Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı (Home Office), Brexit sonrasında ülkede yaşama hakkı tanınan yaklaşık 1.500 Avrupa Birliği vatandaşının oturum haklarının tamamını veya bir bölümünü kaldırması nedeniyle Yüksek Mahkemede dava edildi.
The Guardian’ın haberine göre, AB vatandaşlarının haklarını savunan the3million adlı kampanya grubu, İçişleri Bakanlığının uygulamasının Brexit Ayrılma Anlaşması’nı ihlal ettiği gerekçesiyle cuma günü mahkemeye başvurdu.
Dava, Brexit sonrasında geçici yerleşim statüsü (pre-settled status) verilen bazı AB vatandaşlarına, bu statünün yanlışlıkla tanındığının bildirilmesi üzerine açıldı.
İtiraz hakkının ihlal edildiği iddiası
Mahkemeye sunulan başvuruya göre Home Office, daha önce oturum hakkı verdiği kişilerin statülerini kaldırırken Brexit Ayrılma Anlaşması’nın öngördüğü hukuki güvenceleri uygulamadı.
Bu güvenceler arasında karara itiraz hakkı ve oturum haklarının kaldırılmasının kişinin koşulları açısından orantılı olup olmadığının değerlendirilmesi bulunuyor.
Başvuruda, söz konusu kişilerin Birleşik Krallık’taki yaşamlarını Home Office’in önceki kararlarına güvenerek kurduklarına dikkat çekildi.
İtalyan vatandaşlarının statüsü tartışma konusu
Uygulamadan etkilenenler arasında 2018’den beri Londra’da yaşayan, Brezilya ve İtalya vatandaşlığına sahip 33 yaşındaki bir mühendis de bulunuyor.
Mühendise başlangıçta yerleşim statüsünün yanlışlıkla verildiği bildirildi. Kendisinin ülkede kalabileceği ancak Brezilyalı eşinin kalamayacağı belirtildi. İtirazların ardından karar son haftalarda değiştirildi.
Bir başka olayda NHS bünyesinde çalışan ve diş hekimliği alanında doktora yapan bir AB vatandaşı, Home Office’in bildiriminin hayatını altüst ettiğini söyledi.
Home Office vatandaşlık konusunda geri adım attı
Davada öne çıkan sorunlardan biri, İtalyan vatandaşlığını soy bağı yoluyla elde eden kişilerin durumu oldu.
İtalyan hukukunda jure sanguinis olarak bilinen ilke kapsamında, belirli koşulları karşılayan kişiler doğumdan itibaren İtalyan vatandaşı kabul ediliyor.
Ancak Home Office, bazı Brezilya kökenli İtalyan vatandaşlarına, başvuru sırasında İtalyan pasaportu sunmadıkları gerekçesiyle oturum statülerinin yanlışlıkla verildiğini bildirmişti.
Koronavirüs salgını dönemindeki kapanmalar nedeniyle bazı kişilerin pasaport çıkaramadığı belirtildi.
Ekim 2026’da Home Office, soy bağı yoluyla İtalyan vatandaşlığı kazandığını belgeleyen kişilerin doğumdan itibaren İtalyan vatandaşı olarak kabul edileceğini açıkladı.
the3million: Hukuki güvenceler sağlanmalı
the3million Geçici İcra Kurulu Başkanı Monique Hawkins, Home Office’in kişilerin Ayrılma Anlaşması kapsamında olmadığını ileri sürerek onları hukuki güvencelerden mahrum bıraktığını savundu.
Hawkins, adil değerlendirme ve itiraz hakkının temel güvenceler olduğunu belirterek 2025’in başından bu yana yürüttükleri girişimlerin sonuç vermemesi üzerine mahkemeye başvurduklarını söyledi.
Kampanya grubu, “yanlışlıkla statü verilmesi” politikasının Brexit Ayrılma Anlaşması’na veya İngiliz hukukuna aykırı olduğunun tespit edilmesini ve ilgili politika hükümlerinin kaldırılmasını talep ediyor.
AB Yerleşim Programı’ndaki belirsizlik
Davayı açan tarafın avukatları, Brexit sonrasında oluşturulan AB Yerleşim Programı’nın bazı durumlarda Ayrılma Anlaşması’nın asgari koşullarından daha esnek uygulandığını belirtti.
Başvuruların kimi zaman sınırlı belgelerle veya görevlilerin takdir yetkisiyle kabul edilmesi nedeniyle statü sahiplerinin hangi hukuki gerekçeyle oturum hakkı kazandıklarını bilmesinin mümkün olmayabileceği savunuldu.
Home Office daha önce de dava kaybetmişti
İçişleri Bakanlığı, Brexit sonrasında AB vatandaşlarının oturum hakları konusunda daha önce de yargı süreciyle karşı karşıya kalmıştı.
2022 yılında Bağımsız İzleme Kurumu (IMA), geçici yerleşim statüsü sona eren kişilerin yeniden başvuru yapmaya zorlanmasının çalışma ve konut kiralama haklarını riske attığını belirterek dava açmıştı.
Yüksek Mahkeme, söz konusu uygulamanın hukuka aykırı olduğuna karar vermişti.
Son davaya ilişkin açıklama yapan Home Office sözcüsü ise yargı süreci devam ettiği için yorum yapamayacaklarını bildirdi.
By 
Comments