Bugünün dünyasında birey, her alanda “seçme özgürlüğü” ile kuşatılmış durumda. Eğitimden kariyere, ilişkilerden tüketime kadar her şey bir tercih meselesi olarak sunuluyor. Ancak Renata Salecl’e göre bu durum gerçek bir özgürlük alanı yaratmak yerine, çoğu zaman derin bir kaygı ve yetersizlik hissini besliyor.
Yerinde Saymak, modern öznenin sürekli daha iyisini seçmeye, kendini geliştirmeye ve başarıyı kişisel bir proje haline getirmeye zorlandığı bir düzende yaşadığı baskıyı mercek altına alıyor. Başarısızlık artık yapısal bir sorun değil, bireysel bir eksiklik olarak kodlanıyor. Bu da özneyi, görünmez ama yoğun bir öz-denetim rejiminin içine hapsediyor.
Gündelik hayattan teoriye
Salecl’in en ayırt edici yönlerinden biri, büyük teorik çerçeveleri gündelik hayatın içinden örneklerle ilişkilendirmesi. Alışveriş tercihlerinden kredi kartı borçlarına, kariyer planlarından romantik ilişkilere kadar uzanan geniş bir yelpazede, seçim yapma zorunluluğunun bilinçdışı düzeyde nasıl işlediğini gösteriyor.
Lacancı psikanaliz ile eleştirel teoriyi buluşturan Salecl, neoliberal düzenin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda psikolojik bir yapı olduğunu ortaya koyuyor. Sonsuz seçenek gerçekten özgürlük müdür? Arzularımız ne kadar bize ait? Özgürlüğün kendisi bir baskı biçimine dönüşebilir mi? Kitap, bu sorular etrafında okuru düşünmeye davet ediyor.
Modern öznenin nabzını tutan teorisyen Renata Salecl
Slovenya doğumlu Renata Salecl, filozof, sosyolog ve hukuk teorisyenidir. Ljubljana Üniversitesi’nde felsefe ve sosyoloji eğitimi aldıktan sonra kriminoloji alanında doktorasını tamamlamıştır. Halen Ljubljana Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kriminoloji Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı olarak görev yapmakta, aynı zamanda Londra Üniversitesi Birkbeck College’da hukuk ve psikanaliz alanında dersler vermektedir.
Çalışmaları özgürlük, kaygı, arzu, otorite ve ideoloji kavramlarının modern toplumlarda nasıl deneyimlendiğine odaklanır. London School of Economics, Cardozo School of Law, Humboldt Üniversitesi ve Duke Üniversitesi gibi pek çok uluslararası kurumda dersler ve konferanslar vermiştir. Eserleri 15’ten fazla dile çevrilen Salecl, çağdaş düşünce dünyasında özgürlük ve seçim kültürü üzerine yaptığı analizlerle öne çıkmaktadır.
Özgürlüğün parlak yüzünün ardındaki gerilimi keşfetmek isteyenler için “Yerinde Saymak: Neoliberalizmin Rehin Öznesi”, Axis Yayınları etiketiyle raflarda ve axisyayinlari.com’da okurunu bekliyor.
Editör: 
Yorumlar