Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rachel Reeves, Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmayla ikinci bütçesini açıkladı. Açıklama öncesinde bazı tedbirler kamuoyuna duyurulmuş, bazı detaylar ise bütçe gözlemcisi Office for Budget Responsibility (OBR) tarafından yanlışlıkla erken yayımlanmıştı. İşte yıllık vergi ve harcama planına dair öne çıkan başlıklar:
Toplam 26 Milyar Sterlinlik Vergi Artışı
OBR’ye göre Reeves’in sunduğu bütçe, 2029-30 yılına kadar toplam 26 milyar sterlinlik vergi artışı getirecek. Bu artış, Birleşik Krallık’ta vergi gelirlerinin gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) %38’ine ulaşarak rekor seviyeye çıkmasına neden olacak.
Kişisel Vergilendirme
Reeves’in açıkladığı bütçeye göre, gelir vergisi ve Ulusal Sigorta (NI) eşiklerinin 2028 sonrasına kadar üç yıl daha dondurulması planlanıyor. Bu karar, zamanla daha fazla kişinin daha yüksek vergi dilimlerine girmesi anlamına geliyor.
Gelir Vergisi Eşiği 2031’e Kadar Sabit Kalacak
OBR’nin yayımladığı belgelere göre hükümet, kişisel gelir vergisi ve işveren Ulusal Sigorta katkı payı eşiklerini 2030/31 mali yılı sonuna kadar donduracak. Bu uygulamanın bütçeye 2029-30 itibarıyla 8 milyar sterlinlik katkı sağlaması bekleniyor.
Öte yandan iki çocuklu ailelere verilen sosyal yardım sınırının kaldırılacağı da belgelerde yer aldı. Bu değişiklik, sosyal yardım alan birçok ailenin daha fazla destek almasını sağlayacak.
Bireysel Tasarruf Hesapları’nda (ISA) ise değişikliğe gidildi. 65 yaş altı bireylerin nakit ISAlarına yatırabileceği yıllık tutar 12.000 sterlinle sınırlandırıldı. Kalan 8.000 sterlinlik kısım sadece yatırım ISAları için kullanılabilecek.
Ücretler, Yardımlar ve Emeklilik
Evrensel kredi ya da çocuk vergisi kredisi alan haneler için, üçüncü ya da sonraki çocuklar için ödeme kısıtlaması 2025 Nisan itibarıyla kaldırılacak.
Yasal asgari ücrette de artışa gidiliyor. 21 yaş ve üzeri çalışanlar için saatlik ücret yüzde 4,1 artırılarak 12,71 sterline çıkarılacak. 18-20 yaş grubu için ise artış oranı yüzde 8,5 olacak ve saatlik ücret 10,85 sterline yükselecek. Bu uygulama, tüm yetişkinler için tek bir asgari ücret düzeyine geçiş planının parçası.
Emekli maaşları, “üçlü garanti” politikası kapsamında nisan ayından itibaren yüzde 4,8 oranında artırılacak. Bu artış, mevcut enflasyon oranının üzerinde gerçekleşmiş olacak.
Ayrıca, evrensel kredi alanlara yönelik “Help to Save” (Tasarrufa Yardım) programı 2027 sonrasına kadar uzatılarak kapsamı genişletildi.
Konut ve Emlak
İngiltere’de değeri 2 milyon sterlini aşan konutlara yeni bir belediye vergisi ek ücreti getiriliyor. Yeniden değerleme sonucunda F, G ve H bandındaki mülkler için yıllık 2.500 ila 7.500 sterlin arasında ek vergi uygulanacak.
Ulaşım
Akaryakıt vergisi, 2025 Nisan sonrasına kadar beş aylığına dondurulacak. Ardından, Eylül 2026’dan itibaren kademeli olarak artırılacak.
Elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçlar için ise 2028 itibarıyla kilometreye dayalı yeni bir vergi sistemi yürürlüğe girecek.
İngiltere’de düzenlenen tren tarifeleri 2026 yılında dondurulacak. Bu, 1996’dan bu yana fiyatların ilk kez artırılmayacağı anlamına geliyor.
Sağlık ve Gıda
Şekerli içeceklere uygulanan vergi 2028’den itibaren genişletilerek, önceden muaf tutulan paketli milkshake ve latte ürünlerini de kapsayacak.
İngiltere’de bir NHS reçetesinin maliyeti bir yıl daha 9,90 sterlin olarak sabit kalacak. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ise reçeteler halen ücretsiz sunuluyor.
Bölgesel Yetkiler ve Ekonomik Tahminler
İngiltere’deki bölgesel belediye başkanlarına, otellerde ve tatil konaklamalarında gecelik konaklama vergisi uygulama yetkisi tanınıyor. Bu adım, İskoçya ve Galler’deki mevcut uygulamalara benzer nitelikte.
Office for Budget Responsibility (OBR), Birleşik Krallık ekonomisinin bu yıl yüzde 1,5 oranında büyümesini bekliyor. Bu tahmin, mart ayında öngörülen yüzde 1’lik büyüme oranının üzerinde.
Bu bütçe, Maliye Bakanı Rachel Reeves’in Temmuz 2024’te göreve gelmesinden bu yana sunduğu ikinci mali plan olarak dikkat çekiyor.
Vergi Artışının Kalemleri
OBR’nin verilerine göre bütçeye gelir sağlayacak başlıca vergi değişiklikleri şöyle:
- Vergi eşiği dondurması: Kişisel gelir vergisi ve işveren Ulusal Sigorta katkıları için eşikler 3 yıl boyunca sabit tutulacak – 8 milyar £
- Emeklilik katkıları: Maaştan düşülen emeklilik katkılarının vergilendirilmesi – 4.7 milyar £
- Yatırım ve mülk gelirleri: Temettü, kira ve tasarruf gelirlerinde vergi oranları 2 puan artırılacak – 2.1 milyar £
- Şirket vergisi: Amortisman indirimi ana oranında kesinti – 1.5 milyar £
- Elektrikli araçlar: 2028’den itibaren kilometre bazlı yeni bir ücretlendirme sistemi getirilecek – 1.4 milyar £
- Kumar vergisi: Kumar gelirlerinin vergilendirilmesinde değişiklik – 1.1 milyar £
- Çalışanlara hisse devri: Çalışanlara devredilen şirket hisselerinde sermaye kazancı vergi muafiyetinin azaltılması – 0.9 milyar £
- Lüks konut vergisi: Değeri 2 milyon sterlini aşan mülkler için belediye vergisi ek ücreti – 0.4 milyar £
- Vergi idaresi ve tahsilat: Uyumluluk, denetim ve borç tahsilatıyla ilgili önlemler – 2.3 milyar £
- Diğer kalemler: Sizewell C enerji projesi için alınacak yeni vergi dahil olmak üzere çeşitli önlemler – 4.4 milyar
OBR: Yayın Erken Oldu, Özür Dileriz
OBR’nin büyüme ve vergi tahminlerinin planlanan tarihten önce yayımlanması Westminster’da tepkilere neden oldu. BBC Ekonomi Editörü Faisal Islam, bu durumu “olağanüstü” olarak nitelendirirken, belgenin içeriğinin kamuoyuyla erken paylaşılmasının, bütçenin etkili sunumuna gölge düşürdüğünü belirtti.
Maliye Bakanı Reeves, bütçenin “sorumlu mali yönetim ve büyüme odaklı reformlar” temelinde hazırlandığını vurguladı. Ancak muhalefet partileri, vergi yükünün hane halklarını orantısız şekilde etkileyeceğini savundu.
By 
Comments