Birleşik Krallık’taki Cambridge Üniversitesi bilim insanları, yapay zekâ tarafından tasarlanan bir aşının ilk insan denemelerini tamamladı. Araştırmacılar, yöntemin gelecekte salgın hastalıklara karşı daha hızlı ve etkili aşı geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
BBC’nin haberine göre, 39 kişinin katıldığı ilk klinik çalışma aşının güvenliğini değerlendirmeyi amaçladı. Yaklaşık 200 kişinin yer aldığı ikinci bir araştırmanın ise aşının bağışıklık sistemini ne ölçüde eğitebildiğine dair daha kapsamlı sonuçlar sunması bekleniyor.
Sonuçları Journal of Infection dergisinde yayımlanan çalışmada, bağışıklık sistemi üzerindeki etkinin şu aşamada “mütevazı” seviyede olduğu ifade edildi. Buna rağmen bilim dünyasında elde edilen sonuçlar önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Salgınlara karşı yeni bir araç olabilir
Southampton Üniversitesi’nde denemelerin bir bölümünü yürüten Prof. Saul Faust, yapay zekâ destekli tasarımın önemli bir potansiyel taşıdığını söyledi.
Faust, özellikle sürekli değişen virüslere karşı aşı geliştirme sürecinde teknolojinin büyük avantaj sağlayabileceğini belirterek, “Potansiyel pandemilere neden olabilecek ve sürekli evrim geçiren virüsler için aşı tasarlamada bu teknoloji çok daha başarılı olabilir” dedi.
Araştırma ekibi, hayvan deneylerinde her yıl yeniden formüle edilmesi gerekmeyen evrensel mevsimsel grip aşıları ve kuş gribi virüsü H5N1 için de çalışmalar yürütüyor. Bilim insanları, kuş popülasyonlarını etkileyen bu virüsün gelecekte insanlar arasında yayılma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Ebola ve benzeri virüsler için de araştırılıyor
Cambridge ekibi ayrıca Ebola virüsünü de kapsayan viral hemorajik ateşlere karşı yeni aşılar üzerinde çalışıyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde devam eden salgına neden olan virüs türü için henüz geliştirilmiş bir aşı bulunmuyor.
Çalışmada yer almayan Oxford Aşı Grubu Direktörü Prof. Andy Pollard, yöntemin hayvan deneylerinde güçlü sonuçlar verdiğini belirtti.
Pollard, “Bu oldukça dikkat çekici bir veri seti. İnsanlar bu tür bağışıklık yanıtlarının üretilebileceğini öngörmezdi” değerlendirmesinde bulundu. Ancak asıl sınavın insan deneylerinde ortaya çıkacağını vurgulayan Pollard, insan bağışıklık sisteminin laboratuvar hayvanlarından çok daha karmaşık olduğunu söyledi.
“Hayat kurtarabilir”
Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) Bilimsel Direktörü Prof. Marian Knight, yapay zekâ ile tasarlanan “süper antijen” aşısının geniş kapsamlı ve uzun süreli koruma sağlama hedefinde önemli bir dönüm noktası olabileceğini ifade etti.
Bilim Bakanı Lord Vallance ise çalışmayı Birleşik Krallık bilimi açısından önemli bir başarı olarak nitelendirdi.
Vallance, “Araştırma uzmanlığımızı yapay zekâ ile birleştirerek yeni tedaviler geliştirebileceğimizin güçlü bir örneğini görüyoruz. İlk insan deneylerinden gelen olumlu sonuçlar, gelecekte aşıların geliştirilmesini ve dağıtımını hızlandırarak dünya genelinde milyonlarca insana fayda sağlayabilir” dedi.
Editör: 
Yorumlar