{"id":5324,"date":"2020-08-26T15:22:02","date_gmt":"2020-08-26T12:22:02","guid":{"rendered":"https:\/\/by-tv.co.uk\/?p=5324"},"modified":"2020-08-26T15:22:02","modified_gmt":"2020-08-26T12:22:02","slug":"pandemiden-cikisin-umudu-kovid-19-asisi-icin-calismalar-suruyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/pandemiden-cikisin-umudu-kovid-19-asisi-icin-calismalar-suruyor\/","title":{"rendered":"Pandemiden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n umudu Kovid-19 a\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p>ANKARA (AA) &#8211;<strong>\u00a0Yeni tip koronavir\u00fcs (Kovid-19) salg\u0131n\u0131 <\/strong>t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na al\u0131rken, salg\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n anahtar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen <strong>a\u015f\u0131 <\/strong>geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ayn\u0131 anda bir\u00e7ok \u00fclkede y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Devlet kurumlar\u0131, ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131, biyoteknoloji ve ila\u00e7 \u015firketleri, Kovid-19&#8217;a kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sa\u011flayacak a\u015f\u0131 geli\u015ftirmek \u00fczere seferber olmu\u015f durumda.<\/p>\n<p>Devletler ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar, a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f miktarda mali kaynak sa\u011flarken; \u015firketler hen\u00fcz klinik deneme a\u015famas\u0131nda olan a\u015f\u0131lardan y\u00fcz milyonlarca doz \u00fcreterek b\u00fcy\u00fck riskler al\u0131yor.<\/p><div id=\"briti-2147947134\" class=\"briti-icerik\" style=\"margin-top: 5px;margin-bottom: 5px;\"><a href=\"https:\/\/piaryum.com\/services\/\" aria-label=\"piaryum banner\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/by-tv.co.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gemini_Generated_Image_g5yqr1g5yqr1g5yq.jpg\" alt=\"\"  width=\"2064\" height=\"1152\"   \/><\/a><\/div>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 20 A\u011fustos itibar\u0131yla d\u00fcnya genelinde 30 Kovid-19 a\u015f\u0131 aday\u0131 klinik denemelerle insanlar \u00fczerinde test edilirken, 139 a\u015f\u0131 aday\u0131 klinik \u00f6ncesi geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>Ola\u011fan ko\u015fullarda bir a\u015f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilebilmesi i\u00e7in 10-15 y\u0131l kadar s\u00fcren uzun bir \u00e7al\u0131\u015fma gerektirirken, Kovid-19&#8217;a kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu kadar h\u0131zl\u0131 mesafe katedilmesinde, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etkisini g\u00f6steren salg\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 aciliyetin yan\u0131 s\u0131ra DNA teknolojisindeki ilerlemelerin etkisi oldu.<\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;in 11 Ocak&#8217;ta Kovid-19&#8217;un DNA dizilimini a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerindeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, genetik kopyas\u0131n\u0131 \u00fcrettikleri vir\u00fcs \u00fczerinde laboratuvarlarda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn genetik diziliminin bilinmesi, a\u015f\u0131 geli\u015ftirme s\u00fcrecinin haz\u0131rl\u0131k safhas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rarak klinik denemelere h\u0131zla ge\u00e7ilebilmesinin yolunu a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan Kovid-19&#8217;un genetik yap\u0131s\u0131n\u0131n 2002-2003&#8217;te \u00c7in&#8217;den d\u00fcnyaya yay\u0131lan \u015eiddetli Akut Solunum Yolu Sendromuna (SARS) yol a\u00e7an koronavir\u00fcsle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rt\u00fc\u015fmesi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara SARS&#8217;a kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 bulmak i\u00e7in yap\u0131lan ge\u00e7mi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalardan yararlanma olana\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar \u00fczerinde test edilen a\u015f\u0131 adaylar\u0131ndan 4&#8217;\u00fc, klinik denemelerin nihai safhas\u0131 olan ve binlerce dene\u011fin kat\u0131laca\u011f\u0131 3. a\u015fama klinik denemelere ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<h4>Moderna ve &#8220;mRNA-1273&#8221;<\/h4>\n<p>ABD&#8217;de Moderna ila\u00e7 firmas\u0131n\u0131n Ulusal Alerji ve Bula\u015f\u0131c\u0131 Hastal\u0131klar Enstit\u00fcs\u00fc (NIAID) i\u015f birli\u011fiyle geli\u015ftirdi\u011fi a\u015f\u0131 aday\u0131 &#8220;mRNA-1273&#8221; i\u00e7in 27 Temmuz&#8217;da 3. a\u015fama klinik denemelerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 duyuruldu.<\/p>\n<p>Merkezi Boston kentinde bulunan &#8220;Moderna&#8221;, \u00c7in&#8217;in Kovid-19&#8217;un genetik dizilimini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan yaln\u0131zca iki g\u00fcn sonra potansiyel bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Ribo N\u00fckleik Asit (RNA) temelli a\u015f\u0131, vir\u00fcs\u00fcn insan h\u00fccresine tutunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan &#8220;\u00e7ivi proteini&#8221; ad\u0131 verilen enzimi bask\u0131layarak, v\u00fccutta ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sa\u011flamay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n<p>ABD G\u0131da ve \u0130la\u00e7 \u0130daresinin (FDA) onay vermesinin ard\u0131ndan a\u015f\u0131n\u0131n klinik denemeleri, 17 Mart&#8217;ta Washington eyaletinde ba\u015flarken; mRNA-1273, &#8220;insanlar \u00fczerinde denenmeye ba\u015flanan ilk Kovid-19 a\u015f\u0131s\u0131&#8221; oldu.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n klinik denemelerin 3. a\u015famas\u0131nda 30 bin ki\u015fi \u00fczerinde test edilmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n<p>NIAID Direkt\u00f6r\u00fc ve Beyaz Saray Koronavir\u00fcs ile M\u00fccadele G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc Dr. Anthony Fauci, may\u0131s sonunda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, umut vadeden a\u015f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir y\u0131l i\u00e7inde sonu\u00e7lanabilece\u011fini umduklar\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n<h4>Oxford a\u015f\u0131s\u0131<\/h4>\n<p>\u0130ngiltere&#8217;de Oxford \u00dcniversitesi Jenner Enstit\u00fcs\u00fc ile Oxford A\u015f\u0131 Grubu i\u015f birli\u011finde geli\u015ftirilen ve \u00fcretim lisans\u0131 \u0130ngiliz-\u0130sve\u00e7 ila\u00e7 \u015firketi AstraZeneca taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nan &#8220;AZD1222&#8221; adl\u0131 a\u015f\u0131 aday\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen 2. ve 3. a\u015fama klinik denemelerinde ise son a\u015famaya ge\u00e7ildi.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131 aday\u0131, insanlarda basit so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an bir adenovir\u00fcs\u00fcn zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f ve kendini \u00e7o\u011faltamayan bir versiyonunu i\u00e7eriyor. A\u015f\u0131 aday\u0131, Kovid-19&#8217;un insan h\u00fccrelerine tutunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00e7ivi proteininin yapay \u015fekilde ifade kazanmas\u0131n\u0131 ve v\u00fccudun buna kar\u015f\u0131 koruyucu antikorlar \u00fcreterek ger\u00e7ek vir\u00fcse ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p>3. a\u015fama denemeleri, Brezilya ve G\u00fcney Afrika&#8217;ya geni\u015fletilmesi hedeflenen a\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n 10 bin 260 sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00fczerinde test edilmesi hedefleniyor.<\/p>\n<h4>T\u00fcrk bilim insan\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi a\u015f\u0131 da son safhada<\/h4>\n<p>Almanya&#8217;da T\u00fcrk bilim insan\u0131 Prof. Dr. U\u011fur \u015eahin&#8217;in kurucu orta\u011f\u0131 oldu\u011fu biyoteknoloji firmas\u0131 BioNTech&#8217;in geli\u015ftirdi\u011fi &#8220;BNT162b1&#8221; adl\u0131 a\u015f\u0131 aday\u0131 da 3. a\u015fama denemelere ge\u00e7en a\u015f\u0131 adaylar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p>4 ayr\u0131 form\u00fcl olarak geli\u015ftirilen a\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n &#8220;b1&#8221; ve &#8220;b2&#8221; versiyonlar\u0131, insanlar \u00fczerinde test edilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>RNA temelli a\u015f\u0131, Kovid-19&#8217;u etkisiz k\u0131lan kan \u015fekeri enzimleri ile al\u0131mlay\u0131c\u0131-ba\u011flay\u0131c\u0131 \u0130mm\u00fcnoglobulin G antikorlar\u0131 harekete ge\u00e7irmeyi, h\u00fccre d\u00fczeyinde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkisi yaratan CD4+ ve CD8+ glikoproteinleri art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p>ABD&#8217;de Pfizer, \u00c7in&#8217;de Fosun Pharma ila\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n \u00fcretim lisans\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 30 bin sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00fczerinde denenmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n<h4>\u00c7in&#8217;deki a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/h4>\n<p>Kovid-19&#8217;un ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00c7in&#8217;de de 8 a\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n klinik denemeleri s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bunlardan 4&#8217;\u00fc birinci, 2&#8217;si ikinci, 2&#8217;si ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famada insanlar \u00fczerinde test ediliyor.<\/p>\n<p>Sinopharm, Sinovac ev CanSino gibi kamuya ait ila\u00e7 firmalar\u0131, \u00c7in Askeri T\u0131p Akademisi, Vuhan Viroloji Enstit\u00fcs\u00fc, Pekin Biyolojik \u00dcr\u00fcnler Enstit\u00fcs\u00fc gibi kurumlar ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p>SinoVac&#8217;\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi &#8220;CoronaVac&#8221; ve Sinopharm&#8217;\u0131n Vuhan Viroloji Enstit\u00fcs\u00fc ve \u00c7in Askeri T\u0131p Akademisi ile geli\u015ftirdi\u011fi iki a\u015f\u0131 aday\u0131 ile CanSino&#8217;nun \u00c7in Askeri T\u0131p Akademisi ile i\u015f birli\u011finde geli\u015ftirdi\u011fi &#8220;Ad5-NCov&#8221; adl\u0131 a\u015f\u0131 aday\u0131, en fazla umut ba\u011flanan \u00e7al\u0131\u015fmalar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<h4>Sinopharm&#8217;\u0131n vir\u00fcs temelli a\u015f\u0131 adaylar\u0131<\/h4>\n<p>Sinopharm&#8217;\u0131n \u00fcretti\u011fi isimsiz iki a\u015f\u0131 aday\u0131, form\u00fcllerinde Kovid-19&#8217;un &#8220;etkisizle\u015ftirilmi\u015f&#8221; bir hali olan vir\u00fcs bile\u015feni bulunduruyor.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131 adaylar\u0131, v\u00fccudun g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftirilmi\u015f vir\u00fcse kar\u015f\u0131 do\u011fal korumalar\u0131n\u0131 canland\u0131rmay\u0131, bu yolla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkisi yaratmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p>Birinci ve ikinci a\u015fama klinik denemeleri \u00c7in&#8217;de y\u00fcr\u00fct\u00fclen a\u015f\u0131 adaylar\u0131n\u0131n, 3. a\u015fama klinik denemeleri 17 Temmuz&#8217;da Birle\u015fik Arap Emirlikleri&#8217;nin (BAE) ba\u015fkenti Abu Dabi&#8217;de ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Denemeye 15 bin sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn kat\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. \u0130lave olarak 6 bin g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn kat\u0131laca\u011f\u0131 bir ba\u015fka denemeye de 24 A\u011fustos&#8217;ta Bahreyn&#8217;de start verildi.<\/p>\n<h4>SinoVac ve &#8220;CoronaVac&#8221;<\/h4>\n<p>\u00c7inli ila\u00e7 \u015firketi Sinovac&#8217;\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi CoronaVac da 3. a\u015fama klinik denemelere ba\u015flayan a\u015f\u0131 adaylar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Form\u00fcl\u00fcnde vir\u00fcs\u00fcn etkisizle\u015ftirilmi\u015f bir versiyonunu i\u00e7eren a\u015f\u0131 aday\u0131 i\u00e7in 21 Temmuz&#8217;da Brezilya&#8217;da, 11 A\u011fustos&#8217;ta Endonezya&#8217;da 3. a\u015fama klinik denemelere ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Brezilya&#8217;daki denemede 8 bin 870, Endonezya&#8217;daki denmede ise 1620 sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn a\u015f\u0131lanmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n<h4>CanSino ve &#8220;Ad5-NCov&#8221;<\/h4>\n<p>CanSino&#8217;nun \u00c7in Askeri T\u0131p Akademisi ile i\u015f birli\u011finde geli\u015ftirdi\u011fi &#8220;Ad5-NCov&#8221; adl\u0131 a\u015f\u0131 aday\u0131 i\u00e7in de eyl\u00fclden itibaren d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde 3. a\u015fama denemelere ba\u015flanmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n<p>So\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an zarars\u0131z bir adenovir\u00fcsle insan v\u00fccuduna Kovid-19&#8217;un genetik bile\u015fenlerini aktararak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkilerini uyand\u0131rmay\u0131 hedefleyen Ad5-nCOV&#8217;un g\u00fcvenli\u011finin ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k etkisinin test edildi\u011fi 1. ve 2. a\u015fama klinik denemeleri \u00c7in&#8217;de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>3. a\u015fama denemelerin Pakistan, Suudi Arabistan, Brezilya, Rusya ve \u015eili&#8217;de y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n<h4>Rusya, a\u015f\u0131 m\u00fcjdesi i\u00e7in erken davrand\u0131<\/h4>\n<p>Kovid-19 i\u00e7in a\u015f\u0131 geli\u015ftirilen \u00fclkelerden biri de Rusya oldu.<\/p>\n<p>Gamaleya Ulusal Epidemioloji ve Mikrobiyoloji Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirdi\u011fi Kovid-19 a\u015f\u0131 aday\u0131, insanlar \u00fczerinde test etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131 aday\u0131, Oxford a\u015f\u0131s\u0131 gibi so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an bir adenovir\u00fcstan al\u0131nan, kendini \u00e7o\u011faltamayan bir vir\u00fcs bile\u015feni i\u00e7eriyor.<\/p>\n<p>Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, 11 A\u011fustos&#8217;ta yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, DS\u00d6 kay\u0131tlar\u0131nda halen 1. a\u015fama klinik denemeleri y\u00fcr\u00fct\u00fclen a\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n &#8220;a\u015f\u0131&#8221; olarak tescillendi\u011fini duyurdu.<\/p>\n<p>K\u0131zlar\u0131ndan birinin de a\u015f\u0131y\u0131 yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Putin, &#8220;Bildi\u011fim \u00fczere bug\u00fcn sabah d\u00fcnyada ilk kez yeni tip koronavir\u00fcs a\u015f\u0131s\u0131 tescil edildi. A\u015f\u0131, sa\u011flam ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini olu\u015fturuyor ve gerekli t\u00fcm denetimlerinden ge\u00e7ti.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Ancak DS\u00d6 yetkilileri, Rusya&#8217;n\u0131n iddias\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda temkinli bir tutum izlenmesini sal\u0131k verdi.<\/p>\n<p>Yetkililer, bir a\u015f\u0131 aday\u0131n\u0131n yayg\u0131n kullan\u0131m i\u00e7in tescillenebilmesi i\u00e7i klinik denemelerinin eksiksiz tamamlam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatarak, prosed\u00fcrlerin aceleye getirilmesinin halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncalar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>An\u0131lan \u00fclkeler d\u0131\u015f\u0131nda Hindistan, Japonya, G\u00fcney Kore, Tayvan, Singapur, Kanada, Avustralya, \u0130talya ve K\u00fcba&#8217;da da Kovid-19 a\u015f\u0131 adaylar\u0131n\u0131n klinik denemeleri y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<h4>T\u00fcrkiye&#8217;den 8 a\u015f\u0131 aday\u0131 klinik \u00f6ncesi safhada<\/h4>\n<p>DS\u00d6 kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, klinik deneme a\u015famas\u0131ndaki a\u015f\u0131lar d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fcnyada 139 a\u015f\u0131 aday\u0131 da klinik \u00f6ncesi de\u011ferlendirme a\u015famas\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>Bunlar aras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;den Ege \u00dcniversitesi, Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi, Erciyes \u00dcniversitesi, Mehmet Ali Ayd\u0131nlar \u00dcniversitesi ile Ac\u0131badem Labmed Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri A\u015e, Ankara \u00dcniversitesi, Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi, Bezmialem Vak\u0131f \u00dcniversitesi ve Ortado\u011fu Teknik \u00dcniversitesinin a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yer al\u0131yor.<\/p>\n<h4>Kovid-19 a\u015f\u0131s\u0131 ne zaman haz\u0131r olacak?<\/h4>\n<p>T\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ne zaman sonu\u00e7lan\u0131p, yayg\u0131n olarak kullan\u0131labilecek bir a\u015f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ise hen\u00fcz belirsizli\u011fini koruyor.<\/p>\n<p>Uzmanlar, klinik denemelerde ba\u015far\u0131 kaydedilmesi halinde a\u015f\u0131n\u0131n y\u0131l sonu ile gelecek y\u0131l ortas\u0131nda bir zamanda haz\u0131r olabilece\u011fi tahmininde bulunuyor.<\/p>\n<p>Ancak \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc biyolojik etkileri olan ve zaman i\u00e7inde mutasyon ge\u00e7irebilen vir\u00fcslere kar\u015f\u0131 standart bir a\u015f\u0131 \u00fcretmek her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin; Kovid-19&#8217;un \u00f6nc\u00fcl\u00fc olan SARS koronavir\u00fcs\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan bu yana 20 y\u0131la yak\u0131n zaman ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131n a\u015f\u0131 geli\u015ftirilemedi.<\/p>\n<p>1980&#8217;li y\u0131llarda AIDS&#8217;e yol a\u00e7an HIV vir\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan a\u015f\u0131 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da sonu\u00e7suz kald\u0131.<\/p>\n<h4>Klinik denemeler 3 a\u015famada yap\u0131l\u0131yor<\/h4>\n<p>Bir a\u015f\u0131n\u0131n yayg\u0131n olarak kullan\u0131labilmesi i\u00e7in 3 a\u015famada insanlar \u00fczerinde test edilmesi gerekiyor.<\/p>\n<p>Klinik denemelerin ilk a\u015famas\u0131nda, az say\u0131daki g\u00f6n\u00fcll\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 denek \u00fczerinde a\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcvenli olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve insanlar \u00fczerindeki olas\u0131 yan etkileri ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>2. a\u015famada, a\u015f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131k tepkilerini uyand\u0131rmadaki etkinli\u011fi 100\u2019den fazla denek \u00fczerinde test ediliyor.<\/p>\n<p>3. ve son a\u015famada ise ayn\u0131 i\u015flem, binlerce denekle tekrarlan\u0131yor. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7, aylar ve hatta y\u0131llar alabiliyor.<\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;in Vuhan kentinde Aral\u0131k 2019&#8217;da ortaya \u00e7\u0131kan Kovid-19, 200&#8217;den fazla \u00fclke ve b\u00f6lgeye yay\u0131larak salg\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>D\u00fcnya genelinde vaka say\u0131s\u0131 23 milyonu a\u015farken, 800 binden fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-5325\" src=\"https:\/\/by-tv.co.uk\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/20200825_5_016391E0107C0491EA2FDA2C3FDEC78FB-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"1282\" height=\"2560\" title=\"\"><\/p>\n<div id=\"briti-246898143\" class=\"briti-icerikten-sonra_2\" style=\"margin-top: 25px;margin-bottom: 25px;\"><a href=\"https:\/\/wa.me\/message\/NDZLLIOQT4H3O1\" aria-label=\"bytv reklam banner\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/by-tv.co.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bytv-reklam-banner.jpg\" alt=\"\"  width=\"2376\" height=\"1008\"   \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ANKARA (AA) &#8211;\u00a0Yeni tip koronavir\u00fcs (Kovid-19) salg\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na al\u0131rken, salg\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n anahtar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ayn\u0131 anda bir\u00e7ok \u00fclkede y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Devlet kurumlar\u0131, ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131, biyoteknoloji ve ila\u00e7 \u015firketleri, Kovid-19&#8217;a kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sa\u011flayacak a\u015f\u0131 geli\u015ftirmek \u00fczere seferber olmu\u015f durumda. Devletler ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar, a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f miktarda mali kaynak sa\u011flarken; \u015firketler hen\u00fcz klinik deneme a\u015famas\u0131nda olan a\u015f\u0131lardan y\u00fcz milyonlarca doz \u00fcreterek b\u00fcy\u00fck riskler al\u0131yor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, 20 A\u011fustos itibar\u0131yla d\u00fcnya genelinde 30 Kovid-19 a\u015f\u0131 aday\u0131 klinik denemelerle insanlar \u00fczerinde test edilirken, 139 a\u015f\u0131 aday\u0131 klinik \u00f6ncesi geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda bulunuyor. Ola\u011fan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1096,991,458,1509,1550,1570,1571],"class_list":["post-5324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-covit-19","tag-asi","tag-cin","tag-kovid-19","tag-pandemi","tag-sars","tag-tedavi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5324"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5324\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}