İskoçya, terminal hastalar için yardımlı ölümü (assisted dying) yasallaştıran Birleşik Krallık’taki ilk ülke olabilir. Konuya ilişkin yasa tasarısı, İskoç Parlamentosu’nda yapılacak nihai oylama öncesinde yoğun tartışmalara sahne oluyor.
BBC’nin haberine göre, İskoç Liberal Demokrat milletvekili Liam McArthur tarafından sunulan tasarının oylaması “başa baş” olarak değerlendiriliyor.
Tasarı neyi içeriyor?
Kabul edilmesi halinde yasa, terminal hastalığı bulunan ve zihinsel olarak karar verme yetisine sahip yetişkinlere, yaşamlarını sonlandırmak için tıbbi destek alma hakkı tanıyacak.
Tasarıya göre:
- Kişinin en az 12 aydır İskoçya’da yaşıyor olması gerekiyor
- İki doktorun onayı şart koşuluyor
- Ölümcül ilaç sağlık personeli tarafından sağlanacak ancak hasta tarafından uygulanacak
- Hastanın en fazla altı ay yaşam beklentisine sahip olması gerekiyor
McArthur, düzenlemenin “dünyadaki en sıkı güvenlik önlemlerine sahip yasa” olacağını savundu.
Siyasi liderler temkinli
Tasarı, parti disiplininden bağımsız olarak vicdani oylama şeklinde ele alınıyor. İskoç hükümeti resmi olarak tarafsız kalırken, Başbakan John Swinney, Muhafazakâr lider Russell Findlay ve İşçi Partisi lideri Anas Sarwar tasarıya karşı çıkıyor.
Bu, İskoç Parlamentosu’nun son 16 yılda tartıştığı üçüncü benzer girişim olurken, önceki iki tasarı reddedilmişti.
Tartışmanın merkezinde etik ve güvenlik var
Tasarı etrafındaki tartışmalar üç ana başlıkta yoğunlaşıyor: etik, pratik ve hukuki boyut.
Muhalifler, düzenlemenin yaşlılar ve engelliler üzerinde baskı oluşturabileceği ve bazı kişilerin kendilerini “yük” hissederek bu yola yönelebileceği uyarısında bulunuyor.
İskoç Muhafazakâr milletvekili Russell Findlay, bazı hastaların aile baskısı veya dolaylı yönlendirmelerle karar verebileceği endişesini dile getirdi.
Benzer şekilde bazı milletvekilleri, “içselleştirilmiş baskı” riskine dikkat çekerek, kişilerin kendi isteklerinden ziyade koşullar nedeniyle böyle bir karara yönelebileceğini savundu.
Destekleyenler “onurlu seçim” diyor
Tasarıyı destekleyenler ise düzenlemenin acı çeken hastalar için onurlu bir tercih hakkı sunduğunu belirtiyor.
İskoç Yeşiller’den Lorna Slater, Kanada’da yardımlı ölümle hayatını kaybeden babasının deneyimini paylaşarak, bunun “insani ve huzurlu bir süreç” olabileceğini söyledi.
Tasarıya destek verenler ayrıca, düzenlemenin palyatif bakımın alternatifi değil, tamamlayıcısı olduğunu vurguluyor.
Hukuki engeller de gündemde
Yasanın yürürlüğe girmesi için Westminster’ın bazı yetkileri devretmesi gerekiyor. Özellikle ilaçlar ve sağlık profesyonellerine ilişkin düzenlemeler, İskoç Parlamentosu’nun yetki alanı dışında bulunuyor.
İngiltere hükümeti prensipte tarafsız olsa da, bazı tıbbi kuruluşlar sürecin yeterince denetlenmeden ilerleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, tasarının kabul edilse bile mevcut yetki sınırları nedeniyle uygulamada zorluklarla karşılaşabileceğini belirtiyor.
By 
Comments