Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, hükümetin yerel yönetimlere daha fazla yetki devretmeyi amaçlayan reformlarının, ülkenin yazılı bir anayasaya geçişi için güçlü bir gerekçe oluşturduğunu belirtti. The Guardian’ın haberine göre, Burnham’ın değerlendirmesi, Birleşik Krallık’ın yüzyıllardır süregelen anayasal düzeninde köklü bir değişimin önünü açabilecek nitelikte görülüyor.
Birleşik Krallık, büyük demokrasiler arasında yazılı bir anayasaya sahip olmayan az sayıdaki ülkeden biri olmayı sürdürüyor. Burnham ise uzun süredir ülkenin “eskimiş” siyasi sisteminin kapsamlı şekilde yenilenmesi gerektiğini savunuyor.
Yetki devrinde yeni dönem
Burnham, hafta sonu yaptığı açıklamada, bölgesel liderlere mali konularda daha geniş yetkiler verilmesini içeren merkezi yönetimden yerel yönetimlere yetki devri programının, anayasal düzenin yazılı hale getirilmesi yönündeki argümanları güçlendirdiğini ifade etti.
Başbakan, “Bu süreç Britanya’yı, özellikle de İngiltere’yi değiştiriyor. Bu nedenle yazılı bir anayasa ihtiyacı daha da güçleniyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Burnham, Galler, İskoçya, Kuzey İrlanda ve İngiltere’nin bölgelerini kapsayan ortak ve kodifiye edilmiş bir yetki devri modelinin oluşturulması gerektiğini söyledi. Bunun, ülke genelinde eşdeğer yaşam standartlarını güvence altına alacak yeni bir anayasal uzlaşının temelini oluşturabileceğini dile getirdi.
Uzmanlar: Tarihi bir değişim olur
Queen Mary University of London Siyaset Profesörü Tim Bale, yazılı anayasanın kabul edilmesinin Birleşik Krallık açısından “çok büyük bir değişim” olacağını söyledi.
Bale, böyle bir düzenlemenin parlamentonun basit çoğunlukla anayasal kuralları değiştirmesini zorlaştıracağını ve yürütmenin yetkilerini sınırlandırabileceğini belirtti. Bununla birlikte, yerel, bölgesel ve merkezi yönetimler arasındaki yetki paylaşımının daha net tanımlanmasının önemli bir avantaj sağlayabileceğini ifade etti.
Institute for Government İcra Kurulu Başkanı Dr Hannah White ise yazılı bir anayasanın yalnızca yetki devrini değil, devletin işleyişini belirleyen tüm temel kuralları kapsayacak geniş kapsamlı bir anayasal reform gerektireceğini vurguladı.
Gelir vergisi paylaşımı planı
Geçen hafta açıklanan yetki devri planına göre, 2028’in başından itibaren İngiltere’deki bölgesel belediye başkanlarının, bölgelerinde toplanan gelir vergisinin belirli bir bölümünü elinde tutabilmesi öngörülüyor.
Ekim ayı sonunda açıklanması beklenen ayrıntılara göre, Londra, Greater Manchester ve West Midlands gibi ekonomik olarak güçlü bölgelerin elde ettikleri payın bir kısmını Hull ve East Yorkshire gibi daha az gelişmiş bölgelere aktarması planlanıyor.
Burnham daha önce yayımlanan Head North adlı kitabında da, Birleşik Krallık’taki derin bölgesel eşitsizliklerin önemli nedenlerinden birinin, gücün Westminster ve Whitehall’da yoğunlaşmasına imkan tanıyan mevcut anayasal yapı olduğunu savunmuştu.
By 
Comments