The Guardian ve düşünce kuruluşu Common Wealth tarafından yapılan analize göre, İngiltere’deki koruyucu aile yerleştirmelerinin neredeyse dörtte biri (%23) artık özel sermaye fonları tarafından desteklenen bağımsız koruyucu aile ajansları (IFA’lar) aracılığıyla sağlanıyor. Bu ajanslar, kamu fonlarıyla finanse edilmesine rağmen milyonlarca sterlin kâr elde ederken, koruyucu ailelerin geçim sıkıntısı yaşadığı bildiriliyor.
Common Wealth kıdemli araştırmacısı Sacha Hilhorst, “Savunmasız çocukların kâr amaçlı birer birime dönüştürülmesi ciddi endişelere yol açıyor” diyerek sistemi eleştirdi. Ayrıca, büyük özel sermaye şirketlerinin küçük ajansları satın alarak pazarın büyük kısmını ele geçirmesinin denetimi zorlaştırdığı ve ani iflasların çocukları riske atabileceği vurgulandı.
Koruyucu aile, ailesiyle yaşayamayacak durumda olan çocuklara devlet adına geçici olarak ev ortamı sağlayan birey ya da ailelerdir. Bu çocuklar çeşitli nedenlerle (istismar, ihmal, ebeveyn kaybı, sağlık sorunları vb.) biyolojik ailelerinin bakımından alınmış olabilir.
Bağımsız koruyucu aile ajansları ise, koruyucu aile hizmetini özel sektörde organize eden ve devlet fonlarıyla çalışan kurumlardır. Bu sistemde bazı ajansların aşırı kâr elde etmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığı ve çocukların “ticari birer ürün”e dönüştüğü eleştirilerine neden olmaktadır.
Milyonluk Kârlar, Düşük Ödemeler
İngiltere’nin en büyük sağlayıcısı olan National Fostering Group’un ana şirketi, 2023’te 104 milyon sterlin FAVÖK (faiz, vergi, amortisman öncesi kâr) elde etti. Grup, 2024’te 5.700’den fazla yerleştirme kapasitesine sahipti. Foster Care Associates (FCA) ise 2023’te ortalama yerleştirme başına 1.500 sterlin FAVÖK kârı sağladı.
Ancak, koruyucu ailelerin çoğu bu gelirlerden doğrudan faydalanmıyor. Koruyucu aile temsilcisi Robin Findlay, “Bir ajans, bir çocuğun haftalık yerleştirmesi için yerel yönetime 1.000 sterlin fatura kesebilirken, koruyucu aileye yalnızca 300 sterlin ödeme yapılıyor,” dedi. Kalan miktarın ofis giderleri ve yönetici maaşlarına aktarıldığını belirtti.
Sistemin Yapısal Sorunları
İşçi Partisi milletvekili Matt Western, özel ajansların elde ettiği yüksek kârları “açgözlülük” olarak nitelendirdi ve Eğitim Bakanlığı’nın IFA’ların çalışma yapısını incelemesi gerektiğini söyledi.
Çocuk refahı alanında faaliyet gösteren Become adlı yardım kuruluşunun yöneticisi Katharine Sacks-Jones da, sistemin kriz içinde olduğunu belirtti. “Az sayıda büyük sağlayıcının pazara egemen olması, yerel yönetimlerin pazarlık gücünü azaltıyor,” dedi.
Kâr Yerine Destek Çağrısı
Adını vermek istemeyen uzun süreli bir koruyucu aile, saat başına yalnızca 80 peni kazandıklarını söyledi. “Sistem kırılmış durumda. Koruyucu aile emeği sömürülüyor, kamu kaynakları özel kârlara dönüşüyor,” dedi. Esme’ye göre, özel ajanslar fahiş ücretler talep ederken, yerel yönetimler bu masraflar altında eziliyor.
NFA CEO’su Tim Barclay ise eleştirilere karşı çıkarak, kurumlarının 3.700 çocuk ve genç için güvenli ortamlar sağladığını ve tüm ajanslarının denetçilerce “İyi” veya “Çok İyi” notu aldığını ifade etti. 2024’te 200.000 saatten fazla eğitim sağlandığını belirtti.
Hükümet Müdahale Sinyali Verdi
Birleşik Krallık Eğitim Bakanlığı (DfE) ise yaptığı açıklamada, önceki hükümetten miras alınan çocuk bakım sisteminin en savunmasız çocuklara yeterli desteği sağlayamadığını belirtti. Yeni Çocuk Refahı ve Okullar Yasası kapsamında aşırı kâr elde eden bakım sağlayıcılarının denetlenmesi, yeni koruyucu ailelerin işe alınması için 25 milyon sterlinlik ek kaynak ayrılması ve erken müdahale ile ailelerin bir arada tutulması hedefleniyor.
Editör: 
Yorumlar