{"id":29429,"date":"2025-01-16T12:33:48","date_gmt":"2025-01-16T12:33:48","guid":{"rendered":"https:\/\/by-tv.co.uk\/?p=29429"},"modified":"2025-01-16T12:33:48","modified_gmt":"2025-01-16T12:33:48","slug":"kuresel-riskler-raporu-2025-catisma-cevre-ve-dezenformasyon-en-buyuk-tehditler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/by-tv.co.uk\/en\/kuresel-riskler-raporu-2025-catisma-cevre-ve-dezenformasyon-en-buyuk-tehditler\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel Riskler Raporu 2025: \u00c7at\u0131\u015fma, \u00c7evre ve Dezenformasyon En B\u00fcy\u00fck Tehditler"},"content":{"rendered":"

D\u00fcnya Ekonomik Forumu taraf\u0131ndan bug\u00fcn yay\u0131nlanan 20. K\u00fcresel Riskler Raporu artan jeopolitik, \u00e7evresel, toplumsal ve teknolojik zorluklar\u0131n istikrar\u0131 ve ilerlemeyi tehdit etti\u011fi, giderek par\u00e7alanm\u0131\u015f bir k\u00fcresel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ortaya koyuyor. Bu y\u0131lki anket sonu\u00e7lar\u0131nda ekonomik riskler daha az \u00f6n planda g\u00f6r\u00fcnse de toplumsal ve jeopolitik gerilimlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u00f6nemli bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131 olmaya devam ediyor.<\/span><\/p>\n

2025 y\u0131l\u0131 i\u00e7in en \u00f6nemli ve acilen dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken risk, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte biri taraf\u0131ndan en \u015fiddetli olarak g\u00f6r\u00fclen devlet temelli silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma olarak belirlendi.<\/p>\n

Yanl\u0131\u015f bilgilendirme ve dezenformasyon, toplumsal uyumu ve y\u00f6netime olan g\u00fcveni zay\u0131flatarak ulusal ve uluslararas\u0131 b\u00f6l\u00fcnmeleri art\u0131rma potansiyeliyle ikinci y\u0131l \u00fcst \u00fcste en \u00f6nemli k\u0131sa vadeli risklerin ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yor. A\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, toplumsal kutupla\u015fma, siber casusluk ve sava\u015f \u00f6n plana \u00e7\u0131kan di\u011fer k\u0131sa vadeli riskler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>

\"\"<\/a><\/div>\n

Uzun vadeli risk g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde ise \u00e7evresel riskler, \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. A\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131, ekosistemin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, d\u00fcnya sistemlerindeki kritik de\u011fi\u015fiklikler ve do\u011fal kaynaklar\u0131n k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7evresel riskler 10 y\u0131ll\u0131k risk s\u0131ralamas\u0131n\u0131 domine ediyor. \u0130lk 10’daki be\u015finci \u00e7evresel risk kirlilik olup, bu da k\u0131sa vadede \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir ba\u015fka risk olarak g\u00f6zlemleniyor. K\u0131sa vadeli riskler aras\u0131nda alt\u0131nc\u0131 s\u0131rada yer alan kirlilik ise hava, su ve toprak \u00fczerindeki geni\u015f kapsaml\u0131 etkileriyle hem insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hem de ekosistemler i\u00e7in ciddi tehditler olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Yanl\u0131\u015f bilgilendirme, dezenformasyon ve yapay zeka teknolojilerinin olumsuz etkileri gibi teknolojik riskler de uzun vadeli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc g\u00f6lgelendiren riskler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n

D\u00fcnya Ekonomik Forumu Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Mirek Du\u0161ek, “Artan jeopolitik gerilimler, k\u00fcresel g\u00fcvenin azalmas\u0131 ve iklim krizi, k\u00fcresel sistemi daha \u00f6nce her zamankinden fazla zorluyor. B\u00f6l\u00fcnmelerin derinle\u015fti\u011fi ve birbirini takip eden risklerle i\u015faretlenmi\u015f bir d\u00fcnyada, k\u00fcresel liderlerin tek se\u00e7ene\u011fi var: ya i\u015f birli\u011fi ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik edecekler ya da artan istikrars\u0131zl\u0131kla y\u00fczle\u015fecekler. Riskler hi\u00e7 bu kadar y\u00fcksek olmam\u0131\u015ft\u0131.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

 <\/strong>Par\u00e7alanm\u0131\u015f sistemler, k\u0131r\u0131lgan gelecekler<\/strong><\/h4>\n

Eyl\u00fcl ve Ekim 2024’te 900’den fazla k\u00fcresel risk uzman\u0131, politika yap\u0131c\u0131 ve sekt\u00f6r liderinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f anketine dayanan rapor, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131l i\u00e7in \u00e7arp\u0131c\u0131 bir tablo sunuyor. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, k\u0131sa vadeye k\u0131yasla uzun vadede d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok daha az iyimser. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te ikisi, 2035 y\u0131l\u0131na kadar \u00f6zellikle artan \u00e7evresel, teknolojik ve toplumsal zorluklarla \u015fekillenen \u00e7alkant\u0131l\u0131 veya f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir k\u00fcresel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm bekliyor.<\/p>\n

Ankete kat\u0131lanlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131, uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011finin par\u00e7alanmas\u0131 ve bunun yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki iki y\u0131l i\u00e7inde baz\u0131 istikrars\u0131zl\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 bekliyor. Uzun vadeli projeksiyonlar, i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n artan bask\u0131 alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131na ve daha b\u00fcy\u00fck zorluklara i\u015faret ediyor. E\u015fitsizlik ve toplumsal kutupla\u015fma gibi toplumsal riskler hem k\u0131sa hem de uzun vadeli risk s\u0131ralamalar\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Yasa d\u0131\u015f\u0131 ekonomik faaliyetler, artan bor\u00e7 y\u00fckleri ve stratejik kaynaklar\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 gibi konularda artan endi\u015feler, k\u00fcresel ekonomiyi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rabilecek k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131 ortaya koyuyor. T\u00fcm bu sorunlar, i\u00e7 istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rma ve y\u00f6netime olan g\u00fcveni zay\u0131flatma riski ta\u015f\u0131yor, bu da k\u00fcresel zorluklarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma \u00e7abalar\u0131n\u0131 daha da karma\u015f\u0131k hale getiriyor.<\/p>\n

S\u0131ralamadaki 33 riskin tamam\u0131 uzun vadede \u00f6nem derecesini art\u0131rmakta ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131l i\u00e7inde bu risklerin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya yo\u011funlu\u011funun artaca\u011f\u0131na dair endi\u015felerini yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnya Ekonomik Forumu K\u00fcresel Riskler Giri\u015fimi Ba\u015fkan\u0131 Mark Elsner, \u201c\u00c7at\u0131\u015fmalardan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kadar kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz birbirine ba\u011fl\u0131 krizler koordineli ve kolektif eylemleri gerektiriyor.  G\u00fcveni yeniden in\u015fa etmek ve i\u015f birli\u011fini te\u015fvik etmek i\u00e7in yenilenen \u00e7abalara acilen ihtiya\u00e7 var. Eylemsizli\u011fin sonu\u00e7lar\u0131 gelecek nesiller boyunca hissedilebilir\u201d \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcncelerini aktard\u0131.<\/p>\n

Belirleyici bir on y\u0131l: \u0130stikrar\u0131n anahtar\u0131 olarak i\u015f birli\u011fi<\/strong><\/h4>\n

B\u00f6l\u00fcnmeler derinle\u015firken, par\u00e7alanma, jeopolitik ile ekonomik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc yeniden \u015fekillendirirken, etkili k\u00fcresel i\u015f birli\u011fine duyulan ihtiya\u00e7 hi\u00e7 bu kadar acil olmam\u0131\u015ft\u0131. Yine de uzmanlar\u0131n %64’\u00fc orta ve b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki rekabetle \u015fekillenen par\u00e7alanm\u0131\u015f bir k\u00fcresel d\u00fczen beklerken \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k ciddi bir bask\u0131 alt\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen, i\u00e7e kapanma bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131l, liderlerin karma\u015f\u0131k ve birbirine ba\u011fl\u0131 riskleri y\u00f6netmek ve mevcut y\u00f6netim yap\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131 ele almak kritik bir d\u00f6nemi temsil ediyor. A\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bir istikrars\u0131zl\u0131k sarmal\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bunun yerine g\u00fcveni yeniden in\u015fa etmek, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak ve herkes i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve kapsay\u0131c\u0131 bir gelecek sa\u011flamak i\u00e7in \u00fclkeler diyalo\u011fu \u00f6nceliklendirmeli uluslararas\u0131 ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeli ve i\u015f birli\u011fi i\u00e7in uygun ko\u015fullar yaratmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Di\u011fer g\u00f6rsellerin ve grafiklerin linki<\/strong><\/h4>\n