Rus gazı kesilirse Avrupa’nın ‘çok az’ seçeneği var

Rus gazı kesilirse Avrupa ne yapacak? Rusya, Almanya’ya giden ana doğalgaz boru hattını kapatmakla tehdit etti.

Avrupa gazının yaklaşık % 40’ı için Rusya’ya güveniyor – peki bu gaz kesilirse ne olur?

BBC’ye konuşan enerji sektörü uzmanı Tom Marzec-Manser, bu kesintinin ilk etkisinin “inanılmaz derecede yüksek fiyatlar” olacağını söyledi.

Tom Marzec-Manser, “Boru Hattı” sisteminin doğası göz önüne alındığında Rusya’nın aynı gazı Çin gibi başka bir pazara yönlendiremeyeceğini, bu yüzden “kendi gelirlerine de zarar vereceğini” savundu.

Rus gazı kesilirse Avrupa’nın ‘çok az’ seçeneği var

 Asıl sorunun; Avrupa’ya ekstra gaz tedariki seçeneklerinin gerçekten çok az olduğunu kaydeden ICIS (Independent Chemical & Energy Market Intelligence)  gaz analitiği başkanı Marzec-Manser;

BBC’ye verdiği demeçte Cezayir ve Norveç gibi gaz ihracatçılarının kapasite sınırında olduğunu, bu nedenle Avrupa’nın ekstra arz sağlamak için “Çin, Japonya ve Kore gibi” küresel ekonomilerden daha az sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) almayı düşünebileceğini belirtti. Buna rağmen de sorunun tamamen çözülemeyeceğini söyledi.

Rus gazı kesilirse Avrupa’nın ‘çok az’ seçeneği var

 Rus gazı AB’nin doğal gaz ithalatının yaklaşık %40’ını oluşturuyor.

Eğer bu gaz kesilirse, özellikle İtalya ve Almanya’nın bu konuda savunmasız kalacağı belirtiliyor.

AB’nin doğalgaz tedarik grafiği

Rusya, İngiltere’nin gaz arzının sadece %5’ini sağlıyor ve ABD herhangi bir Rus gazı ithal etmiyor.

Bununla birlikte, İngiltere ve ABD’de fiyatlar, arz sıkıntısının nedeniyle hala önemli ölçüde yüksek seyrediyor.

Ukrayna, yaptırımların Rusya’nın petrol ihracatının yasaklanmasını da kapsayacak şekilde genişletilmesi çağrısında bulundu.

Rus petrol ve gazına yaptırım olabilir mi?

Batı, Ukrayna’nın işgali sonrasında Rusya’ya bir dizi ekonomik yaptırım uygulasa da henüz petrol veya doğalgazı hedef alamıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Rusya’dan petrol ithalatının nasıl yasaklanacağı konusunda “çok aktif tartışmalar” olduğunu ve aynı zamanda “istikrarlı bir küresel arzın sürdürülmesinin” gerekli olduğunu söyledi.

Ancak Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, Rus petrolünü reddetmenin “küresel pazar için felaket sonuçlara” yol açacağını ve bir yasağın devam etmesi halinde Rusya’nın Almanya’ya giden ana doğal gaz boru hattını kapatabileceğini söyledi.

Özellikle Rus gazına bağımlı olan Almanya, arz üzerindeki herhangi bir kısıtlamaya karşı savunmasız kalacaktır.

Rus gazı kesilirse Avrupa’nın ‘çok az’ seçeneği var

Rusya ne kadar petrol ihraç ediyor?

Doğalgaz ve petrol fiyatları zaten sert bir şekilde yükseldi ve Rusya’nın ihracatı durdurması halinde daha da yükselecek.

Rusya, ABD ve Suudi Arabistan’ın ardından dünyanın en büyük üçüncü petrol üreticisidir.

Her gün ihraç ettiği yaklaşık beş milyon varil ham petrolün yarısından fazlası Avrupa’ya gidiyor.

2020’de ithal ettiği petrolün yaklaşık% 3’ünü Rusya’dan ithal eden ABD; Avrupa’ya göre nispeten daha az bağımlı.

Rus gazına alternatif bulunabilir mi?

Enerji politikaları araştırma analisti Ben McWilliams, “Gazı(gaz alınan yeri) değiştirmek daha zor, çünkü Rus gazını Avrupa’ya götüren büyük borularımız var,” dedi.

Düşünce kuruluşu Bruegel, Rusya’nın Avrupa’ya gaz arzını durdurması halinde, Avrupa’nın ABD’den daha fazla sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal edebileceğini öngörüyor.

Diğer enerji kaynaklarının kullanımını da hızlandırabilir, ancak bunu yapmak hızlı veya kolay değildir.

AB’nin katı fosil yakıt tedarik grafiği

Araştırma analisti Simone Tagliapietra, “Yenilenebilir enerjinin piyasaya sürülmesi zaman alıyor, bu yüzden kısa vadede bu bir çözüm değil,” diyor.

 Bu yüzden gelecek kış için – İtalya ve Almanya’nın acil bir durumda yapmayı planladığı gibi, kömürlü enerji santrallerinin açılması gibi yakıt sıkıntısını nispeten azaltabilir.

Peki ya petrol?

BBC’ye konuşan Ben McWilliams  “Petrolde, [alternatif kaynaklar bulmak] daha kolay olmalı, çünkü çok fazla boru hattı yok, Rusya’dan gelenler var, ancak başka yerlerden de çok sayıda sevkiyat var.”

ABD, Suudi Arabistan’dan petrol üretimini artırmasını istemesine karşın, ABD’nin petrol fiyatlarını düşürmek için üretimi artırma yönündeki önceki taleplerini reddetti.

AB’nin ham petrol tedarik grafiği

Suudi Arabistan, uluslararası ticaret yapılan ham petrolün yaklaşık % 60’ını oluşturan petrol karteli Opec’in en büyük üreticisidir. Bu yüzden Opec petrol fiyatlarını etkilemede kilit bir role sahiptir.

 Rusya Opec’te değil, ancak üreticilerin kazançlarını korumak için petrol üretimine sınırlama getirmek için 2017’den beri OPEC’le birlikte çalışıyor.

ABD, Venezuela’nın petrol yaptırımlarını gevşetme seçeneklerini de değerlendiriyor. Venezuela; eskiden ABD’nin önemli bir petrol tedarikçisiydi, ancak son zamanlarda Venezuela petrolünü büyük ölçüde Çin’e satıyor.

Avrupa, Katar veya Cezayir ve Nijerya gibi mevcut gaz ihracatçılarına yönelebilir, ancak üretimin hızla genişlemesinin önünde pratik engeller vardır.

Isıtma ve yakıt faturalarıma ne olabilir?

Tüketiciler bu savaşın bir sonucu olarak artan enerji ve yakıt faturalarıyla karşı karşıya kalacaklar.

İngiltere’de, ev enerji faturaları bir enerji fiyat sınırı tarafından kontrol altında tutuluyor. Hane başına enerji faturaları Nisan ayında 700 sterlin artarak yıllık yaklaşık 2.000 sterline yükselecek.  

İngiltere’de benzin ve dizel fiyatları da yükseldi ve savaş devam ettikçe benzinin litresinin 175p’ye ulaşması bekleniyor.

ABD’de benzin maliyetleri 2008’den bu yana en yüksek seviyelerine ulaşırken, Amerikan Otomobil Birliği pompa fiyatlarının geçen hafta içinde %11 oranında arttığını açıkladı.

McWilliams, “Rus petrol ve gazının Avrupa’ya akmayı bıraktığı bir dünyadaysak, karne tarzı önlemlere ihtiyacımız olacağını düşünüyorum.” dedi.

“Şu anda konuşmanın bir kısmı, hane halkına termostatlarını bir derece aşağı çevirmelerini söyleyebilir miyiz, bu da önemli miktarda gaz tasarrufu sağlayabilir”