilk kez 1968’de NASA’nın Apollo 8 göreviyle görmüştü. Şu anda, gezegenimize dair algımız ve anlayışımız sonsuza dek değişti. Uzayın siyah boşluğunda asılı duran Dünya izole edilmiş, değerli ve kırılgan bir yaşam adası gibi görünüyor. Uzaktan bakıldığında, Dünya sadece soluk mavi bir noktadır. Gaia ile gezegenimizi üç boyutlu görmek için Cambridge’yi bilenler için kolay olacaktır.

Yoga beneath Gaia. Photo by Gareth Jones. Courtesy of Liverpool City Council’s River festival and Liverpool Cathedral. 2
WarholaMag‘da yayınlan ve Gözde Akkoyun tarafından yapılmış Luke Jerram bir röportajda “Gaia” yı tasarlarken neyi ilham kaynağını çok güzel özetliyor.
“Sanat eseri, bugüne kadar dünya çapında 25’ten fazla ülkede 3 milyondan fazla kamu üyesi tarafından görülen Ay Müzesi ile karşılaştırmak için bir kardeş heykel olarak da yapıldı. Tüm insan varlığımız boyunca, aya baktık ve tüm umutlarımızı, hayallerimizi ve arzularımızı oraya yansıttık. Oysa dünya için, sadece 1968’de NASA’nın Earthrise fotoğrafıyla, insanlık gezegenimizi ilk kez, uzayın karanlığında yüzen mavi bir yaşam mermeri olarak görebiliyordu.”

Choir performing at Salisbury Cathedral. Photo by Ash Mills.
Gaia Earth sanatı, gezegenimizin kırılganlığı hakkında bir fikir vermek için yaratıldı. Dünya’nın altı kitlesel yok oluşunun ortasında, acilen uyanmamız ve davranışlarımızı değiştirmeliyiz. Toplumun iklim değişikliğinden kaçmayı önlemek için gerekli değişiklikleri hızlı bir şekilde yapması gerekiyor.
Farklı mekanlar “Gaia”da nasıl bir fark oluşturuyor?
İzleyicilerin geniş ve çeşitli olacağını ve serginin herkese açık olacağını bildiğim için kamusal alanlarda sanat eserleri sunmaktan mutluluk duyuyorum. Gaia’nın bir sanat müzesinde, bilim merkezinde, parkta veya katedralde sergilenmesi, sanat eserinin deneyimi ve yorumunun değişeceği gerçeğini seviyorum. Gaia ayrıca, yerel ev sahiplerinin sanat eserlerinin altında yer almak için kendi etkinlik programlarını oluşturdukları bir mekan olarak hareket eder.

Gaia ile gezegenimizi üç boyutlu görme fırsatı bu kez Ely’de
Fotoğraf: Ely Katedrali Facebook
Ziyaretçilerinizden beklediğiniz algı neydi ve geri bildirim olarak beklediğiniz algıyı aldınız mı?
Halka gezegenimizin uzaydan nasıl göründüğünü görme fırsatı vermek için sanat eserinin mümkün olduğunca otantik ve gerçekçi görünmesini istedim. Çoğu insan için, bu onların tüm gezegenimizle karşılaşacakları en samimi, kişisel ve en yakın karşılaşmaları olacaktır.Umarım Gaia ziyaretçileri dünyayı uzaydan sanki inanılmaz derecede güzel ve değerli bir yer gibi görebilirler. Acilen bakmamız gereken bir ekosistem – tek evimiz. Dünya’nın altı kitlesel yok oluşunun ortasında, acilen uyanmamız ve davranışlarımızı değiştirmemiz gerekiyor. İklim değişikliğinin kaçmasını önlemek için gerekli değişiklikleri hızlı bir şekilde yapmalıyız. Gerçekten bir B Gezegeni yok!”
Daha önce farklı ülkelerde ve İngiltere’nin farklı şehirlerinde onlarca kez sergilenen “Gaia” 31 Temmuz’a kadar Ely Katedrali’nde görülebilir.

Gaia-Ey Katedrali
Gaia ile gezegenimizi üç boyutlu görme fırsatı Fotoğraf: Buğra Arıcan
















Comments