Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, İngiltere ile Avrupa Birliği (AB) arasında serbest dolaşıma geri dönülmesi olasılığı hakkında dürüst ve kanıtlara dayalı bir tartışma yapılmasını memnuniyetle karşılayacağını açıkladı.
Sunday Times gazetesine konuşan Başbakan Andy Burnham, Brüksel ile kurulacak yeni bir ilişkinin serbest dolaşımı gerektiren ortak pazar (single market) üyeliğini veya tam AB üyeliğini kapsayabileceğini ifade etti.
Burnham’ın bu açıklamaları, 20 Kasım’da Brüksel’de düzenlenecek AB zirvesi öncesinde ilişkileri yeniden başlatma seçeneklerini sunmaya hazırlandığı bir dönemde geldi.
Göçün yapısı Brexit öncesine göre değişti
Daha önce İşçi Partisi’nin 2024 seçim bildirgesinde yer alan serbest dolaşıma, ortak pazara ve gümrük birliğine geri dönmeme taahhüdüne bağlı kalan Burnham, bu yöndeki herhangi bir değişikliğin en geç 2029’da yapılacak genel seçimde halktan yetki (mandate) alınmasını gerektireceğini vurguladı.
Ülkeye yönelik göçün yapısının Brexit öncesine kıyasla farklılaştığını belirten Burnham, gençlerin bir süreliğine gelip ardından ülkelerine döndüğü “döner kapı göçü” (revolving door migration) döneminin geride kaldığına dikkat çekti.
Göç dengesinin o tarihten bu yana değiştiğini ifade eden Başbakan, bu tablo üzerinde gerçeklere ve somut verilere dayalı dürüst bir tartışma yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Euro ve Schengen bölgesi kırmızı çizgi olmaya devam ediyor
Avrupa Birliği ile yakınlaşma seçeneklerini gündeme getiren Burnham, buna karşın euro para birimine veya Schengen bölgesine katılmayı öngören hiçbir adımı tavsiye etmeyeceğinin altını çizdi.
Schengen Anlaşması, üye ülkeler arasında pasaportsuz seyahat imkânı tanıyor.
Birleşik Krallık, AB üyesi olduğu dönemde kendi para birimi sterlini (pound) koruma ayrıcalığına sahipti ancak Brüksel yönetimi yeni katılan üyelerden euroya geçmelerini talep ediyor.
Angela Rayner hiçbir seçeneğin masadan kaldırılamayacağını söyledi
BBC’nin Sunday with Laura Kuenssberg programına katılan Angela Rayner, Başbakan’ın açıklamalarına destek vererek “masadan hiçbir seçeneğin kaldırılamayacağını” ifade etti.
Britanya için en iyi anlaşmayı elde etmek adına pragmatik olunması gerektiğini belirten Rayner, bu sürecin bazı tavizleri de beraberinde getirebileceğini dile getirdi.
2016 referandumu sırasındaki tartışmalarda pek çok somut verinin yeterince konuşulamadığını söyleyen Rayner, ülkenin geleceği için hangi ödünlerin verilebileceğinin şeffaf biçimde tartışılması ve ardından genel seçimde halkın onayına sunulması gerektiğini kaydetti.
Muhafazakâr Parti ve Reform UK cephesinden sert tepki geldi
Başbakan’ın serbest dolaşım çıkışına muhalefet partilerinden farklı tepkiler yükseldi:
- Kemi Badenoch (Muhafazakâr Parti Lideri): Başbakan’ın bu konuyu etraflıca düşünmediğini ve yeniden pot kırdığını belirterek, Brexit’e oy veren seçmenlerin büyük çoğunluğunun serbest dolaşımı istemediği için bu yönde tercihte bulunduğunu vurguladı.
- Jeremy Hunt (Eski Maliye Bakanı ve Muhafazakâr Parti Milletvekili): 2016’da AB’de kalma yönünde oy kullanmasına rağmen Brexit tartışmasının “inanılmaz derecede bölücü” olduğu uyarısında bulundu ve mevcut anlaşmanın başarılı kılınması gerektiğini savundu.
- Daisy Cooper (Liberal Demokratlar Genel Başkan Yardımcısı): Serbest dolaşımın ekonomik büyüme için çok olumlu olacağını belirterek Birleşik Krallık’ın ortak pazara, gümrük birliğine ve AB savunma paktına yeniden katılması çağrısı yaptı.
- Robert Jenrick (Reform UK Ekonomi Sözcüsü): 2016 referandumu öncesinde AB’de kalma cephesini desteklemiş olmasına karşın fikri “çılgınca” olarak nitelendirdi ve serbest dolaşımın hiçbir zaman iyi bir uygulama olduğuna inanmadığını söyledi.
Genç işsizliği ve düzensiz göç tartışması öne çıktı
Eski Maliye Bakanı Jeremy Hunt, ülkede ne eğitimde ne de istihdamda yer alan 1 milyon gence işaret ederek önceliğin bu gençleri sosyal yardıma mahkûm etmek yerine mevcut işlere yerleştirmek olması gerektiğini belirtti.
Hunt, serbest dolaşım konusunu yeniden gündeme taşımanın ülkedeki gençlerin iş bulmasını engelleyeceğini ileri sürdü.
Liberal Demokratlar Genel Başkan Yardımcısı Daisy Cooper ise Birleşik Krallık’ın şu anda göç konusunda “her iki dünyanın da en kötüsüne” sahip olduğunu savundu ve ülkenin Manş Denizi’ndeki küçük tekne krizini çözmeye yardımcı olabilecek biyometrik verili yeni AB sığınma paktının dışında kaldığını hatırlattı.
Kaynak: BBC News, Burnham open to ‘honest discussion’ on EU free movement (Jennifer McKiernan), 25 Ekim 2026.
By 
Comments