Bundan tam 50 yıl önce İran İmparatorluğu’nun 2500. yıldönümü etkinlikleri dolayısıyla Tahran’da düzenlenen törene katılan Kraliçe II. Elizabeth’in, dönüşte Türkiye’ye sekiz günü kapsayacak bir resmi ziyarette bulunacağı açıklanmıştı.
Bundan tam 50 yıl önce; 18 Ekim 1971’de Kraliçe 2. Elizabeth Ankara’yı ziyaret etti
Takvimler 18 Ekim 1971’i gösterirken, Kraliçe 2. Elizabeth, eşi Prens Philip ve kızı Prenses Anne ile birlikte Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın davetlisi olarak Ankara’ya geldi.
Ankara’da Anıtkabir ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ni ziyaret eden Kraliçe’nin ikinci durağı İzmir oldu; Bornova Pınarbaşı’nda bulunan İngiliz-Türk ortak fabrikası BMC’nin üretim bantlarından çıkacak ilk Morris minibüsü tecrübe edecekti.
Majesteleri, seri üretimi başlatacak kurdeleyi kesip, kısa bir teşekkür konuşması yaptıktan sonra ilk Morris’in yolcu koltuğuna yerleşti ve fabrika bahçesinde kısa bir tur attı.
Kraliçe Elizabeth, İzmir’de büyük bir ilgiyle karşılanmıştı. Hatta kendisini kalabalıktan korumak için el ele tutuşarak etrafında çember oluşturan polislere de “Bu bir halk dansı mı?” diye sorarak herkesi güldürmüştü.
Kraliçe, 22 Ekim sabahı Çanakkale’ye gitmek üzere kraliyet yatı Brittania ile İzmir’den ayrıldı. Bir kruvazör eşliğinde Çanakkale Boğazı’na giren Brittania, Boğaz’dan içeri girerken 21 pare top atışı ile karşılandı.
Çanakkale Şehitler Abidesi’nde hatıra defterine “İki ulusun birbirlerine karşı ebedi bir saygı kazandıkları Gelibolu savaşlarında şehit olanlara layık bir abide…” sözlerini yazdı. Abide’nin altındaki müzenin açılışından sonra Çanakkale Harp Müzesi’nin ilk ziyaretçisi de Kraliçe 2. Elizabeth oldu.
Tam adı Elizabeth Alexandra Mary olan Kraliçe II. Elizabeth, bugün kraliyet denildiği zaman pek çok kişinin aklına gelen ilk isim. Artık daha çok sembolik bir karakter olarak tarih sahnesinde yerini alan Kraliçe, ülkemize bu zamana dek 3 kez ayak bastı.
İlk olarak 1961’de ayaküstü sohbet tadında, İran dönüşü birkaç saatliğine uğrayan ve Esenboğa Havalimanı’ndan çıkmayan II. Elizabeth’in ikinci ziyareti 1971 yılındaydı. Bu ziyareti Ankara, İzmir, Çanakkale ve İstanbul’u kapsayan sekiz günlük gezi şeklinde, halkın ve devlet adamlarının yoğun ilgisi altında gerçekleşti.
Kraliçe’nin ziyareti hükümetin ömrünü uzattı
12 Mart 1971 askeri muhtırasının sıcaklığını koruduğu bir zamanda Türkiye’ye gelen Kraliçe, Türkiye’de siyasi gündemi tamamen değiştirdi. Türkiye’deki, iç politika sorunları bir süreliğine donduruldu. Ülkenin ilgi, dikkat ve yoğunluğu Kraliçe üzerinde toplandı. Devlet erkânı Kraliçe II. Elizabeth’i en iyi şekilde ağırlamak için seferber oldular. Kraliçenin bu ziyaretinde halk da yoğun ilgi ve sevgi gösterilerinde bulundu. Her yerde coşkun bir kalabalıkla karşılanan
Kraliçe, bu sevgi gösterilerinden oldukça memnun oldu.
Kraliçe Elizabeth’in bu ziyareti, Türkiye’nin oldukça sıkıntılı ve zorlu bir süreçten geçtiği bir döneme tesadüf etti. Ülke 12 Mart 1971 askeri müdahalesi sonrasında zorlu bir süreçten geçiyordu. Askerlerin kurdurduğu I. Nihat Erim Hükümeti, ülke yönetiminde zafiyetler yaşıyor ve parlamentodaki siyasi partilerle sağlıklı bir ilişki kurmakta zorlanıyordu. Başbakan Erim’in istifaya hazırlandığı bir zamanda Kraliçe Elizabeth Türkiye’ye geldi. Böyle bir zamanda hükümet krizinin yaşanması Türkiye’nin dışarıdaki konumuna ve siyasi durumuna zarar vereceği düşünülerek bu ziyaret dönemi boyunca bütün iç sorunlar “dondurucuya konularak” gündemden düşürüldü. (Kaynak 1)
Anıtkabir ziyareti
Kraliçe II. Elizabeth, bu ziyaretinde Anıtkabir’i de ziyaret etti. Çelenk koyma ve saygı duruşunun ardından Anıtkabir özel defterine düşüncelerini yazan II. Elizabeth, “Savaşta yiğit, barışta sadık bir dost olan Türk ulusunun Ata’sına sonsuz saygıyla…” ifadelerini kullandı.
Anıtkabir’de Milli Savunma Bakanı, Vali, Garnizon Komutanı, Belediye Başkanı eşliğinde gezen Kraliçe, deftere düşüncelerini yazdıktan sonra Atatürk Müzesi’ni gezmeye başladı. Atatürk’ün eşyalarını ilgiyle inceleyen Kraliyet Ailesi, İngiltere Kralı VIII. Edward ile olan fotoğraflarına dikkatlice baktılar. Atatürk’ün fraklı bir fotoğrafı önünde duran Kraliçe, “Atatürk’ün büyük adam olduğunu bilmek için Türkiye’ye gelmeye gerek yoktu; fakat bu kadar yakışıklı olduğunu ilk defa görüyorum. Bilhassa gözleri ve kaşı insanı çok etkiliyor. Giyimine dikkatli ve zarif bir zevki varmış. Özellikle frak kendisine çok yakışıyor…” sözleriyle düşüncelerini kendisine eşlik edenlere aktardı.
Kaynaklar
Türk İngiliz İlişkileri Dergisi’ Şerif Demir
Tarih Dergisi
Ceviiz
Editör: 
Yorumlar