Birleşik Krallık’ta milyonlarca göçmeni ilgilendiren süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain – ILR) düzenlemesinde önemli değişiklikler gündemde. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un, kalıcı oturum hakkı için gerekli bekleme sürelerine ilişkin nihai kararlarını gelecek hafta açıklaması bekleniyor.
BBC’nin haberine göre, hükümetin daha önce açıkladığı önerilerde özellikle Birleşik Krallık’ta hâlihazırda çalışan sosyal bakım personelini ilgilendiren önemli bir değişikliğe gidilmesi bekleniyor.
Yeni düzenlemelerin henüz kesinleşmediği, İçişleri Bakanlığının kararları Parlamento’ya sunulmadan önce ayrıntılı açıklama yapmayacağı belirtildi.
Kalıcı oturum süresi 5 yıldan 10 yıla çıkabilir
Hükümetin ilk önerisi, çalışma vizeleriyle Birleşik Krallık’a gelen göçmenlerin kalıcı oturum başvurusu yapabilmek için beklemesi gereken standart süreyi 5 yıldan 10 yıla çıkarmayı öngörüyordu.
Daha düşük ücretle çalışan bazı göçmenler için ise bu sürenin 15 yıla kadar uzatılması gündeme gelmişti.
Mevcut sistemde uygun çalışma vizesi kategorilerindeki kişiler, gerekli şartları yerine getirmeleri halinde genellikle beş yılın sonunda süresiz oturum iznine başvurabiliyor.
Yeni sistemin açıklanan ilk taslağında ise kalıcı oturum hakkının yalnızca ülkede geçirilen süreye değil, kişinin ekonomik ve toplumsal katkılarına da bağlı olması hedefleniyordu.
Bakım çalışanları için önemli istisna bekleniyor
BBC’nin edindiği bilgilere göre hükümet, Birleşik Krallık’ta hâlihazırda çalışan sosyal bakım personelini daha uzun bekleme süresinden muaf tutmaya hazırlanıyor.
İlk öneriler kapsamında düşük ücretli bakım çalışanlarının kalıcı oturum için beş yıl yerine 15 yıla kadar beklemesi söz konusu olabilecekti.
Ancak hükümet içindeki itirazların ardından bu çalışanlara yönelik kuralların yeniden değerlendirildiği belirtiliyor.
Beklenen değişiklik hayata geçirilirse, ülkede mevcut kurallar çerçevesinde çalışmaya başlamış çok sayıda sosyal bakım çalışanı, planlanan uzun bekleme süresinden etkilenmeyebilir.
Diğer çalışanlar için 10 yıllık süre korunabilir
Sosyal bakım çalışanlarına yönelik beklenen istisnaya rağmen, hükümetin çalışma vizeleriyle ülkede bulunanların diğer büyük bölümü için 10 yıllık standart bekleme süresini koruması öngörülüyor.
Bununla birlikte bazı çalışanların daha yüksek gelir elde etmeleri veya yaşadıkları yerel topluma katkı sağlamaları halinde kalıcı oturum hakkına daha kısa sürede ulaşabilmeleri mümkün olabilecek.
Ancak bu avantajların hangi gelir seviyelerinde, hangi mesleklerde veya hangi toplumsal katkı kriterleriyle uygulanacağına ilişkin kesin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.
Dolayısıyla yeni düzenlemenin bütün çalışma vizesi sahiplerini aynı şekilde etkileyeceği söylenemiyor.
Mevcut göçmenlere uygulanması tartışma yarattı
Reformun en tartışmalı yönlerinden biri, değişikliklerin yalnızca yeni göçmenlere değil, Birleşik Krallık’ta hâlihazırda yaşayan ve çalışan kişilere de uygulanmasının önerilmesiydi.
Bu yaklaşım, mevcut kurallara güvenerek ülkeye taşınan ve beş yıllık kalıcı oturum süresini esas alarak yaşam planı yapan göçmenler açısından belirsizlik oluşturdu.
Konut Bakanı Angela Rayner, kabineye yeniden katılmadan önce söz konusu önerileri eleştirmiş, mevcut şartlara güvenerek Birleşik Krallık’a gelen kişilerin kurallarının sonradan değiştirilmesini “İngiliz değerlerine aykırı” olarak nitelendirmişti.
Rayner’ın özellikle düşük ücretli sosyal bakım çalışanları üzerindeki etkiler konusunda itirazlarını dile getirdiği biliniyor.
Kamu istişaresine 200 bin yanıt geldi
İçişleri Bakanlığının kalıcı oturum reformuna ilişkin yürüttüğü kamu istişaresine yaklaşık 200 bin yanıt verildi.
Bu yoğun katılım, düzenlemenin göçmenler, işverenler ve ilgili sektörler açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.
Mahmood’un reform önerilerinin temelinde, önceki hükümet döneminde yüksek seviyelere ulaşan net göçün ardından önümüzdeki yıllarda kalıcı oturum hakkı kazanabilecek kişi sayısına ilişkin endişeler bulunuyor.
Hükümet, süresiz oturum sistemini yeniden düzenleyerek bu hakkın hangi şartlarla kazanılacağını değiştirmeyi hedefliyor.
Muhafazakârlardan hükümete eleştiri
Muhafazakâr Parti ise hükümetin ilk reform önerilerini yumuşatma ihtimaline karşı çıktı.
Partinin eylül ayında yaptığı açıklamada, İçişleri Bakanı Mahmood’un Angela Rayner ve İşçi Partisi içindeki bazı milletvekillerinin baskısıyla geri adım attığı öne sürüldü.
Muhafazakârlar, düşük ücretli göçmenlere yönelik daha esnek kuralların kamu maliyesi üzerindeki etkilerini eleştirdi.
Ancak hükümetin nihai kararları henüz açıklanmadığından, hangi önerilerin aynen korunacağı ve hangilerinin değiştirileceği kesinleşmiş değil.
Süresiz oturum izni ne anlama geliyor?
Indefinite Leave to Remain (ILR), uygun koşulları karşılayan yabancı uyruklu kişilere Birleşik Krallık’ta süre sınırı olmadan yaşama, çalışma ve eğitim görme hakkı tanıyor.
Bu statüyü kazanan kişiler, gerekli şartları karşılamaları halinde sosyal yardımlara da başvurabiliyor.
ILR, Birleşik Krallık vatandaşlığıyla aynı statü değil. Ancak uygun kişiler için daha sonraki aşamada vatandaşlık başvurusu yapılmasının önünü açabiliyor.
Gelecek hafta hangi sorular yanıt bulacak?
Mahmood’un Parlamento’ya sunması beklenen düzenlemede özellikle mevcut çalışma vizesi sahiplerinin yeni kurallardan nasıl etkileneceği belirleyici olacak.
Sosyal bakım çalışanlarına sağlanması beklenen istisnanın kapsamı, diğer meslek grupları için geçiş hükümleri, 10 yıllık sürenin hangi çalışanlara uygulanacağı ve daha erken kalıcı oturum hakkı sağlayabilecek koşulların ayrıntıları merak ediliyor.
Şu aşamada 5 yıllık kalıcı oturum süresinin bütün çalışma vizesi sahipleri için kaldırıldığı veya bakım çalışanlarına kesin olarak muafiyet tanındığı söylenemez. Bunlar, hükümetin açıklaması beklenen reformlara ilişkin bilgiler ve değerlendirmelerden oluşuyor.
İçişleri Bakanlığının gelecek hafta Parlamento’ya sunacağı kararlar, Birleşik Krallık’ta yaşayan göçmenlerin uzun vadeli oturum planları açısından belirleyici olacak.
By 
Comments