![\"\"](\"https:\/\/by-tv.co.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gemini_Generated_Image_g5yqr1g5yqr1g5yq.jpg\")
<\/a><\/div>\nDo\u011fu Akdeniz’de gerginli\u011fin fitili ilk kez, K\u0131br\u0131s Rum kesiminin adan\u0131n etraf\u0131ndaki do\u011fal zenginlikleri i\u015fletmek i\u00e7in kuzeydeki T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n hukuki ve me\u015fru haklar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayarak uluslararas\u0131 anla\u015fmalar yapmas\u0131yla ate\u015flendi.<\/p>\n
Bat\u0131l\u0131 \u015firketler, h\u00fck\u00fcmetlerinin de deste\u011fini alarak Rumlarla geni\u015f bir alanda do\u011fal gaz ara\u015ft\u0131rma ve sondajlar\u0131na giri\u015fti.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti’nin (KKTC) adan\u0131n \u00e7evresindeki zenginliklerin K\u0131br\u0131s sorununa adil ve kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilmesiyle t\u00fcm halk\u0131n faydas\u0131na sunulmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki uyar\u0131lar\u0131na konunun muhataplar\u0131nca y\u0131llar boyu kulak t\u0131kand\u0131.<\/p>\n
Do\u011fu Akdeniz’de b\u00fcy\u00fck hidrokarbon sahalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedildik\u00e7e bu zenginlikleri i\u015fletmek isteyen b\u00f6lge \u00fclkeleri, M\u00fcnhas\u0131r Ekonomik B\u00f6lge (MEB) anla\u015fmalar\u0131 yapmaya y\u00f6neldi.<\/p>\n
2003’te M\u0131s\u0131r, 2007’de L\u00fcbnan, 2010’da \u0130srail ile s\u00f6zde MEB anla\u015fmalar\u0131 imzalayan K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye ve KKTC’nin uyar\u0131lar\u0131 s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Rum y\u00f6netimi, Bat\u0131l\u0131 \u015firketlerle T\u00fcrkiye ve KKTC’nin hak sahibi oldu\u011fu alanlarla \u00e7ak\u0131\u015fan \u015fekilde hidrokarbon alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etti.<\/p>\n
M\u0131s\u0131r, Yunanistan, Rum y\u00f6netimi ve \u0130srail, Kahire’de olu\u015fturduklar\u0131 Do\u011fu Akdeniz Gaz Forumu \u00fczerinden T\u00fcrkiye, Libya ve L\u00fcbnan gibi akt\u00f6rleri saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
KKTC ve T\u00fcrkiye, iyi niyetli bir a\u00e7\u0131l\u0131m yaparak Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Rum taraf\u0131na hidrokarbon kaynaklar\u0131 konusunda ortak bir komite kurulmas\u0131 \u00f6nerisi sundu. B\u00f6ylece adada adil ve kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunana kadar kaynaklar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uzla\u015fma \u00e7er\u00e7evesinde sorunsuz \u015fekilde i\u015fletilmesi ad\u0131na yeni bir form\u00fcl bulunabilecekti.<\/p>\n
Ancak Avrupa Birli\u011fi’nin (AB) deste\u011fini arkas\u0131nda g\u00f6ren Rum y\u00f6netimi i\u015f birli\u011fine a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n
2 – Sevilla haritas\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 ne yap\u0131lmak isteniyor?<\/p>\n
Sevilla haritas\u0131, Rum-Yunan ikilisinin T\u00fcrkiye’yi Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na hapsederek izole etme hayallerinin temel ara\u00e7lar\u0131ndan biri olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\u0130spanya\u2019n\u0131n Sevilla \u00dcniversitesi be\u015feri denizcilik co\u011frafyas\u0131 alan\u0131nda uzman Prof. Juan Luis Suarez de Vivero taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcniversitenin ad\u0131yla an\u0131lan bu harita, Yunanistan\u2019\u0131n Ege ve Akdeniz\u2019de k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 olarak hak iddia etti\u011fi alan ile K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netiminin 2004 y\u0131l\u0131nda ilan etti\u011fi MEB’in s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n AB\u2019nin resmi s\u0131n\u0131rlar\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
Bu haritan\u0131n iddias\u0131na g\u00f6re, Meis Adas\u0131\u2019ndan ba\u015flayan Yunan k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcneye do\u011fru Akdeniz\u2019in ortas\u0131na kadar iniyor ve T\u00fcrkiye\u2019ye Antalya k\u00f6rfezi d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f f\u0131rsat\u0131 tan\u0131m\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 10 kilometrekare olan, Anadolu’ya 2 kilometre, Yunan ana karas\u0131na ise 580 kilometre uzakl\u0131kta olan bir adan\u0131n 40 bin kilometrekare geni\u015fli\u011finde k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131 yaratmas\u0131n\u0131n rasyonel ve uluslararas\u0131 hukuka uygun bir tez olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak bu iddialar\u0131 reddediyor.<\/p>\n
3 – Yunanistan, neden T\u00fcrkiye’nin diyalog \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na kulak t\u0131k\u0131yor?<\/p>\n
Yunanistan’\u0131n, ada par\u00e7alar\u0131n\u0131 “ana kara” gibi varsayarak uzakl\u0131k ilkesine g\u00f6re yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n uluslararas\u0131 hukukta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmuyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 hukukta k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 ve MEB s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131nda uzakl\u0131k ilkesi bir kural olarak zikredilmiyor.<\/p>\n
Gerek uluslararas\u0131 hukuk gerek BM Deniz Hukuku S\u00f6zle\u015fmesi’ndeki temel kural “hak\u00e7a payla\u015f\u0131m” ilkesi.<\/p>\n
Bu ilkeye g\u00f6re, adalara ana karalara k\u0131yasla daha az k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 veya MEB alan\u0131 verilebiliyor. Hatta adalar tamamen \u00e7evrelenebiliyor.<\/p>\n
Bu noktada adalar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, cephe uzunluklar\u0131, konumu, ana karalardan ne kadar uzak olduklar\u0131 gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r dikkate al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan Atina, T\u00fcrkiye ile m\u00fczakere masas\u0131na oturmaya \u00e7ekiniyor, diyalog kurulmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin Do\u011fu Akdeniz’deki sismik ara\u015ft\u0131rma ve sondaj faaliyetlerini sonland\u0131rmas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 ko\u015fuyor.<\/p>\n
Yunanistan, T\u00fcrkiye ile aralar\u0131ndaki konunun “sadece k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi sorunu” oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek hukuk temelinde ve hak\u00e7a yap\u0131lacak bir m\u00fczakerenin \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kamak i\u00e7in b\u00f6lgede tansiyonu art\u0131racak tahriklerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, diyalo\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu belirterek, iyi niyet g\u00f6sterisi olarak sismik ara\u015ft\u0131rma yapan Oru\u00e7 Reis gemisini ge\u00e7ici s\u00fcreli olarak geri \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n
G\u00f6zler AB D\u00f6nem Ba\u015fkan\u0131 Almanya’n\u0131n davetiyle ger\u00e7ekle\u015fecek T\u00fcrkiye-Yunanistan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine \u00e7evrilmi\u015fken, Yunanistan s\u00fcrpriz \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden bir g\u00fcn \u00f6nce M\u0131s\u0131r ile deniz yetki s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 anla\u015fmas\u0131 imzalam\u0131\u015f ve gerilim yeniden tavan yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Yunanistan bu ad\u0131m\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne Fransa ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) ile Girit Adas\u0131’n\u0131n g\u00fcneyinde yapt\u0131\u011f\u0131 ortak askeri tatbikatlarla tansiyonu daha da y\u00fckseltmi\u015fti.<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye, iyi kom\u015fuluk ili\u015fkilerinin gere\u011fi olarak Yunanistan’\u0131 defalarca masaya davet etmi\u015f ancak Atina y\u00f6netimi her defas\u0131nda bu \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 g\u00f6rmezden gelmi\u015fti.<\/p>\n
4 – Fransa, Do\u011fu Akdeniz’de Yunanistan’\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak neyi hedefliyor?<\/p>\n
B\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 bir akt\u00f6r olan Fransa, Almanya’n\u0131n ara buluculuk \u00e7abalar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyerek bu kriz \u00fczerinden Do\u011fu Akdeniz’de “rol kapma” giri\u015fimleriyle dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Bu b\u00f6lgeyi “k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi” olarak niteleyen Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron, gerek Yunanistan ile giri\u015fti\u011fi yo\u011fun ortak askeri tatbikat trafi\u011fi gerekse Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n \u015fahs\u0131nda T\u00fcrkiye’yi hedef alan a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla adeta yang\u0131na k\u00f6r\u00fckle gidiyor.<\/p>\n
Atina’y\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak Yunanistan’\u0131 askeri harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde “y\u00fcreklendiren” Macron, bu \u00fclkeye 18 Rafale tipi sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 sat\u0131\u015f\u0131yla “krizi f\u0131rsata \u00e7eviren” tutumunun ilk meyvesini almaya haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n
5 – Di\u011fer uluslararas\u0131 akt\u00f6rler hangi pozisyonda duruyor?<\/p>\n
Yunanistan’\u0131n b\u00f6lgedeki hukuk d\u0131\u015f\u0131 pozisyonuna kar\u015f\u0131 AB \u00fclkelerinin ortak bir politika belirleyemedikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Avrupa \u00fclkeleri, “AB dayan\u0131\u015fmas\u0131” ad\u0131 alt\u0131nda Yunanistan ve K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netimine “destek” mesajlar\u0131 verse de \u00e7ok say\u0131da \u00fclke, s\u00f6z konusu krizde ikili sorunlar\u0131n diyalogla \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekti\u011fi vurgusunu yap\u0131yor.<\/p>\n
Yunanistan ve K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netiminin AB nezdinde \u0131srarla dile getirdi\u011fi yapt\u0131r\u0131m se\u00e7ene\u011fine so\u011fuk bakan \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda \u0130talya ve \u0130spanya geliyor.<\/p>\n
\u0130ki NATO \u00fcyesi \u00fclke olan T\u00fcrkiye ve Yunanistan aras\u0131nda “e\u015fit mesafe” siyaseti g\u00f6zeten ABD, son d\u00f6nemde b\u00f6lgedeki rol\u00fcn\u00fc Fransa’ya kapt\u0131rm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump y\u00f6netimi, s\u0131k\u00e7a “diplomasi” \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131yor ancak i\u00e7 siyasetteki konular nedeniyle krize a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koymaktan uzak bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergiliyor.<\/p>\n
Washington y\u00f6netiminin krizdeki tutumuna dair en somut i\u015faret olarak K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netimine y\u0131llard\u0131r uygulad\u0131\u011f\u0131 silah ambargosunu bu d\u00f6nemde k\u0131smi olarak kald\u0131rma karar\u0131 almas\u0131 oldu.<\/p>\n
Gerilimin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinde en i\u015flevsel platformlardan biri olmas\u0131 gereken NATO da olu\u015fuma liderlik eden ABD’nin sessizli\u011fi nedeniyle \u00e7\u00f6z\u00fcm ad\u0131na yetersiz bir konumda bulunuyor.<\/p>\n
Di\u011fer yandan Atina y\u00f6netiminin, NATO nezdinde T\u00fcrkiye ile ortak \u00e7\u00f6z\u00fcme yana\u015fmay\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc AB nezdinde T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlarda aramas\u0131 da ittifak b\u00fcnyesindeki \u00e7\u00f6z\u00fcm ihtimalini zora sokan unsurlar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
Tevfik Durul<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/by-tv.co.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bytv-reklam-banner.jpg\")
<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"