İngiltere Genel Seçimlerinden Çıkarılacak Beş Önemli Sonuç

Cuma günü itibariyle merkez sol İşçi Partisi, 412 sandalye kazanarak büyük bir parlamento çoğunluğuyla iktidara geldi .Muhafazakarların oy oranı 20 puan düşerken milletvekili sayısı da 251 azalarak 121’e geriledi ve bu, partinin modern zamanlardaki en kötü seçim performansı oldu.

The Guardian’da yer alan habere göre bu sonuç, 2019’da 202 sandalye kazanan İşçi Partisi için tarihi bir geri dönüşe işaret ediyor. Ulusal oy oranı yaklaşık %2 oranında arttı. Sunak, halefini seçmek için resmi süreç başladığında Muhafazakarların liderliğinden istifa edeceğini açıkladı.

Keir Starmer | Picture by Kirsty O’Connor

Olağanüstü bir dönüşün ardından İşçi Partisi’nin ezici zaferi

İşçi Partisi, ulusal oyların üçte birinden biraz fazlasına sahip olmasına rağmen Avam Kamarası’ndaki sandalyelerin %63’ünü elde etti. Bu zafer, beş yıl önce çok az kişinin tahmin edebileceği bir başarı olarak nitelendiriliyor. Nigel Farage liderliğindeki sağcı Reform UK partisinin, Rishi Sunak ve selefleri Boris Johnson ve Liz Truss’un popüler olmayan başbakanlıkları nedeniyle zayıflayan Muhafazakarlardan oy aldığı bölünmüş bir muhalefet, bu zaferde etkili oldu.

Fotoğraf : Liz Truss

Ancak bu kesin zafere rağmen İşçi Partisi, Gazze yanlısı platformlarda kampanya yürüten bağımsız adaylara bir dizi eski kalesini kaybetti. Gölge bakan Jonathan Ashworth, daha önce 22 binden fazla çoğunluğa sahip olduğu Leicester South koltuğunu kaybetti. Kampanya sırasında İşçi Partisi’nin en yüksek profilli isimlerinden biri olan ve şu anda sağlık bakanı olan Wes Streeting, Londra’daki Ilford North’taki oy fazlalığının 9.000’den sadece 528’e düştüğünü gördü.

@jeremycorbyn

İşçi Partisi’nin başındaki bir başka sorun da eski lider Jeremy Corbyn’in 1983’ten bu yana görev yaptığı seçim bölgesini temsil etmeye devam etmesi. Corbyn, Mart 2023’te Starmer tarafından İşçi Partisi adayı olması engellenen Islington North‘da bağımsız aday olarak kazandı.

Muhafazakar Parti’nin Seçim Yenilgisi ve Kabinedeki Kayıplar

Rishi Sunak’ın kısa ömürlü selefi Liz Truss, daha önce 24.180 çoğunluğa sahip olduğu Güney Batı Norfolk seçim bölgesini 630 oy farkla İşçi Partisi’ne kaptırdı. Seçimlerde, kabinede yer alan on iki bakan koltuklarını kaybetti. Bunlar arasında geleceğin Muhafazakar lider adayı olarak gösterilen Avam Kamarası Başkanı Penny Mordaunt, Savunma Bakanı Grant Shapps, Adalet Bakanı Alex Chalk ve Eğitim Bakanı Gillian Keegan da bulunuyor. Ayrıca eski kabine bakanı Jacob Rees-Mogg da koltuğunu kaybetti. Görevden ayrılan Maliye Bakanı Jeremy Hunt ise 891 oyla az bir çoğunlukla koltuğunu korumayı başardı.

İngiltere Maliye Bakanı Jeremy Hunt
Fotoğraf: Jeremy Hunt X

Muhafazakarlar, Galler’de sahip oldukları tüm koltukları kaybetti ve İngiltere’nin güneyindeki bir dizi koltuğu Liberal Demokratlara kaptırdı.

Liberal Demokratlar Seçimlerde Büyük Kazanç Sağladı

Seçim öncesinde sadece sekiz milletvekiline sahip olan Liberal Demokratlar, Cuma günü itibariyle 71 sandalye kazanarak 2005’teki 62’lik en iyi sandalye sayısını geride bıraktı ve Birleşik Krallık’ın üçüncü büyük partisi oldular. Kazandıkları koltuklar arasında iki eski başbakanın koltuğu da vardı: David Cameron ve Theresa May.

Parti, Surrey’de altı sandalye kazanarak önemli kazanımlar elde etti: Epsom ve Ewell, Woking, Esher ve Walton, Guildford, Dorking ve Horley ve Surrey Heath; bu sonuncusu ilk kez Muhafazakar olmayan bir adaya gitti.

Partinin stratejisi daha önce ikinci olduğu yerleri hedef almaktı. Ed Davey, oy oranı (yaklaşık %12) 2019’a göre neredeyse hiç değişmemiş olsa da, rekor sayıda milletvekiline sahip bir partiye liderlik ediyor. Parti, 2010 yılında koalisyon hükümetine girdiğinde oy oranı %23 ile neredeyse iki kat daha yüksekti.

Yeşiller ve Reform UK Partileri Seçimlerde Önemli Kazanımlar Elde Etti

Yeşiller Partisi, milletvekili sayısını dörde çıkararak şimdiye kadarki en başarılı gecesini yaşadı. East Sussex seçim bölgesi Brighton Pavilion’u elinde tutarken, Bristol Central, Waveney Valley ve North Herefordshire’ı da kazandı.

Bu arada Nigel Farage’ın aşırı sağcı Reform UK partisi, beş sandalye ve %14 oy kazandı. Brexit yanlısı ve göçmen karşıtı Farage, Clacton’ı kazanarak sekizinci denemesinde milletvekili olma hedefine ulaştı.

İskoçya’nın Bağımsızlık Hareketi Büyük Bir Gerileme Yaşadı

Edinburgh Fotoğraf: Ergin Balabeyoğlu

Daha önce baskın olan İskoç Ulusal Partisi (SNP), on yıl sonra ilk kez yenilgiye uğrayarak bağımsızlık mücadelesinde geriye düştü. İskoçya’daki 57 sandalyenin 48’ini korumaya çalışan SNP, sadece dokuz sandalye kazanabildi. Glasgow’da İşçi Partisi, altı sandalyenin tamamını SNP’den aldı.

İskoçya Parlamento Binası Fotoğraf: Ergin Balabeyoğlu

SNP, 2014’teki referandumda İskoçya’nın bağımsızlığını sağlama girişiminde başarısız olsa da, 2015’ten bu yana her Birleşik Krallık seçiminde İskoç sandalyelerinin çoğunluğunu kazanmış ve 2007’den bu yana Holyrood’u yönetmişti. Parti, İskoçya’nın 57 sandalyesinin çoğunluğunu kazanması halinde, ikinci bir bağımsızlık referandumunu yeniden müzakere etme yetkisine sahip olacağı iddiasıyla kampanya yürütmüştü.