Birleşik Krallık’ta Sıfır Saatlik Sözleşme Sayısında Rekor

Genç çalışanlarda rekor artış

Birleşik Krallık’ta sıfır saatlik sözleşme ile çalışanların sayısı, hükümetin bu uygulamaya yönelik kısıtlama planları öncesinde rekor seviyeye ulaştı. Özellikle 16-24 yaş arası gençler ve tam zamanlı eğitimde olmayan çalışanlardaki artış, bu sözleşmelerle istihdam edilenlerin sayısını Aralık ayında 1,23 milyona taşıdı.

Lancaster Üniversitesi bünyesindeki Work Foundation tarafından Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine dayandırılarak yapılan analize göre, bu rakam bir önceki yıla göre 91 bin kişilik bir artış anlamına geliyor. İşçi Partisi’nin 2024 yılında iktidara gelmesinden bu yana ise sıfır saatlik sözleşmeli çalışan sayısına 181 bin kişi daha eklendi.

Hükümetin yeni düzenleme planı

İşçi Partisi, seçim beyannamesinde “istismara açık” olarak nitelendirdiği bu sözleşmeleri yasaklama sözü vermişti. İş ve Ticaret Bakanlığı (DBT) tarafından yapılan açıklamada, İstihdam Hakları Yasası kapsamında uygun çalışanlara garantili çalışma saati hakkı verileceği ve insanların ihtiyaç duydukları güvenliğin sağlanacağı belirtildi.

Sıfır saatlik sözleşmeler, işverenlerin personele iş garantisi vermeden, yalnızca ihtiyaç duyulduğunda ve genellikle kısa süre kala haber vererek çalışmalarına olanak tanıyor. Eleştirenler, bu durumun çalışanları öngörülemeyen çizelgelerle karşı karşıya bıraktığını ve mali planlama yapmalarını imkansız kıldığını savunuyor.

Güvencesiz çalışma ve cinsiyet eşitsizliği

Veriler, genç çalışanların sıfır saatlik sözleşmelere sahip olma ihtimalinin diğer yaş gruplarına göre beş kat daha fazla olduğunu gösteriyor. Ayrıca, bu sözleşmelerle çalışanların %54’ünü kadınlar oluşturuyor. Work Foundation Direktörü Ben Harrison, bu düzenlemelerin bir milyondan fazla işçiyi her hafta ne kadar kazanacağı konusunda belirsizlikte bıraktığını vurguladı.

TUC Genel Sekreteri Paul Nowak, sıfır saatlik sözleşmelerin işçileri güvencesiz işlere hapsettiğini belirterek, yeni yasanın çalışanların yaşam standartlarında gerçek bir fark yaratacağını ifade etti. Düzenlemelerin önümüzdeki yıldan itibaren yürürlüğe girmesi bekleniyor.