İngiltere’den ‘Philomena Yasası’na destek

İngiltere hükümeti, İrlanda’daki “anne ve bebek evleri” skandalından sağ kurtulan kişilerin sosyal yardımlarını kesme planından vazgeçti. Başbakan Keir Starmer, kampanyacıların baskısının ardından “Philomena Yasası” olarak bilinen düzenlemeye destek verdi.

The Guardian’ın haberine göre, söz konusu yasa, İrlanda hükümetinin tazminat programından ödeme alan kişilerin İngiltere’deki sosyal yardımlarını kaybetmemesini güvence altına almayı amaçlıyor.

Karar, İngiltere’de yaşayan yaklaşık 13 bin mağdurun sosyal yardımlarını kaybetme riskini ortadan kaldırdı.

Tazminat alanlar yardımlarını kaybetmeyecek

İrlanda hükümeti tarafından yürütülen tazminat programı kapsamında mağdurlara 5 bin ile 125 bin avro arasında ödeme yapılabiliyor. Ancak bu ödemeler, İngiltere’de gelir durumuna göre verilen Universal Credit, Pension Credit ve sosyal bakım destekleri gibi yardımların kesilmesine yol açabilecek şekilde değerlendiriliyordu.

Bu nedenle bazı yerel yönetimler, tazminat alan kişilere gönderdikleri mektuplarda konut yardımı gibi desteklerin kesilebileceğini bildirmişti. Bu durum bazı mağdurların tazminat tekliflerini kabul etmekten çekinmesine yol açtı.

İngiltere ve İrlanda hükümetleri ortak açıklamada mağdurların yaşadığı acıyı kabul ederek şu ifadeleri kullandı:

“Bu olayların yaşam boyu etkisini göz önünde bulundurarak, İngiltere bugün İrlanda’nın anne ve bebek evleri tazminat programı kapsamında yapılan ödemeleri sosyal yardım hesaplamalarından muaf tutmayı kabul etmiştir.”

Karar İngiltere–İrlanda zirvesinde alındı

Kararın, Başbakan Keir Starmer ile İrlanda Başbakanı (Taoiseach) Micheál Martin arasında yapılan İngiltere–İrlanda zirvesinin ardından duyurulduğu bildirildi.

Düzenleme, parlamentoda İşçi Partili milletvekili Liam Conlon tarafından gündeme getirilen ve “Philomena Yasası” olarak bilinen girişimin ardından destek kazandı. Kampanyaya oyuncular Siobhán McSweeney ve Steve Coogan da destek verdi.

Conlon, gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını belirterek, konunun yalnızca tazminat meselesi olmadığını söyledi. Conlon, “Bu aynı zamanda yıllarca kadınlar ve çocuklarının üzerinde haksız yere taşınan damga ve utançla yüzleşmek ve hayatta kalan binlerce kişiye hak ettikleri saygıyı göstermekle ilgili” dedi.

Philomena Lee: “Tanıma ve adalet önemli”

Anne ve bebek evlerinden sağ kurtulan Philomena Lee, hiçbir paranın yaşanan acıyı geri getiremeyeceğini ancak tanınma ve hesap verebilirliğin önemli olduğunu vurguladı.

Lee, “Hak ettikleri tazminatı kabul ettikleri için hiçbir mağdur cezalandırılmamalı” dedi.

Lee’nin, doğumdan sonra oğlundan zorla ayrılması ve yıllar sonra onu arama hikâyesi, Steve Coogan ve Judi Dench’in oynadığı Oscar adaylığı alan “Philomena” filmine ilham olmuştu.

On binlerce kadın ve çocuk etkilendi

İrlanda’daki anne ve bebek evleri, çoğunlukla rahibeler tarafından işletilen kurumlar olarak 1922 ile 1998 yılları arasında faaliyet gösterdi.

2021’de yayımlanan resmi soruşturma raporuna göre bu kurumlarda yaklaşık 56 bin kadın ve 57 bin çocuk bulundu. Raporda kötü muamele, ihmal ve yüksek bebek ölüm oranları detaylı şekilde ortaya kondu.

İrlanda hükümetinin tazminat programı ise 2024 yılında ödemelere başlamıştı. Yeni karar, İngiltere’de yaşayan mağdurların da bu ödemelerden sosyal haklarını kaybetmeden yararlanmasını sağlayacak.