Özel Eğitim Finansmanı, İngiltere’de Yerel Yönetimleri Zorluyor

İngiltere’de yerel yönetimlerin mali yapısı, özel eğitim ihtiyaçları ve engellilik (SEND) kapsamındaki hizmetlerin finansmanında yaşanan yapısal sorunlar nedeniyle giderek daha fazla baskı altında kalıyor. Belediyelerin borçlanma seviyeleri rekor düzeye ulaşırken, uzmanlar bu durumun hizmet talebinden ziyade mevcut sistemin işleyişi ve merkezi fonlama mekanizmalarıyla bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.

Resmi veriler, Ekim ayına kadar olan 12 aylık dönemde belediyelerin toplam net borçlanmasının 16,4 milyar sterline yükseldiğini gösteriyor. Bu seviye, 1946’dan bu yana kaydedilen en yüksek borçlanma olarak öne çıkıyor. Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR), 2025-26 ile 2027-28 döneminde toplam borçlanmanın 41 milyar sterline ulaşabileceğini öngörüyor. OBR’ye göre bu artış, büyük ölçüde SEND hizmetlerinin mevcut bütçe çerçevesi içinde sürdürülebilir biçimde finanse edilememesinden kaynaklanıyor.

Sorun Hizmet İhtiyacında Değil, Finansman Yapısında

Uzman kuruluşlar, SEND alanındaki mali baskının özellikle otizm ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi nörogelişimsel farklılıklara sahip çocukların eğitim ve destek ihtiyaçlarından veya tanılardan değil, merkezi hükümet ile yerel yönetimler arasındaki kaynak paylaşımı ve sorumluluk dağılımından doğduğunu vurguluyor. Mali Araştırmalar Enstitüsü’ne (IFS) göre, özel eğitim ve destek hizmetlerine yönelik yıllık harcamaların 2029’a kadar 15 milyar sterline ulaşması bekleniyor. Bu büyüklük, bazı merkezi hükümet bakanlıklarının bütçelerini aşan bir seviyeye işaret ediyor.

IFS, belediyelerin bu harcamaları karşılamak için borçlanmak zorunda kaldığını, bunun da yerel yönetimlerin mali dayanıklılığını zayıflattığını belirtiyor. Kurum, artan maliyetlerin nörogelişimsel farklılıklara sahip çocukların sayısındaki artıştan ziyade, destek sisteminin uzun süredir reform edilmemiş olmasından kaynaklandığını ifade ediyor.

Borçlar Artıyor, Risk Büyüyor

Resmi rakamlara göre yerel yönetimlerin toplam borcu 147 milyar sterlinin üzerine çıkmış durumda. Bu tutar, son on yılda yaklaşık %60’lık bir artışa karşılık geliyor. İngiltere genelinde en az 20 belediyenin borcunun 1 milyar sterlini aştığı belirtiliyor.

OBR, belediyelerin SEND kaynaklı açıklarını 2028’e kadar bilançoları dışında tutmalarına izin veren geçici düzenlemenin sona ermesiyle birlikte, yaklaşık 14 milyar sterlinlik birikmiş açığın kayıtlara gireceğini bildiriyor. Kurum, bu durumun yerel yönetimler için “ciddi bir mali istikrar riski” oluşturduğunu kaydediyor.

Hükümetten İnceleme ve Reform Mesajı

Bloomberg’in aktardığına göre, Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanı Wes Streeting, ruh sağlığı, otizm ve DEHB hizmetlerine yönelik artan talebin nedenlerini ve mevcut sistemin nasıl iyileştirilebileceğini incelemek üzere bağımsız bir değerlendirme başlattı. İncelemenin odağında, bireyleri değil kamu hizmetlerinin planlanma ve finansman biçimini ele almak olduğu belirtiliyor.

Bir hükümet sözcüsü ise, mevcut SEND sisteminin uzun süredir biriken sorunlar nedeniyle sürdürülebilir olmaktan çıktığını belirterek, yapılacak reformların çocukların ve ailelerin desteklenmesini güçlendirmeyi, aynı zamanda yerel yönetimlerin mali yapısını daha dayanıklı hale getirmeyi amaçladığını ifade etti.