Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, hükümetin uzun süredir beklenen Savunma Yatırım Planı’nı (Defence Investment Plan – DIP) açıkladı. Plan kapsamında savunmaya ek 15 milyar sterlin ayrılacak.
Starmer, açıklamasında İngiltere’nin “10 kat daha ölümcül bir ordu” inşa edeceğini belirterek, yeni yatırımın ülkenin savunma kapasitesini önemli ölçüde güçlendireceğini söyledi.
Plan, daha önce dönemin Savunma Bakanı John Healey için taahhüt edilen miktardan 1,5 milyar sterlin daha fazla kaynak içeriyor. Savunma bütçesine ilişkin hükümet içindeki finansman anlaşmazlıkları nedeniyle planın açıklanması gecikmişti.
Savunma harcamaları artacak
Starmer, 2024’ten bu yana GSYH’nin yüzde 2,3’ü seviyesinde bulunan savunma harcamalarının yüzde 2,7’ye çıkarılmasını öngören planını açıkladı. Başbakan, bunun ülkeyi bir sonraki parlamento döneminde yüzde 3 hedefine ulaştıracak bir yola sokacağını söyledi.
Başbakan, yıllık savunma bütçesinin 2029 yılına kadar 54 milyar sterlinden 80 milyar sterline yükseleceğini belirterek, “Savaşı önlemenin en iyi yolu ona hazırlıklı olmaktır” ifadelerini kullandı.
Ancak açıklanan hedef, NATO’nun üye ülkeler için 2035 yılına kadar savunma harcamalarının GSYH’nin yüzde 3,5’ine çıkarılması yönündeki taahhüdünün altında kalıyor.
Eski Savunma Bakanı John Healey, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada hükümete yüzde 3 hedefi için net bir takvim ve NATO’nun yüzde 3,5 hedefini karşılayacak güvenilir bir finansman planı çağrısında bulundu.
Yatırımlar hangi alanlara yapılacak?
Dört yıllık yatırım planında öne çıkan kalemler şöyle sıralandı:
- 8 milyar sterlin: Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) için yeni nesil görünmez savaş uçağı geliştiren Global Combat Air Programme (GCAP).
- 63 milyar sterlin: Nükleer caydırıcılığın güçlendirilmesi, Dreadnought ve SSN-AUKUS denizaltıları ile 12 adet F-35A savaş uçağı alımı.
- 26 milyar sterlin: Deniz üslerinin modernizasyonunu hedefleyen Project Royal Oak.
- 5 milyar sterlin: İnsansız hava araçları ve otonom kara sistemlerini kapsayan dönüşüm programı.
- 2 milyar sterlin: Yapay zekâ destekli Digital Targeting Web sistemi.
- 11 milyar sterlin: Mühimmat ve silah stoklarının artırılması ile 2030’a kadar en az altı yeni patlayıcı üretim tesisi kurulması.
Starmer, planın hazırlanmasında Ukrayna savaşından çıkarılan derslerin dikkate alındığını ve ordunun teknoloji odaklı şekilde modernize edileceğini söyledi. Yeni yatırımlar kapsamında otonom savaş gemileri, insansız sistemler ve yapay zekâ destekli savunma teknolojilerine ağırlık verileceği belirtildi.
Kaynak için bazı projeler ertelenecek
Başbakan, savunma harcamalarındaki artışın finansmanı için bazı ulaşım ve enerji projelerinin planlandığı şekilde ilerlemeyebileceğini ifade etti.
Buna karşın, yatırımın sağlık ve eğitim gibi temel kamu hizmetlerinin bütçesinden karşılanmayacağını vurgulayan Starmer, günlük savunma harcamalarında da kesintiye gidilmeyeceğini söyledi.
Muhalefet ise planı yetersiz buldu. Gölge Savunma Bakanı James Cartlidge, planı “çok az ve çok geç” olarak nitelendirirken, Liberal Demokrat Parti lideri Ed Davey ise yatırım programını “gecikmiş ve yetersiz finanse edilmiş” sözleriyle eleştirdi.
Editör: 
Yorumlar