Andy Burnham’ın dönüş hamlesi Starmer’ı zorlu bir sınava soktu

Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, Gorton and Denton’da yapılacak ara seçimde İşçi Partisi milletvekili adayı olmak için başvuruda bulunarak Westminster’a geri dönme niyetini açıkladı. Burnham’ın bu hamlesi, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer için 18 ay önce kazanılan seçim zaferinin ardından en ciddi siyasi sınavlardan biri olarak değerlendiriliyor.

The Observer’ın Catherine Neilan imzalı haberine göre, Burnham son başvuru saatinden dakikalar önce adaylığını duyurdu ve hem parti içindeki rakiplerine hem de Reform UK’e mesaj verdi. Burnham açıklamasında, “Bu, savunduğumuz değerleri mümkün olan en güçlü şekilde koruma anıdır” ifadelerini kullandı.

Başbakan Keir Starmer | Picture by Lauren Hurley / No 10 Downing Street

Liderlik dengeleri sarsılıyor

Burnham’ın açıklaması, Starmer sonrası liderlik yarışının fiilen başladığı şeklinde yorumlandı. Westminster’a dönüş için İşçi Partisi Ulusal Yürütme Komitesi’nden (NEC) onay alması gereken Burnham’ın, olası bir liderlik yarışına girebilmesi için en az 80 milletvekilinin desteğini toplaması gerekiyor. Ancak parti kaynaklarına göre, bu ihtimal gerçekleşmese bile liderlik tartışmalarının önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.

Bir İşçi Partili milletvekili, The Observer’a yaptığı değerlendirmede, “Keir ne yaparsa yapsın kaybet-kaybet durumu gibi görünüyor. Burnham engellenirse liderlik zayıf görünür, seçim kaybedilirse bu Starmer’ın sonunu hızlandırır” dedi.

Beklenmedik bir istifa ve hızlı karar

Burnham’ın hamlesi, mevcut milletvekili Andrew Gwynne’ın ani istifasının ardından geldi. Kaynaklara göre Burnham bu gelişmeye hazırlıksız yakalandı ve Gwynne ile haftalardır temas kurmamıştı. Buna rağmen zamanlamanın zorlayıcı olduğunun farkında olan Burnham’ın, “fırsat geldiğinde değerlendirmek zorunda kaldığı” ifade ediliyor.

Burnham’ın adaylık kararı, parti içindeki bazı ağır toplardan destek aldı. Başbakan Yardımcısı Angela Rayner, Avam Kamarası Lideri Lucy Powell ve eski Gölge Hazine Bakanı John McDonnell’ın verdiği destek, kararın şekillenmesinde etkili oldu. Rayner, bir sendika etkinliğinde yaptığı konuşmada, “Hayatımızın mücadelesini veriyoruz ve en iyi oyuncuları sahaya sürmeliyiz” dedi.

Riskli bir ara seçim

Gorton and Denton, geleneksel olarak İşçi Partisi’nin güçlü olduğu bir bölge. Gwynne, 2024 seçimlerinde 13 binden fazla oy farkıyla kazanmıştı. Ancak son dönemde değişen kamuoyu yoklamaları nedeniyle Reform UK ve Yeşiller Partisi de bu kez iddialı. Reform’un politika başkanı Zia Yusuf ile Yeşiller’in eş lideri Zack Polanski’nin adaylığı gündemdeyken, bağımsız siyasetçi George Galloway’in de ilgisini dile getirdiği belirtiliyor.

Parti içindeki bazı milletvekilleri ise Burnham’ın dönüşüne mesafeli. 2024’te seçilen yeni bir milletvekili, “Belediye başkanı olarak saygı görüyor ama parlamentoda Starmer’ı devirecek büyük bir istek varmış gibi davranması yanlış” yorumunu yaptı.

Karar İşçi Partisi Ulusal Yürütme Komitesi’nde

İşçi Partisi kaynaklarına göre, ara seçim mart ayı gibi yapılabilir ve aday belirleme süreci önümüzdeki günlerde tamamlanacak. NEC’in alt komitesi adayları kısa listeye alacak, nihai karar ise gelecek hafta açıklanacak. Parti yetkilileri sürecin bağımsız olduğunu vurgulasa da birçok milletvekili, Burnham’ın adaylığının engellenmesinin daha olası olduğunu düşünüyor.

Burnham’ın bu hamlesinin, yalnızca bir ara seçimi değil, Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi’nin geleceğini de şekillendirecek bir dönüm noktası olabileceği belirtiliyor.