ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik savaşta yer almayan Avrupa ülkelerine sert tepki gösterdi. Avrupa’yı hedef alan açıklamalar, küresel gerilim ve enerji piyasalarındaki dalgalanmayı artırdı.
“Kendi petrolünüzü alın” çıkışı
The Guardian’ın haberine göre Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, yakıt fiyatlarından şikâyet eden ülkelere “gidip kendi petrolünüzü alın” çağrısında bulundu. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’ndan petrol temini için güç kullanılmasını da ima etti.
Trump ayrıca, ABD’nin İran’daki askeri operasyonlarının “çok yakında” sona erebileceğini ve iki ila üç hafta içinde gelişmeler yaşanabileceğini belirtti.
Avrupa’dan sınırlı destek
Çatışmaya yönelik Avrupa’nın yaklaşımı ise farklılık gösteriyor. Fransa, İsrail’e silah taşıyan uçakların hava sahasını kullanmasına izin vermezken, İtalya ABD uçaklarının Sicilya’ya iniş talebini reddetti. İspanya da ABD’nin üs ve hava sahası kullanımına onay vermedi.
Birleşik Krallık ise savaşı “yasa dışı” olarak nitelendirmesine rağmen ABD’nin bazı askeri üsleri kullanmasına izin verdi. Buna rağmen Trump, İngiltere’yi de eleştirdi.
NATO ve müttefiklik tartışması
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, savaş sonrası NATO’nun rolünün yeniden değerlendirilebileceğini belirterek, ittifakın “tek taraflı bir yük haline gelip gelmediğinin” sorgulanacağını söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise özellikle İngiltere’yi hedef alarak, Kraliyet Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Enerji krizi ve küresel etkiler
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma hamlesi enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. İrlanda Başbakanı Micheál Martin, yaşanan arz şokunu “şimdiye kadarki en kötü krizlerden biri” olarak nitelendirdi.
Çatışmanın ekonomik etkileri küresel ölçekte hissedilirken, petrol fiyatları ve enflasyon baskısı birçok ülkede yaşam maliyetlerini artırıyor.
Çatışmada son durum
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, gerekli koşullar sağlanması halinde çatışmayı sona erdirmeye hazır olduklarını açıkladı. Öte yandan bölgede saldırılar sürüyor; İran’ın Körfez’de bir petrol tankerini hedef aldığı ve ABD’nin İran’daki bazı stratejik noktalara saldırılar düzenlediği bildirildi.
Çatışmalarda şu ana kadar 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor. Avrupa ülkeleri ise artan ekonomik ve güvenlik riskleri karşısında daha temkinli bir tutum sergiliyor.
By 
Comments