Birleşik Krallık’ta 8 Mayıs yerel seçimlerinden çıkan ilk sonuçlar, ülke siyasetinde köklü bir yapısal dönüşümün başladığını kanıtladı. İktidardaki İşçi Partisi yarım asırdır elinde tuttuğu sanayi kentlerini kaybederken, Nigel Farage’ın sağ popülist Reform UK partisi siyasi dengeleri altüst etti.
Gazete Oksijen’in aktardığına göre, seçim analisti John Curtice sonuçları İşçi Partisi açısından “beklendiği kadar kötü, hatta daha da kötü” olarak nitelendirdi. Ülke genelinde oy sayımı sürerken, ortaya çıkan tablo İngiliz siyasetinde uzun süredir hakim olan iki partili dönemin çözülmeye başladığı şeklinde yorumlanıyor.
İşçi Partisi’nin kaleleri bir bir yıkıldı
Seçim gecesinin en sarsıcı gelişmeleri, İşçi Partisi’nin “yıkılmaz” denilen bölgelerinden geldi. Greater Manchester bölgesindeki Tameside ve eski maden kenti Wigan’da parti, savunduğu tüm sandalyeleri Reform UK’ye kaptırarak yaklaşık 50 yıllık yönetimini kaybetti. Farage, bu sonuçları “İngiliz siyasetinde tarihi bir değişim” olarak nitelendirirken; İşçi Partisi’nin Chorley, Wigan, Redditch ve Tamworth gibi bölgelerde ciddi oy kaybettiği görüldü.
Başkent Londra’da da benzer bir yenilgi yaşandı. İşçi Partisi, 2022’de tarihi bir zaferle kazandığı Westminster Konseyi’ni Muhafazakarlara geri kaptırırken, Wandsworth’taki çoğunluğunu da sekiz sandalye kaybederek yitirdi.
Nigel Farage siyasi haritayı değiştirdi
Seçimin en büyük galibi olarak öne çıkan Reform UK, Newcastle-under-Lyme belediyesini kazanarak yerel yönetimlerdeki ilk büyük zaferini elde etti. Nigel Farage, geleneksel sağ-sol ayrımının artık ortadan kalktığını savunarak siyasi merkezin kaydığını ilan etti.
Eski Muhafazakar milletvekili Jonathan Gullis gibi isimlerin de Reform UK saflarından seçilmesi, partinin protesto hareketi olmaktan çıkıp örgütlü bir yapıya dönüştüğünü gösterdi. Reuters analistlerine göre bu yükseliş, İngiliz siyasetinde son yüzyılın en kapsamlı yeniden yapılanmasının habercisi.
Starmer hükümetine karşı öfke büyüyor
Sonuçlar, 2024 genel seçimlerinde büyük çoğunlukla iktidara gelen Keir Starmer üzerindeki baskıyı artırdı. İşçi Partisi milletvekili John McDonnell, seçmenlerin Starmer’a karşı “kişisel bir öfke” beslediğini belirterek liderlik tartışmasının açılması gerektiğini savundu.
Hükümet kanadı ise savunmaya geçti. Dışişleri Bakanı David Lammy, “Uçuş sırasında pilot değiştirilmez” diyerek başbakana destek verdi. Savunma Bakanı John Healey ise liderlik yarışının yaratacağı kaosa vurgu yaparak Starmer’ın arkasında durduklarını açıkladı.
Hartlepool’un İşçi Partili milletvekili Jonathan Brash, belediye meclis başkanı olan eşi Pamela Hargreaves’in koltuğunu kaybetmesinin ardından Starmer’a sert tepki gösterdi. Brash, Başbakan’ın derhal görevden ayrılma takvimini açıklaması gerektiğini savundu.
Tarihsel bir kırılma noktası
2026 yerel seçim sonuçları, John Major liderliğindeki Muhafazakarların 1995’teki büyük çöküşüyle kıyaslanıyor. Ancak analistler, Reform UK ve Yeşiller gibi güçlü alternatiflerin varlığı nedeniyle mevcut durumun geçmişten çok daha karmaşık bir krize işaret ettiğine dikkat çekiyor.
Seçmenlerin mevcut siyasi düzene karşı derinleşen memnuniyetsizliği, önümüzdeki dönemde İngiltere’de çok parçalı ve parçalı bir siyasi rekabetin kapısını araladı. İskoçya ve Galler’deki nihai sonuçların da bu yapısal değişimi pekiştirmesi bekleniyor.
Reform UK rüzgarı esiyor
Seçimlerin en dikkat çekici sonuçları kuzeydoğu İngiltere’den geldi. Reform UK, Hartlepool’da çekişmeli geçen 12 koltuğun tamamını kazanarak İşçi Partisi’ni muhalefete itti. Partinin eski İşçi Partisi bölgelerinde yüzde 30’lara varan şaşırtıcı oy oranlarına ulaştığı kaydedildi.
Siyaset bilimci Sir John Curtice, Reform UK’in oyların çoğunu topladığını ancak ulusal çapta yüzde 30 barajını muhtemelen aşamayacağını belirtti. Curtice, İşçi Partisi’nin beklenen 1.500 koltuk kaybının biraz altında kalarak Starmer üzerindeki liderlik baskısını bir miktar hafifletebileceğini ancak durumun yine de kritik olduğunu ifade etti.
Editör: 
Yorumlar