İngiltere’de çalışmalarını sürdüren Türk bilim insanı Dr. Mine Köprülü’nün başyazarı olduğu uluslararası araştırma, dünyaca ünlü bilim dergisi Cell’de yayımlandı. Araştırma, hastalıkların moleküler mekanizmalarının anlaşılması, yeni ilaç hedeflerinin belirlenmesi ve mevcut ilaçların farklı hastalıklarda kullanılabilmesi açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Çalışma, son yıllarda hızla gelişen proteogenomik alanında bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı araştırmalardan biri olarak değerlendiriliyor.
78 binden fazla kişinin verisi incelendi
Araştırmada, toplam 78 binden fazla kişinin genetik ve biyolojik verileri analiz edildi. Çalışma kapsamında kandaki proteinlerin genetik yapıyla ilişkisi incelenirken, hastalıkların altında yatan biyolojik süreçlerin daha net anlaşılması hedeflendi.
Londra Queen Mary Üniversitesi bünyesindeki Precision Healthcare Üniversite Araştırma Enstitüsünde (PHURI) görev yapan Dr. Mine Köprülü, geleneksel tıp yöntemlerinin çoğunlukla hastalıkların dış belirtilerine odaklandığını belirterek, moleküler değişimlerin hastalık ortaya çıkmadan çok önce başladığını söyledi.
Köprülü, “Tarihte ilk kez moleküler değişiklikleri yüksek çözünürlükte gözlemleme imkanına sahibiz.” ifadelerini kullandı.
89 kurumdan 118 bilim insanı yer aldı
Çalışma; Cambridge Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, Berlin Institute of Health ve Queen Mary Üniversitesi dahil olmak üzere 89 kurumdan 118 bilim insanının katkısıyla hazırlandı.
Dr. Köprülü, insan biyolojisinin son derece karmaşık olduğunu belirterek büyük veri setlerinin bilimsel araştırmalar açısından kritik önem taşıdığını ifade etti.
Araştırmanın, yalnızca temel bilim açısından değil, yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi bakımından da önemli sonuçlar sunduğunu vurgulayan Köprülü, özellikle kalp hastalıkları, diyabet ve tansiyon gibi yaygın rahatsızlıklarda yeni ilaç hedefleri keşfedildiğini söyledi.
Mevcut ilaçların farklı hastalıklarda kullanımı araştırılıyor
Araştırmada ayrıca mevcut ilaçların farklı hastalıklarda kullanılabilmesine yönelik önemli bilimsel ipuçlarının elde edildiği belirtildi.
Köprülü, sedef hastalığında kullanılan bazı ilaçların belirli iltihaplı romatizma türlerinde de etkili olabileceğine dair bulgulara ulaştıklarını kaydetti.
“Dışarıdan tamamen farklı görünen hastalıkların moleküler düzeyde ortak mekanizmalara sahip olduğunu görebiliyoruz.” diyen Köprülü, bu yaklaşımın ilaç geliştirme süreçlerini hızlandırabileceğini ifade etti.
“Türkiye’de aldığım eğitim beni bugünlere taşıdı”
Cell’de yayımlanan çalışmanın kendisi için büyük anlam taşıdığını belirten Köprülü, Türkiye’de aldığı eğitimin kariyerindeki temel yapı taşlarından biri olduğunu söyledi.
Köprülü, araştırmanın hem Türkiye’de hem de dünyada sağlık alanına katkı sağlamasını umut ettiğini belirterek çalışmaya katkı sunan bilim insanlarına ve katılımcılara teşekkür etti.
Editör: 
Yorumlar