Andy Burnham’dan belediye konutları için ‘Right to Buy’ kısıtlaması sinyali

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, belediye konutlarının kiracılara satılmasını sağlayan ve Margaret Thatcher döneminden bu yana uygulanan “Right to Buy” politikasının bölgesel olarak askıya alınmasına yönelik yeni yetkileri değerlendiriyor.

İngiliz basınında yer alan haberlere göre İngiltere’deki belediye başkanlarına kendi bölgelerinde satışları sınırlandırma veya geçici olarak durdurma yetkisi verilmesi üzerinde çalışıyor. Amaç, sosyal konut stokundaki azalmayı kontrol altına almak.

Mart ayında sona eren bir yıllık dönemde satılan belediye konutu sayısı 14 bin 275’e yükseldi. Aynı dönemde, satışların yerini doldurmak amacıyla inşasına başlanan sosyal kiralık konut sayısı ise 12 binin altında kaldı.

Hükümet içindeki bazı isimler, satışlardaki artışın önceki düzenlemelerin yürürlüğe girmesinden önce oluşan talep artışından kaynaklandığını ve yeni kısıtlamalara gerek olmadığını savunuyor.

Burnham yıllardır karşı çıkıyor

Andy Burnham, “Right to Buy” politikasının yerel yönetimlerin konut stokunu azaltmasından uzun süredir endişe duyuyor. Burnham, 2018’de belediyelere bu uygulamayı yerel olarak askıya alma yetkisi verilmesini savunmuştu.

“Right to Buy” kapsamında yapılan satışlara yetişmekte zorlandığını belirten Burnham, mevcut sosyal konutların satılmaya devam etmesi halinde uygun fiyatlı konut sorununu çözmenin mümkün olmadığını ifade etti.

Yeni düzenlemelerin sonbaharda yayımlanması beklenen yetki devri (devolution) belgesinde veya sosyal konutlara ilişkin yeni bir yasa tasarısında yer alabileceği belirtiliyor. Seçenekler arasında “Right to Buy” uygulamasının belirli bölgelerde tamamen askıya alınması veya yalnızca belirli konutların satışa uygun olmasına izin verilmesi bulunuyor.

Greater Manchester Belediye Başkanı Bev Craig ve North East England Belediye Başkanı Kim McGuinness de konut politikalarında daha fazla yerel yetki verilmesini destekliyor.

Satışlara yönelik mevcut kısıtlamalar

Keir Starmer döneminde açıklanan düzenlemeler kapsamında, “Right to Buy” hakkından yararlanmak için bir konutta yaşama süresi 3 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Ayrıca 2012’de artırılan indirim oranları geri çekildi.

Yeni inşa edilen sosyal konutların 35 yıl boyunca satışa çıkarılmaması ve belediyelerin satışlardan elde edilen gelirlerin tamamını elinde tutabilmesi de planlanan değişiklikler arasında.

Hükümet, mevcut düzenlemelerin belediye konutu satışlarını yılda yaklaşık 1.500’e düşüreceğini öngörüyor. Bu rakam, son 10 yıldaki yıllık ortalama yaklaşık 10 bin 500 satışın oldukça altında.

Konut Bakanı Matthew Pennycook ise Pennycook, belediyelerin çok fazla konut kaybetmesinin geçici konaklama ihtiyacını artırdığını ve bunun kamuya yüksek maliyet getirdiğini ifade etti.