Birleşik Krallık’ta yasal yollarla yaşayan ve çalışan göçmenlerin süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain – ILR) almasını zorlaştıracak yeni düzenlemelerin 2 Kasım Pazartesi günü açıklanması bekleniyor.
The Guardian‘ın haberine göre, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tarafından hazırlanan reform kapsamında kalıcı oturum için gereken standart bekleme süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılması planlanıyor. Bazı meslek gruplarında ise bu süre 15 yıla ulaşabilecek.
Öneriler, özellikle Birleşik Krallık’ta hâlihazırda çalışan göçmenlerin mevcut haklarına etkisi nedeniyle hükümet içinde ve sağlık sektöründe tartışmalara yol açtı.
Bakım çalışanlarına istisna bekleniyor
İlk önerilerde, üniversite mezuniyeti gerektirmeyen bazı mesleklerde çalışan göçmenlerin, özellikle sosyal bakım personelinin, kalıcı oturum için 15 yıl beklemesi öngörülüyordu.
Ancak Konut Bakanı Angela Rayner başta olmak üzere bazı kabine üyelerinin itirazlarının ardından, Birleşik Krallık’ta hâlihazırda bulunan bakım çalışanlarına muafiyet getirilmesi bekleniyor.
Temmuz ayında Başbakan Andy Burnham sosyal bakım sektöründeki personel baskısını azaltmak amacıyla yüz binlerce bakım çalışanını reformdan muaf tutmayı değerlendirdiğini bildirmişti.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre son beş yılda yaklaşık 200 bin sağlık ve bakım çalışanı vizesi verildi. Bu çalışanların aile üyeleri de ayrıca ülkeye geldi.
Muafiyetin kapsamı ve çalışanların aile bireylerini içerip içermeyeceği ise henüz netleşmedi.
Yüksek gelir ve toplumsal katkı bekleme süresini azaltabilir
Mahmood’un önerdiği yeni sistemde, göçmenlerin kalıcı oturum hakkını kazanma süresinin yalnızca Birleşik Krallık’ta geçirdikleri yıllara bağlı olmaması hedefleniyor.
Yüksek gelir elde eden veya yerel topluluklarına katkı sağladığını gösterebilen kişilerin, puan esaslı bir değerlendirmeyle daha erken kalıcı oturum hakkı kazanabilmesi öngörülüyor.
Ancak hangi gelir düzeylerinin ve toplumsal katkıların bu avantajı sağlayacağına ilişkin ayrıntılar henüz kesinleşmedi.
İkinci Windrush skandalı uyarısı
Reformlara karşı çıkan milletvekilleri, sağlık çalışanları ve sivil toplum kuruluşları, düzenlemelerin yeni bir Windrush skandalına yol açabileceği uyarısında bulundu.
29 Ekim tarihli ve The Guardian tarafından görülen mektupta, mevcut göçmenlik kurallarına güvenerek Birleşik Krallık’a yerleşen kişilerin şartlarının sonradan değiştirilmesinin adaletsiz olacağı savunuldu.
Windrush skandalında, Birleşik Krallık’ta yasal olarak yaşama hakkı bulunan çok sayıda kişi yanlışlıkla gözaltına alınmış, sınır dışı edilmiş veya çalışma ve kamu hizmetlerinden yararlanma haklarından mahrum bırakılmıştı.
Mektubu imzalayanlar, hükümetten reformları geri çekmesini veya en azından mevcut göçmenleri koruyacak ek güvenceler oluşturmasını istedi.
NHS ve sosyal bakımda personel kaybı endişesi
Eleştirilerin odağında, yeni kuralların sağlık ve sosyal bakım sektörlerinde çalışan yabancı personelin Birleşik Krallık’tan ayrılmasına yol açabileceği endişesi bulunuyor.
Mektupta, özellikle uluslararası eğitim almış personele bağımlı olan radyografi gibi alanlarda çalışan kaybının NHS’in kanser tedavisi ve bekleme listelerini azaltma hedeflerini zorlaştırabileceği belirtildi.
Bağımsız sağlık ve bakım kuruluşlarında çalışanların, olası kamu hizmeti muafiyetlerinin dışında kalabileceğine de dikkat çekildi.
İtiraz mektubuna İşçi Partisi milletvekilleri Bell Ribeiro-Addy, Diane Abbott, Clive Lewis ve Rachael Maskell ile Yeşiller Partisi milletvekilleri ve çeşitli meslek kuruluşları destek verdi.
Hükümet içinde görüş ayrılığı
Konut Bakanı Angela Rayner, haziran ayında mevcut bakım çalışanlarının kalıcı oturum için 15 yıl beklemek zorunda bırakılmasını “İngiliz değerlerine aykırı” olarak nitelendirmişti.
Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh de eylül ayında, ailesinin mülteci olarak Birleşik Krallık’a geldiğini hatırlatarak önerilen kuralların kendi ailesi açısından da zorlayıcı olacağını söylemişti.
Mahmood’un pazartesi günü sendika genel sekreterleriyle görüşerek düzenlemelerin son ayrıntılarını ele alması bekleniyor.
Mevcut vize sahiplerini nasıl etkileyecek?
Reformun en önemli noktalarından biri, yeni bekleme sürelerinin Birleşik Krallık’ta hâlihazırda yaşayan ve çalışan göçmenlere uygulanıp uygulanmayacağı olacak.
Mevcut şartlara göre beş yılın sonunda kalıcı oturum başvurusu yapmayı planlayan kişilerin yeni sistemden nasıl etkileneceği, geçiş hükümleriyle belirlenecek.
Henüz yürürlüğe girmiş yeni bir 10 veya 15 yıllık genel bekleme şartı bulunmuyor. Açıklanması beklenen düzenlemenin kapsamı, istisnaları ve uygulama takvimi, hükümetin Parlamento’ya sunacağı metinle netleşecek.
By 
Comments