18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü Töreni, Brookwood’da bulunan Türk Hava Şehitliğinde yapıldı

18 Mart Çanakkale Zaferi’nin 109. Yıl dönümü ve Şehitleri Anma Günü sebebiyle Türkiye’nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, KKTC Londra Temsilcisi, Büyükelçi Çimen Keskin Londra Başkonsolosu Bekir Utku Atahan, Silahlı Kuvvetler Ataşeleri, diplomatlar, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve çok sayıda vatandaş Brookwood Türk Hava Şehitliği’ndeki törende bir araya geldi.

Bir dakikalık saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından söz alan Büyükelçi Ertaş, konuşmasında Çanakkale Zaferinden ve tarihinden bahsetti.

Brookwood Türk Hava Şehitliği’nin Hikayesi

İngiltere’de, Türkiye’den binlerce kilometre uzakta bulunan Brookwood Türk Hava Şehitliği  15 Türk askerinin ebedi istirahatgahı olarak biliniyor . Tarihin derinliklerine gömülü bu şehitlik, Türk havacılık tarihinde önemli bir yere sahip genç pilotların son duraklarından biri.

Londra’nın bir saat uzağındaki Surrey’de yer alan bu anıt mezarda ziyaretçiler, Türk hava kuvvetlerini simgeleyen bir kartal tarafından karşılanıyor. Bu mekanın hikayesi, İkinci Dünya Savaşı dönemine dayanıyor ve Brookwood Mezarlığı’ndaki Türk şehitliği, o zamanlarda Türkiye ile İngiltere arasında genç pilotların yeni nesil uçaklarla eğitilmesi için yapılan bir anlaşmanın bir parçası olarak ortaya çıkıyor. 1941-1942 döneminde Harp Okulu’ndan mezun olan ilk adaylar bu eğitim için seçiliyor.

Geçtiğimiz senelerde TRT Haber’den Zeynep Eryılmaz’a konuşan askeri tarih uzmanı A. Sefa Özkaya, o dönemde Almanların ve ardından İngilizlerin ve diğer devletlerin ilk jet uçaklarının ortaya çıktığını, bu yeni nesil uçağa ayak uydurma gerekliliğinin hissedildiğini belirtiyor. İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar İngiltere’de eğitim gören Türk pilotların sayısı 300’ü buluyor ve eğitim, Britanya Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin Cranwell uçuş okulunda gerçekleşiyor.

Özkaya, döneme ilişkin olarak, ilk jet uçaklarının Almanların Messerschmitt’leri olduğunu, İngilizlerin ise Spitfire tipi uçaklar gibi karşı modeller geliştirdiğini ve pervaneli uçaklar da dahil olmak üzere Airspeed, Oxford tipi uçaklarla eğitim yapıldığını anlatıyor.

İngiltere’deki ilk hava şehidimiz Raşit Nalbant olurken, diğer şehitler arasında hava teğmen pilot adayı Ali Aksu’nun bir İngiliz öğrenci subayla uçuş esnasında ve Saim Parlak’ın enerji nakil hatlarına çarparak şehit düştüğü belirtiliyor. 1944’te, Teğmen Hakkı Akarçay’ın gece eğitimi sırasında Alman saldırısına uğradığı ve şehit olduğu kaydediliyor.

İngiltere’deki Türk Hava Şehitliği’nde, 1836’da İngiltere’de görevliyken vefat eden Teğmen Arif Bey’in kabri de bulunuyor. Brookwood’daki bu şehitlik, 1990’larda Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın girişimleriyle bugünkü halini alıyor ve şehitliğe girişteki anıt, tarihin bilinmeyen yüzünü ziyaretçilere sunuyor: “Bu şehitlikte ulvi gayeler uğruna canlarını veren Türk pilotları yatmaktadır, ruhları şad olsun…”