İngiltere’den Fransa’ya ilk kaçak göçmen iadeleri başladı

İngiltere ve Fransa arasında geçtiğimiz ay varılan yeni göçmen anlaşması kapsamında, Manş Denizi üzerinden İngiltere’ye yasa dışı yollarla geçmeye çalışan ilk göçmen grubu gözaltına alındı. İngiliz sınır yetkililerinin perşembe günü yaptığı açıklamaya göre, çarşamba günü yakalanan bu grup, Fransa’ya geri gönderilecek.

Pilot uygulama devrede

Yeni plan çerçevesinde, Fransa, yasa dışı yollarla İngiltere’ye giren göçmenleri kabul edecek. Buna karşılık İngiltere, Britanya’da aile bağı bulunan eşit sayıda sığınmacıyı ülkesine alacak. Pilot uygulama kapsamında ilk gözaltılar gerçekleştirilirken, İngiliz yetkililer programın caydırıcılık etkisine dikkat çekiyor.

İngiltere İçişleri Bakanı Yvette Cooper, “Bu gelişme, insan kaçakçılığı çetelerine para ödeyerek küçük teknelerle İngiltere’ye geçmeye çalışan herkese açık bir uyarıdır. Bu hem hayatlarını riske atmak hem de paralarını boşa harcamaktır,” ifadelerini kullandı.

Liderlerden destek geldi

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, söz konusu anlaşmayı Temmuz 2025’te kamuoyuna duyurmuştu. Macron, bu iş birliğinin yalnızca iki ülkenin değil, Avrupa’nın da ortak çıkarı olduğunu belirterek, “Bunun işe yaraması için tamamen kararlıyım,” demişti.

İngiliz yetkililer, kapsamı sınırlı olsa da bu anlaşmayı bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor. Yasa dışı yollarla ülkeye giriş yapanların geri gönderilmesine yönelik bir emsal oluşturduğunu savunan yetkililer, uygulamanın uzun vadede göç akışlarını azaltmasını hedefliyor.

Eleştiriler: “Yetersiz ve sınırlı”

Ancak anlaşma kamuoyunda ve bazı uzmanlar tarafından eleştiriliyor. Uygulama kapsamında geri gönderilecek kişi sayısının sınırlı olması, Fransa’da doğabilecek hukuki itirazlar ve Avrupa ülkelerinden gelebilecek siyasi muhalefet, planın etkinliğine yönelik başlıca soru işaretleri arasında yer alıyor.

Eleştirenler ayrıca, yasa dışı yollarla İngiltere’ye giren birçok kişinin insan hakları temelinde iltica başvurusu yaparak ülkede kalabileceğini, bunun da caydırıcılık etkisini azaltacağını öne sürüyor.

Geçişler artıyor

İngiltere’ye küçük teknelerle yapılan geçişler son yıllarda ciddi oranda arttı. 2025 yılı içerisinde şimdiye kadar Manş Denizi üzerinden ülkeye ulaşan kişi sayısı 21 bini aştı. Bu rakam, 2024’ün aynı dönemine kıyasla yüzde 56’lık bir artış anlamına geliyor.

Bu konudaki tartışmalar yeni değil. 2000’li yılların başında Manş Tüneli üzerinden İngiltere’ye gizlice giren kaçakların önlenmesi gündemdeyken, son yıllarda deniz yoluyla yapılan geçişlerde artış gözlemleniyor.

Ruanda planı iptal edilmişti

Bir önceki Muhafazakâr hükümet döneminde gündeme gelen ve büyük tepki çeken sığınmacıları Ruanda’ya sınır dışı etme planı, Keir Starmer’ın Temmuz 2024’te başbakanlık görevine başlamasından kısa süre sonra iptal edilmişti.

Yeni göçmen planı, bu tartışmalı yaklaşımın yerine daha dengeli ve iş birliğine dayalı bir çözüm sunmayı amaçlıyor. Yine de uygulamanın başarısı, iki ülke arasındaki koordinasyonun ve sahadaki uygulamaların etkinliğine bağlı olacak.