Uzmanların öngörüleri büyük ölçüde boşa çıktı
2025 yılı Birleşik Krallık konut piyasasında beklenenden çok daha dalgalı geçti ve birçok ekonomik öngörü isabet etmedi. The Times’ın haberine göre, Hamptons, Savills ve OBR gibi önemli kurumların yıl başı tahminleri, enflasyon ve politika belirsizlikleri nedeniyle yıl içinde geçerliliğini büyük ölçüde yitirdi.
Yüksek faizler hareketliliği frenledi
Yılın en kritik faktörlerinden biri, mortgage faizlerinin düşmemesi oldu. Yıl başında bazı analistler 6 faiz indirimi bekliyordu; ancak enflasyonun hedefin üzerinde kalması nedeniyle bu sayı 3 ile sınırlı kaldı.
Piyasa, ucuz kredi dönemine bir türlü dönemedi. Beklentiler faizlerin yıl sonunda %4,16 seviyesine ineceği yönündeydi, fakat Moneyfacts verileri ortalama oranı haftalar önce %4,91 olarak kaydetti.
Bu durum özellikle 600.000 kişinin pandemi döneminde aldığı %2’nin altındaki mortgage’lardan yüksek faizlere geçişini daha da zorlaştırdı. OBR, ortalama mortgage faizinin 2029’da %5’e yaklaşacağını öngörüyor.
Bütçe belirsizliği orta sınıf talebini bastırdı
Yaz aylarından itibaren piyasada duraksama yaşanmasının en önemli nedenlerinden biri, hükümetin konut vergileri konusunda aylara yayılan belirsizliği oldu.
Mansion tax, ana konuta uygulanan sermaye kazancı vergisi ihtimali, kiralık konut sahiplerine yönelik yeni vergiler ve damga vergisi tartışmaları piyasayı durdurdu.
Rightmove, 17 Kasım’a kadar geçen dört haftada yeni ilan verenlerin 13 yılın en büyük fiyat indirimlerini yaptığını açıkladı. Satış hacmi tüm fiyat segmentlerinde geriledi.
Buna karşın, bütçenin açıklanmasının ardından bazı bölgelerde kısa süreli bir toparlanma görüldü. Strutt & Parker, 26 Kasım–5 Aralık arasında piyasaya çıkan ilanlarda geçen yıla göre %173 artış tespit etti.
Kuzey hızlandı, güneyde fren etkisi görüldü
2025’in dikkat çeken başka bir trendi ise bölgesel uçurumun büyümesi oldu.
Nationwide verilerine göre, İngiltere’nin kuzeyinde fiyatlar yıllık %3,4, güneyde ise yalnızca %0,7 arttı.
Hamptons, 2025 için:
- İskoçya: %5 artış
- Kuzeydoğu ve Kuzeybatı: %3,5 artış
- Londra: %0,5 büyüme öngörüyor.
2030’a kadar Yorkshire and the Humber ve Kuzeydoğunun toplamda yaklaşık %29, Londra’nın ise %13,6 fiyat artışı yaşayacağı tahmin ediliyor.
İlk defa ev alacaklar için zorlaşan şartlar
Nisan itibarıyla ilk kez ev alacaklara uygulanan damga vergisi muafiyetinin daraltılması, özellikle Londra’da büyük bir yük getirdi. Ortalama bir ilk evin fiyatı £480.040 olduğu için ödenen damga vergisi £2.752’den £9.002’ye yükseldi.
Yine de ilk alıcılar yıl boyunca işlemlerin %50’sini oluşturdu. Bunun sebebi:
- Mortgage sağlayıcılarının 4,5 kat gelir sınırını esnetmesi
- Bank of Mum and Dad tarafından 2021’den bu yana sağlanan £38,5 milyarlık destek
Ev sahipleri daha yüksek vergilerle karşı karşıya
2025, özellikle varlıklı kesim için yüksek vergiler yılı oldu.
- £2 milyon üzeri evlere yönelik mansion tax, fiyatlarda %5 düşüş beklentisi yarattı.
- 211 bölgede ikinci konut sahiplerine %100 konut vergisi artışı getirildi.
- Kısa dönem kiralamalarda vergi avantajları kaldırıldı.
Bu nedenle Güneybatı, 2025’te yalnızca %1,5 fiyat artışı kaydetti ve 2028’e kadar %5,1 ile sınırlı bir büyüme bekleniyor.
2026’ya girerken tablo ne söylüyor?
Ekonomistler, 2026 konut piyasası için belirsiz ama temkinli iyimser bir tablo çiziyor:
- Faizlerde sınırlı düşüş beklentisi
- Vergi düzenlemelerinin siyasi gündemde kalması
- Bölgesel ayrışmanın derinleşmesi
- İlk alıcıların ve düşük fiyat segmentlerinin daha dirençli olması
2025’in “rollercoaster” niteliği, 2026’da konut alıcıları ve satıcıları için esneklik, doğru zamanlama ve bölgesel stratejinin her zamankinden daha önemli olacağını gösteriyor.
By 
Comments