Rishi Sunak Genel Seçimde Koltuğunu Kaybeden İlk Başbakan Olabilir

Son yayınlanan bir ankete göre, Muhafazakârların 2019’daki 365 sandalye sayısının bu seçimde 53’e düşeceği öngörülüyor. Aynı analiz, Rishi Sunak’ın Yorkshire’daki Richmond ve Northallerton bölgesindeki koltuğunu kaybetme riskini de gösteriyor.

Savanta ve Electoral Calculus tarafından yapılan analiz İşçi Partisi’nin 4 Temmuz’daki seçimlerde 516 sandalye kazanma ihtimalini ortaya koydu. Richmond, tarihsel olarak güvenli bir Muhafazakar bölge olarak görülüyor; ancak eğer Sunak bu seçimlerde koltuğunu kaybederse, bu durum önemli bir siyasi dönüm noktası olacak. Sunak, 2015’ten bu yana bu koltuğu elinde tutuyor ve bu koltuk daha önce 1989’dan itibaren eski Muhafazakar lider William Hague tarafından temsil ediliyordu.

Seçim bölgeleri arasındaki sınırlar, nüfus değişikliklerini yansıtacak şekilde bu seçim için yeniden çizildi, bu da Sunak’ın seçim bölgesinin artık Richmond ve Northallerton olarak anılmasına neden oldu.

İngiltere’de Başbakanların Genel Seçimlerde Koltuklarını Kaybetme Tarihçesi

Institute for Government‘a göre, şimdiye kadar hiçbir İngiliz başbakanı genel seçimlerde kendi koltuğunu kaybetmedi. Arthur Balfour (1906) ve Ramsay MacDonald (1935) gibi bazı başbakanlar, bu duruma çok yaklaşmışlardı.

Balfour, Aralık 1905’te başbakanlık görevinden istifa ederek bir seçime zorlama amacı gütmüştü. Ancak bu süreçte, muhalefet liderinin başbakan olarak hükümet kurması sonucunda, Ocak 1906’da yapılacak olan seçimden önce görevi bırakmıştı. Balfour, bu seçimde kendi koltuğunu kaybetti.

Öte yandan, Ramsay MacDonald, İşçi Partisi’nin ilk başbakanı olarak bilinir. 1935 genel seçimlerinde yenilgiye uğramadan önce kampanya başlamadan başbakanlık görevinden istifa etmişti.

Ayrıca, son yüz yılda birçok küçük parti lideri genel seçimlerde koltuklarını kaybetti. En son örnek, Liberal Demokrat lider Jo Swinson’ın 2019’da Doğu Dunbartonshire’daki koltuğunu kaybetmesi oldu.

Muhafazakarların Liderliği ve Kabinenin Geleceği Tehlikede

Savanta anketine göre, İşçi Partisi ile Muhafazakarlar arasında ince bir fark olduğu belirtildi. Son haftalarda, farklı metodolojilere dayanan birçok ankete göre, İşçi Partisi genel olarak büyük bir çoğunlukla önde gözüküyor.

Muhafazakar Parti’nin seçimi kazanması fakat Rishi Sunak’ın kendi koltuğunu kaybetmesi durumunda, Sunak’ın parti lideri olarak görevde kalması pek olası görünmüyor.

Sunak’ın yerine Muhafazakar Parti liderliği için potansiyel adaylar arasında çok sayıda milletvekili bulunuyor, ancak bu isimlerden birçoğu da koltuklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Savanta anketine göre, Penny Mordaunt, Grant Shapps, Suella Braverman ve Robert Jenrick gibi önemli figürler koltuklarını kaybedebilir. Başbakan Jeremy Hunt ve İçişleri Bakanı James Cleverly gibi liderlik yarışına girmeyen diğer kabine üyeleri de risk altında.

1974 yılından bu yana kabinede görev yapan on iki bakan koltuğunu kaybetti. Savanta’nın son anketi, mevcut kabinenin büyük bir kısmının koltuklarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ve bu durumun Sunak’ın üst düzey ekibinden 15 üyenin kaybedilmesiyle kabinenin neredeyse tamamen silinebileceğini gösteriyor.

Sunak, Parlamentoda Kalmaya Kararlı

Muhafazakârların seçimi kaybetmesi halinde Sunak’ın siyaseti bırakıp Kaliforniya’ya taşınıp taşınmayacağı konusunda pek çok spekülasyon yapıldı. Ancak Sunak, böyle bir planı olmadığını açıkça belirtti ve koltuğunu kaybetmesi durumunda bu olasılığın artabileceğine dair söylentileri yalanladı. Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Muhafazakar Parti’nin seçimi kaybetmesi halinde beş yıl daha Parlamento’da yedek milletvekili olarak görev yapmaya hazır olduğunu ifade etti.

İngiltere’de kalmaya kararlı olup olmadığı sorulduğunda Sunak, “Elbette, İngiltere’de kalacağım. Burası benim evim,” dedi. Ayrıca, “Futbol takımım daha yeni Premiership’e yükseldi ve onları yıllarca Premier Lig’de izlemeyi umuyorum,” diyerek İngiltere’ye olan bağlılığını vurguladı. Sunak, seçimin sonucuna bakılmaksızın uzun yıllar Birleşik Krallık’ta ve Parlamento’da kalmaya kararlı olduğunu da ekledi.

Richmond ve Northallerton’daki adayların tam listesi:

Rishi Sunak (Muhafazakar Parti)

Tom Wilson (İşçi Partisi)

Daniel Callaghan (Liberal Demokratlar)

Lee Taylor (Reform UK)

Kevin Foster (Yeşil)

Louise Dickens (İşçi Partisi)

Sir Archibald Stanton (Monster Raving Loony Partisi)

Rio Goldhammer (Yorkshire)

Jason Barnett (Bağımsız)

Count Binface ( Count Binface Partisi)

Angie Campion (Bağımsız)