{"id":5384,"date":"2020-08-29T00:41:58","date_gmt":"2020-08-28T21:41:58","guid":{"rendered":"https:\/\/by-tv.co.uk\/?p=5384"},"modified":"2020-08-29T00:41:58","modified_gmt":"2020-08-28T21:41:58","slug":"pandemiyle-bozulan-vucut-ritmini-duzeltmede-uyku-onerisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/pandemiyle-bozulan-vucut-ritmini-duzeltmede-uyku-onerisi\/","title":{"rendered":"Pandemiyle bozulan v\u00fccut ritmini d\u00fczeltmede ‘uyku’ \u00f6nerisi"},"content":{"rendered":"

\u0130STANBUL (AA) – Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi <\/strong>(S\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Yavuz Selvi<\/strong>, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, uzun s\u00fcren pandemi s\u00fcreci<\/strong>nin en \u00e7ok beden ritmini bozdu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n

Uyku <\/strong>d\u00fczeni, hormon, tansiyon ve kan \u015fekeri ritmiyle zihinsel faaliyetlerin d\u00fczeninin de\u011fi\u015fti\u011fini ifade eden Selvi, “Evde kalmak, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamak, okula gitmemek, d\u00fczenli bir mesai i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmamak, sosyal ya\u015famdan uzakla\u015fmak uyuma ve uyanma saatlerimizi de\u011fi\u015ftirdi. G\u00fcnd\u00fcz ve gece anlam\u0131n\u0131 yitirdi. Sabah ge\u00e7 kalkmak ya da yatmak nedeniyle v\u00fccudumuzun hormonal d\u00fczeni bozuldu.” dedi.<\/p>\n

Selvi \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>

\"\"<\/a><\/div>\n

“Bence, 24 saati, ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131k d\u00f6nemleri yanl\u0131\u015f kullanmaya ba\u015flad\u0131k. D\u00fczensiz uyuduk, d\u00fczensiz uyand\u0131k. B\u00f6ylece tansiyondan kan \u015fekerine, enerjiden dikkat ve konsantrasyona, a\u00e7l\u0131k ve tokluk hissinden sinir sistemimizin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekline kadar her sistemin ritmi ve d\u00fczeni bozuldu. Uyuma ve uyanma saatlerimizin sabit olmamas\u0131 ayars\u0131zl\u0131\u011fa neden oldu.”<\/p>\n

Beyinde bulunan sabah kalkma ve ak\u015fam yatma saatlerine g\u00f6re insan v\u00fccudunun d\u00fczenini ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, salg\u0131n\u0131n \u00f6nce sosyal ya\u015fam\u0131 sonra beyin saati ayarlar\u0131n\u0131 bozdu\u011funu kaydeden Selvi, g\u00fcne\u015fle uyanma ve ayd\u0131nl\u0131k saatlerde uyan\u0131k kalmak gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Prof. Dr. Selvi, karanl\u0131k saatlerde uykuya ge\u00e7i\u015f yapmak gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekerek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

“\u015eimdilerde insanlar gece yatm\u0131yor, g\u00fcnd\u00fcz ge\u00e7 kalk\u0131yorlar. Ritimleri tersine d\u00f6nd\u00fc. Do\u011fal olarak g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015facak hormonlar d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Gece \u00e7al\u0131\u015facak hormonlar da \u00e7al\u0131\u015famaz hale geliyor. Sadece uyku-uyan\u0131kl\u0131k bozuklu\u011fu de\u011fil ayn\u0131 zamanda duygusal problemler, dikkat ve konsantrasyon sorunlar\u0131, davran\u0131\u015f problemleri meydana geliyor. Beynimizdeki saatin bozulmas\u0131, yani uyku ve uyanma saatlerimizin d\u00fczensiz olmas\u0131, sosyal jetlag, v\u00fccudun savunma sistemini bozar. Dikkatimiz gittik\u00e7e azald\u0131. \u0130\u015f yapma g\u00fcc\u00fcm\u00fcz ve enerjimiz azald\u0131. Unutkanl\u0131klar ve dikkatsizlikler ba\u015f g\u00f6sterdi. D\u00fczensiz bir ya\u015fam ve belirsizlik nedeniyle \u00fcretkenlik azald\u0131, verim d\u00fc\u015ft\u00fc. Son d\u00f6nemde sokak ve evlerde \u015fiddet davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu art\u0131\u015fta belirsizlik ve ritim bozuklu\u011funun \u00f6nemli bir rol\u00fc var. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeterli uyumayan, yanl\u0131\u015f zamanda uyuyan, gece uykusuz kal\u0131p g\u00fcnd\u00fcz uykulu halde hayat\u0131na devam eden insanlarda gerginlik, huzursuzluk, tedirginlik, al\u0131nganl\u0131k, yanl\u0131\u015f anlama, sinirlilik ve kontrols\u00fcz davran\u0131\u015flar daha fazla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Pandemi s\u00fcrecindeki belirsizlik ve beyin saatimizin ayars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131na neden oldu.”<\/p>\n

Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k (imm\u00fcn) sisteminin bozulmas\u0131 nedeniyle v\u00fccudun savunmas\u0131n\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Selvi, pandemi s\u00fcrecinde okula gidemeyen \u00f6\u011frencilerle d\u00fczenli mesai yapamayan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n beyinlerindeki saati ve hormonal d\u00fczeni do\u011fru bir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131k saatlere uygun ya\u015fanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n

Ritminiz bozuldu\u011funda siz siz de\u011filsiniz<\/h4>\n

Selvi, uyku-uyan\u0131kl\u0131k d\u00fczeni i\u00e7in \u00f6nce ayd\u0131nl\u0131k-karanl\u0131k d\u00fczeninin organize edilmesi gerekti\u011fini, b\u00f6ylece beynindeki saatin g\u00fcnd\u00fcz ve gece hormonlar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde \u00fcretece\u011fini belirtti.<\/p>\n

Sabah g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131, gece \u00e7ok parlak \u0131\u015f\u0131klar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neren Selvi, “Hafta sonlar\u0131 da dahil, gece yatma ve sabah kalkma saatlerini sabitlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131. Uyku, uyanma ve yemek saatleri sabitlenmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e ritim d\u00fczelmeyecektir. Sabah kalkma, kahvalt\u0131 ve yemek saatleri, egzersiz saatleri, gece yatma saati sabit olmal\u0131d\u0131r. Bu sabit d\u00fczene uyum sa\u011flayamazsan, d\u00fczensiz ritim \u00f6nce beynindeki saati sonra t\u00fcm hormonlar\u0131n d\u00fczenini bozar. Ritimsizlik e\u015fittir sa\u011fl\u0131ks\u0131zl\u0131k.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n

Selvi, pandemi sonras\u0131 v\u00fccut ritminin d\u00fczelmesi i\u00e7in \u015fu tavsiyelerde bulundu:<\/p>\n

“Yata\u011fa telefon veya tabletle girme. G\u00fcnd\u00fcz uyursan gece uyuman zorla\u015f\u0131r. Yatmadan 2 saat \u00f6nce ekran, yemek, \u00e7ay ve kahveyi b\u0131rak. Uyku ki\u015fiye \u00f6zel ama sen g\u00fcnde en az 7 saat uyu. G\u00fcnde en az 20 dakika egzersiz yap. Ak\u015fam a\u011f\u0131r egzersiz, sigara, alkol ve televizyonlardaki tart\u0131\u015fmalardan uzak dur. Uykun gelmeden yata\u011fa girme. Uykun gelmediyse kalk, lo\u015f \u0131\u015f\u0131kta otur, kitap oku ve uykunun gelmesini bekle. Gece kalk\u0131p sigara i\u00e7me ve parlak \u0131\u015f\u0131klar\u0131 a\u00e7ma. Bir gece uykusuzluk \u00e7ekersen panik yapma. Ertesi g\u00fcn g\u00fcnd\u00fcz uyuma, geceyi bekle. Melatonin karanl\u0131k hormonudur, saat 22.00’den sonra parlak \u0131\u015f\u0131klar\u0131 azalt\u0131p uykuya haz\u0131rlan. Gece v\u00fccudumuzda salg\u0131lanan hormonlar farkl\u0131, g\u00fcnd\u00fcz salg\u0131lananlar farkl\u0131. Gece yerine g\u00fcnd\u00fcz uyursan\u0131z hormonal sisteminiz alt \u00fcst olur. Gece kalbiniz, mide ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131z dinlenmek ister. Beyninizde temizlik yap\u0131l\u0131r. Ya\u015flanman\u0131z\u0131 engelleyen, v\u00fccudun savunma sistemini g\u00fc\u00e7lendiren, sizi b\u00fcy\u00fcten, \u00f6\u011frenmenizi kolayla\u015ft\u0131ran hormonlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 gece uykudayken ortaya \u00e7\u0131karlar. Bunlar\u0131 gece uykuda alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde g\u00fcnd\u00fcz uykulu, dikkatsiz, sinirli olacaks\u0131n\u0131z. Yani ritminiz bozuldu\u011funda siz siz de\u011filsiniz.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130STANBUL (AA) – Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi (S\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Yavuz Selvi, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, uzun s\u00fcren pandemi s\u00fcrecinin en \u00e7ok beden ritmini bozdu\u011funu anlatt\u0131. Uyku d\u00fczeni, hormon, tansiyon ve kan \u015fekeri ritmiyle zihinsel faaliyetlerin d\u00fczeninin de\u011fi\u015fti\u011fini ifade eden Selvi, “Evde kalmak, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamak, okula gitmemek, d\u00fczenli bir mesai i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmamak, sosyal ya\u015famdan uzakla\u015fmak uyuma ve uyanma saatlerimizi de\u011fi\u015ftirdi. G\u00fcnd\u00fcz ve gece anlam\u0131n\u0131 yitirdi. Sabah ge\u00e7 kalkmak ya da yatmak nedeniyle v\u00fccudumuzun hormonal d\u00fczeni bozuldu.” dedi. Selvi \u015f\u00f6yle devam etti: “Bence, 24 saati, ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131k d\u00f6nemleri yanl\u0131\u015f kullanmaya ba\u015flad\u0131k. D\u00fczensiz uyuduk, d\u00fczensiz uyand\u0131k. B\u00f6ylece tansiyondan kan \u015fekerine, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1096,758,1550,1623,1624,1625,1626],"class_list":["post-5384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-covit-19","tag-korona-virus","tag-pandemi","tag-prof-dr-yavuz-selvi","tag-saglikli-yasam","tag-uyku","tag-vucut-ritmi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5384\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}