İngiltere hükümeti, su endüstrisinde özelleştirmeden bu yana yapılacak en büyük değişikliği hayata geçirmeye hazırlanıyor. Habersiz denetimler, araç muayenesine benzer düzenli kontroller ve cihazlarda zorunlu su verimliliği etiketleri, açıklanan reform paketinin öne çıkan maddeleri arasında yer alıyor.
BBC’ye konuşan Çevre Bakanı Emma Reynolds, kötü performans gösteren su şirketleri için “saklanacak hiçbir yer kalmayacağını” belirterek, mevcut sistemin şirketlerin kendi ödevlerini kendilerinin kontrol ettiği bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.
Denetim Sistemi Baştan Aşağı Değişiyor
Reynolds, yaşanan durumu “topyekûn bir sistem başarısızlığı” olarak nitelendirerek, hem düzenlemelerin hem de denetleyici kurumların yetersiz kaldığını vurguladı. Son yıllarda İngiltere ve Galler genelinde binlerce müşteriyi etkileyen kirlilik olayları, sızıntılar ve su kesintileri, kamuoyunda büyük bir öfkeye neden olmuştu.
Hükümetin açıkladığı Su Beyaz Kitabı (Water White Paper), “herkese uyan tek tip” bir yaklaşım yerine, şirketlere özel ekipler kurarak firmaları birebir izlemeyi ve denetlemeyi vaat ediyor. Ayrıca, hane halkının su kullanımını ve maliyetlerini takip edebilmesi için akıllı sayaçların yaygınlaştırılması ve bulaşık ile çamaşır makinelerinde zorunlu su verimliliği etiketlerinin kullanılması planlanıyor.
Ofwat’ın Yerine Yeni Düzenleyici Kurum
Mevcut düzenleyici kurum Ofwat‘ın yerini alacak yeni bir yapının kurulması ve bu yapıda bir başmühendis pozisyonunun oluşturulması hedefleniyor. Hükümet yetkilileri, yeni düzenleyicinin kurulmasının bir yıl veya daha uzun sürebileceğini belirtirken, su şirketleri de yeni yatırımların etkisinin görülmesinin zaman alacağını ifade ediyor.
Sör Jon Cunliffe tarafından yapılan incelemenin ardından gelen reformlar, sektörün kamulaştırılması seçeneğini kapsam dışı bıraktı. Oxford Üniversitesi’nden ekonomi politikası profesörü Sör Dieter Helm, hükümetin harcama kuralları nedeniyle kamulaştırmayı gündeme almadığını belirtti.
Eleştiriler ve Sektörün Tepkisi
Kampanya grupları ise reformların yeterli olmadığı görüşünde. River Action İcra Kurulu Başkanı James Wallace, hükümetin tatlı su krizinin boyutunu kabul ettiğini ancak aciliyet ve cesur reformlar konusunda eksik kaldığını savundu. Wallace, “Kâr uğruna kirlilik, bu krizin temel nedenidir” diyerek özelleştirilmiş modelle yüzleşilmesi gerektiğini vurguladı.
Surfers Against Sewage İcra Kurulu Başkanı Giles Bristow ise önerilen değişiklikleri “hakaret niteliğinde” bularak, sektör kâr odaklı yapılandığı sürece halkın artan faturalar ve kirli su ile bedel ödemeye devam edeceğini söyledi.
Water UK sözcüsü ise hükümetin Beyaz Kitabını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, “Odak noktası artık teşhisten teslimata kaymalı” dedi. Sektör temsilcileri, yeni düzenleyicinin bir an önce kurulması gerektiğini savunuyor.
Verilere göre, su şirketleri 2024 yılında İngiltere’nin nehirlerine ve denizlerine rekor seviyede, 3,61 milyon saat boyunca arıtılmamış kanalizasyon suyu boşalttı. Ayrıca su faturaları geçen Nisan ayından itibaren ortalama %26 artış gösterdi.
By 
Comments