İngiltere’de çiftlikleri saran sığır tüberkülozu hastalığında alarm

İngiltere’de sığırlar arasında yayılan ve çiftlik hayvanlarının zorunlu itlafına yol açan sığır tüberkülozu hastalığının kontrol altına alınamaması nedeniyle uzmanlardan hükümete uyarı geldi. Hükümetin 2038 yılına kadar hastalığı tamamen ortadan kaldırma hedefinin büyük risk altında olduğu bildirildi.

Oxford Üniversitesi’nden Profesör Sir Charles Godfray başkanlığındaki bilim kurulu tarafından hazırlanan yeni rapora göre, bu hedefin gerçekleştirilmesi “küçük bir ihtimal” olarak görülüyor. Bilim insanları, Covid-19 pandemisinde gösterilen aciliyetin benzeri bir yaklaşımın sığır tüberkülozu için de benimsenmesi gerektiğini vurguladı.

Rapor, İngiltere Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı’nın (Defra) talebiyle hazırlandı. Araştırmacılar, şu ana dek kaydedilen ilerlemelere rağmen hastalığın ortadan kaldırılması için daha fazla bütçe, daha hızlı hareket ve politik birlik gerektiğini belirtti.

Yüz binlerce hayvan itlaf edildi

Sığır tüberkülozu, hem sığırlar arasında hem de porsuklardan sığırlara bulaşarak yayılıyor. Hastalık, İngiltere genelindeki çiftliklerde büyük zararlara yol açarken, şimdiye dek yüz binlerce sığır ve porsuk itlaf edildi. Bu durum hem çiftçileri hem de hayvan hakları savunucularını karşı karşıya getirmiş durumda.

TV sunucusu Jeremy Clarkson’un Oxfordshire’daki çiftliğinde de sığır tüberkülozu vakaları görülmesiyle konu yeniden gündeme geldi.

Sky News’in haberine göre Hastalıkla mücadeleye yıllık yaklaşık 100 milyon sterlin kamu kaynağı ayrılıyor. Bilim insanlarına göre, bu harcamanın daha etkin ve sürdürülebilir yöntemlerle kullanılması şart.

Tarım Bakanı Daniel Zeichner yaptığı açıklamada, hükümetin sığır tüberkülozunu ortadan kaldırmakta kararlı olduğunu belirterek şu bilgileri verdi:

“2024 yılı, porsuk aşılamasında rekor bir yıl oldu. 2025’te Badger Vaccinator Field Force adlı yeni bir saha ekibi görevlendirilecek. Ayrıca sığırlar için geliştirilen yeni bir aşı üzerinde çalışmalar sürüyor ve İngiltere, İskoçya ile Galler hükümetleri birlikte bu alana 40 milyon sterlinin üzerinde yatırım yaptı.”

Zeichner, önümüzdeki yılın başlarında kapsamlı bir stratejinin yayımlanacağını da sözlerine ekledi.

“Hastalığın sahipliği ortak olmalı”

Bilim insanları ayrıca, hastalıkla mücadelede hükümetin daha görünür ve hesap verebilir bir lider atamasını önerdi. Bu kişinin kamuoyunun sorularını yanıtlayabilecek ve farklı taraflar arasında uyumu sağlayabilecek bir pozisyonda olması gerektiği vurgulandı.

Prof. Godfray, çözümün yalnızca hükümetin değil, endüstri, çevre kuruluşları ve sivil toplumun ortak çabasıyla mümkün olabileceğini belirterek, “Tüm paydaşların uzun süredir taşıdığı pozisyonların ötesine geçmeleri gerekiyor,” dedi.

Bilim insanları, porsukların hastalığın tek kaynağı olmadığını kabul eden, delillere dayalı bir yaklaşımla ortak bir zeminde buluşulması gerektiğini ifade etti.

Kısıtlamalar ve aşılama vurgusu

Uzmanlar, porsuk itlafı yerine daha sürdürülebilir yöntemlerin öne çıkarılması gerektiği görüşünde. Bu yöntemler arasında porsukların aşılanması, çiftliklerde biyogüvenlik önlemlerinin artırılması ve yeni geliştirilen sığır aşısının ruhsatlandırma sürecinin hızlandırılması yer alıyor.

Cambridge Üniversitesi’nden Prof. James Wood da sürecin heyecan verici olduğunu ancak daha fazla kararlılık gerektiğini belirtti.

Rapor, 2038 hedefinin ulaşılabilir olduğunu ancak bunun için ciddi bir yaklaşım değişikliği, daha fazla kaynak ve siyasi irade gerektiğini ortaya koyuyor.

Sığır tüberkülozu, hayvanlarda akciğerler başta olmak üzere çeşitli organlarda nodüller (tüberküller) oluşturarak zayıflık, kilo kaybı, öksürük, süt veriminde düşüş ve sonunda ölümle sonuçlanabilecek ciddi sağlık sorunlarına yol açar. Enfekte hayvanlar genellikle yavaş yavaş hastalanır, bu da hastalığın sürüler arasında fark edilmeden yayılmasına neden olabilir.