Yumurta ve tereyağı zamları gıda enflasyonunu artırdı

İngiltere’de yumurta ve tereyağı gibi temel gıda maddelerinde yaşanan fiyat artışları, hanehalkı bütçelerini yeniden baskı altına aldı. İngiliz Perakendeciler Konsorsiyumu (British Retail Consortium – BRC), ağustos ayında gıda enflasyonunun yüzde 4,2’ye çıktığını açıkladı. Bu oran, temmuz ayında yüzde 4 seviyesindeydi ve Şubat 2024’ten bu yana en yüksek seviye olarak kayda geçti.

BRC CEO’su Helen Dickinson, özellikle yüksek talep, daralan arz ve artan işçilik maliyetlerinin fiyatları yukarı çektiğini belirtti. Dickinson, “Tereyağı ve yumurta gibi temel ürünlerde dikkat çekici artışlar gözlendi. Ayrıca, kakao tedarikinde yaşanan sorunlar nedeniyle çikolata fiyatları da yükseldi” dedi.

Mağazalarda Genel Fiyat Artışı Sınırlı Kaldı

Verilere göre, mağazalardaki genel fiyat enflasyonu ağustosta yüzde 0,9’a çıktı. Gıda dışı ürünlerde ise fiyatlar ortalama yüzde 0,8 oranında düştü.

Dickinson, perakendecilerin tüketiciyi korumak adına fiyat artışlarını sınırlamaya çalıştığını, ancak sektörü etkileyen yapısal maliyetlerin göz ardı edilemeyeceğini belirtti. Özellikle geçen yılki sonbahar bütçesinde Ulusal Sigorta primlerinde ve asgari ücrette yapılan değişiklikler sonrası sektöre 7 milyar sterlinlik ek yük bindiğini vurguladı.

Yeni Vergiler Endişe Yaratıyor

BRC’nin öncülüğünde hazırlanan bir mektupta, aralarında Tesco, Sainsbury’s ve Boots’un da bulunduğu 60’tan fazla perakende yöneticisi, Maliye Bakanı Rachel Reeves’e seslenerek yeni vergi artışlarının yaşam standartlarını iyileştirme planlarıyla çelişebileceği uyarısında bulundu.

Yöneticiler, gıda enflasyonunun yıl sonunda yüzde 6 seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.

Mevsimsel ve Küresel Etkiler Belirleyici

Perakende analiz şirketi NIQ’nun uzmanı Mike Watkins, fiyat artışlarının sadece arz-talep dengesine değil, aynı zamanda hava koşullarına ve büyük spor organizasyonları sonrası sona eren kampanyalara da bağlı olduğunu söyledi.

“Yaz tatilinden dönen pek çok kişi artan fatura yüküyle birlikte hane bütçesini yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir,” dedi.

Enflasyon Banka Hedefini Aşıyor

Resmi verilere göre, temmuz ayında genel tüketici enflasyonu yüzde 3,8’e yükseldi. Bu oran, Haziran’daki yüzde 3,6’lık seviyeye göre artış gösterirken, İngiltere Merkez Bankası’nın yüzde 2’lik hedefinin 10’uncu ay üst üste aşıldığına işaret ediyor.

Yıllık bazda gıda ve alkolsüz içecek fiyatları temmuzda yüzde 4,9 artış gösterdi. En fazla zam gelen ürünler arasında kırmızı et, portakal suyu, kahve ve çikolata yer aldı.

İspanya, İtalya ve Portekiz’de yaşanan kuraklıklar, İngiltere’nin taze meyve-sebze tedarikinde sıkıntıya neden olarak yaz aylarında genellikle düşmesi beklenen fiyatların bu yıl artmasına yol açtı.

Enerji Faturalarında Yeni Artış Bekleniyor

Yükselen gıda fiyatlarına ek olarak, enerji faturalarına gelecek zamlar da haneleri endişelendiriyor. Enerji düzenleyici Ofgem’in ekim ayında yürürlüğe girecek olan yeni tavan fiyatı bu hafta açıklaması bekleniyor.

Cornwall Insight’a göre, iki yakıtlı ortalama bir hane için yıllık enerji faturası tavanı 1.720 sterlinden 1.737 sterline yükselebilir. Yardım kuruluşları, bu artışın milyonlarca haneyi daha da zorlayabileceği konusunda uyarıyor.

Yakıt Yoksulluğu Koalisyonu’ndan Simon Francis, “Ortalama bir hane 2020-21 kışına göre yüzde 67 daha fazla enerji faturası ödüyor. Bu artık beşinci kış ve fiyat sınırlamasında yapılacak küçük ayarlamalarla bu kriz çözülemez,” ifadelerini kullandı.