Andy Burnham, İşçi Partisi liderliğine seçilmesinin ardından pazartesi günü Kral III. Charles ile gerçekleştireceği görüşmenin ardından resmen Birleşik Krallık Başbakanı olacak. Görevi devredecek olan Keir Starmer, son Başbakan’a Sorular (PMQs) oturumunda hükümetinin ülkeyi göreve geldiğinden daha iyi bir noktada bıraktığını savundu.
Ancak Starmer’ın görev sürecinin son döneminde parti içinden gelen değişim talepleri ve bazı politika geri adımları eleştirilere neden olmuştu. Burnham ise ekonomik büyümenin ülkenin her bölgesine yayılmasını hedefleyen yerelleşme planlarını ön plana çıkarırken, göreve kapsamlı bir reform gündemiyle başlıyor.
Refah sistemi ve kamu harcamaları
Yeni hükümetin ilk sınavlarından biri artan sosyal yardım harcamaları olacak. Özellikle engellilik yardımlarına yönelik reform girişimlerinin parti içinde tartışmalara yol açmasının ardından, Burnham yönetimi hem kamu maliyesini dengelemek hem de parti desteğini korumak zorunda kalacak.
ITV News’in aktardığına göre, 2025-2026 mali yılı için refah harcamalarının 322,6 milyar sterlin seviyesine ulaşması beklenirken, bunun yaklaşık 177,7 milyar sterlini emeklilere ayrılıyor. Burnham, devlet emekliliklerinde uygulanan ve maaşların enflasyon, ücret artışı veya yüzde 2,5 oranlarından hangisi yüksekse ona göre artırılmasını öngören “triple lock” uygulamasını kaldırmayacağını açıkladı.
Genç işsizliği ve sağlık nedeniyle çalışma hayatından uzak kalan kişi sayısındaki artış da hükümetin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Göç politikası
Göç konusu da Burnham hükümetinin en hassas başlıklarından biri olacak. Resmi verilere göre Birleşik Krallık’ta net göç, 2025 yılının sonunda 171 bin seviyesine gerileyerek pandemi dönemi hariç 2012’den bu yana en düşük düzeye indi.
Burnham, seçim kampanyasında net göçün daha da azaltılması gerektiğini belirtirken, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tarafından hazırlanan iltica reformlarına destek verdi. Reform paketi, küçük teknelerle yapılan düzensiz geçişlerin azaltılmasını ve güvenli-yasal göç yollarının güçlendirilmesini hedefliyor.
Savunma ve dış politika
Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki gelişmeler yeni başbakanın dış politika alanındaki en önemli dosyaları arasında bulunuyor.
Burnham, Birleşik Krallık’ın Ukrayna’ya desteğinin süreceğini vurgularken, savunma yatırımlarında yerli şirketlere öncelik verilmesini ve 2035 yılına kadar savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5’ine çıkarılması hedefini desteklediğini açıkladı.
Vergi politikası
Burnham, 2024 seçimlerinde verilen taahhüt doğrultusunda gelir vergisi, KDV ve bireysel ulusal sigorta primlerini artırmayacağını söyledi. Bununla birlikte servet vergisi seçeneğini tamamen dışlamazken, vergi sisteminde daha adil bir yapı kurulması gerektiğini ifade etti.
Yeni hükümetin ilk bütçesinin ekim ayında açıklanması bekleniyor.
Kabine şekilleniyor
Burnham, kabinesini pazartesi günü açıklayacağını belirterek yeni ekibin İşçi Partisi’nin tüm kanatlarını temsil edeceğini söyledi.
BBC News’in haberine göre mevcut İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Hazine’nin başına geçebilecek isimler arasında gösterilirken, Wes Streeting, Angela Rayner, Lucy Powell ve Louise Haigh gibi isimlerin de yeni kabinede görev alması bekleniyor.
Muhalefetten ilk tepkiler
Reform UK lideri Nigel Farage, Burnham’ın doğrudan halktan yeni bir yetki almadığını savunarak erken genel seçim çağrısı yaptı.
Liberal Demokrat Parti lideri Sir Ed Davey ise Burnham’ın daha uzlaşmacı siyaset söylemini memnuniyetle karşıladığını belirterek özellikle NHS, sosyal bakım ve su sektöründe reform konusunda birlikte çalışmaya hazır olduklarını ifade etti.
Burnham ise ilk konuşmasında hükümetinin son 40 yılın en büyük siyasi değişimini gerçekleştirmeyi hedeflediğini belirterek, yetkilerin Westminster’dan bölgelere devredileceği ve “tek bir İşçi Partisi ekibi” anlayışıyla hareket edeceklerini söyledi.
By 
Comments