İşçi Partisi içinde gümrük birliği çatlağı
Birleşik Krallık’ta AB gümrük birliğine yeniden katılım tartışması, Başbakan Sir Keir Starmer’ın liderliğindeki hükümet için siyasi risk uyarılarını beraberinde getirdi. Liberal Demokratlar tarafından sunulan ve AB ile özel bir gümrük birliği müzakerelerinin başlatılmasını öngören yasa tasarısı, 13 İşçi Partisi milletvekili tarafından desteklendi.
Ancak Starmer, kısa süre önce yaptığı açıklamada bu yönde bir adımın “mevcut hükümet politikası olmadığını” vurgulamıştı. Buna rağmen tasarının ikinci okumaya geçmesi, hükümetin AB ile daha derin bir ticari ortaklığa yönelebileceği yorumlarına yol açtı.
“Seçim öncesi net söz verilmişti”
Sky News’e konuşan İşçi Partisi üyesi Baroness Harriet Harman, Starmer’ın seçim sürecinde tek pazar ve gümrük birliğine yeniden katılım konusunda açık bir şekilde kapıyı kapattığını hatırlattı.
Harman, buna rağmen hükümetin doğrudan gümrük birliğine katılmadan, bazı unsurlarını içeren yeni bir düzenleme ile bu sınırı aşabileceğini savundu. Bu yaklaşımı, Hazine Bakanı Rachel Reeves’in bütçede gelir vergisi artışı vaadini teknik olarak ihlal etmeden uyguladığı politikaya benzetti.
“Tam katılım değil, unsurlar üzerinden ilerleme”
Baroness Harman, “Gümrük birliğine yeniden katılmıyoruz ama ticareti kolaylaştıracak bazı unsurları içeren daha iyi bir model oluşturabiliriz” diyerek, hükümetin esnek bir yol izleyebileceğini söyledi.
Bu yaklaşım, özellikle ihracatçı sektörlerde ticari engellerin azaltılması açısından ekonomik fayda sağlayabileceği gerekçesiyle savunuluyor.
Muhalefetten sert siyasi uyarı
Ancak bu olasılık, siyasi cephede ciddi uyarıları da beraberinde getirdi. Eski İskoç Muhafazakâr Parti lideri Ruth Davidson, böyle bir hamlenin Reform UK için büyük bir fırsat yaratacağını söyledi.
Davidson, “Bu tür bir adım Reform’u tamamen silahlandırır. Aylar, hatta yıllar sürecek bir süreç olur ve Reform için tam bir yakıt anlamına gelir” dedi.
Davidson’a göre, ekonomik olarak faydalı görünse bile, bu politikanın İşçi Partisi açısından siyasi maliyeti çok yüksek olabilir.
Reform UK faktörü
AB ile ilişkilerin yeniden şekillendirilmesi konusu, özellikle Nigel Farage liderliğindeki Reform UK tarafından uzun süredir hükümete karşı etkili bir siyasi argüman olarak kullanılıyor. Gümrük birliği tartışmasının yeniden alevlenmesi, Brexit sonrası dengelerin hâlâ ne kadar kırılgan olduğunu da ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, Starmer hükümeti önümüzdeki dönemde ekonomik fayda ile siyasi risk arasında hassas bir denge kurmak zorunda kalacak.
Editör: 
Yorumlar