Avrupa liderleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı kontrol altına alma hedefinde “geri dönüş olmadığını” açıklamasının ardından sert tepkiler verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu yaklaşımı “yeni sömürgecilik” olarak nitelendirirken, Avrupa’nın egemenlik ve hukuk temelinde ortak bir duruş sergilemesi gerektiğini vurguladı.
Grönland, Danimarka Krallığı’na bağlı, geniş özerkliğe sahip bir Arktik ada konumunda bulunuyor. Trump ise son haftalarda ABD’nin adayı “bir şekilde” kontrol edeceğini savunarak tansiyonu yükseltti.
Macron: Hukuk, zorbalıktan üstündür
Macron, İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF) yaptığı konuşmada, “Yeni emperyalizm ya da yeni sömürgecilik zamanı değil” dedi. Trump’ın, ABD’nin Grönland planlarına karşı çıkan ülkelere gümrük tarifesi uygulama tehdidini “gereksiz saldırganlık” olarak tanımlayan Macron, toprak egemenliğinin ticaretle baskı altına alınmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
Macron’a göre Washington, Avrupa’dan “maksimum taviz” talep ederek kıtayı zayıflatmayı hedefliyor.
AB’den uyarı: “Anlaşma anlaşmadır”
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Trump’ın Danimarka, Fransa, Almanya ve bazı Avrupa ülkelerine yönelik yüzde 10’luk tarife tehdidini “bir hata” olarak değerlendirdi. Von der Leyen, AB ile ABD arasında Temmuz ayında varılan ticaret anlaşmasını hatırlatarak, “Siyasette de ticarette de el sıkışmak bir anlam taşımalıdır” dedi.
AB’nin gerekmesi halinde yanıtının “kararlı, birleşik ve orantılı” olacağını belirten von der Leyen, ilişkilerin bir “aşağı yönlü sarmala” sürüklenmemesi çağrısında bulundu.
“Avrupa bir yol ayrımında”
Belçika Başbakanı Bart De Wever, Avrupa’nın “bir yol ayrımında” olduğunu söyledi. Trump’ın birçok “kırmızı çizgiyi” aştığını belirten De Wever, Avrupa’nın aksi halde “demokrasiler için en değerli şey olan onurunu kaybedeceğini” dile getirdi. De Wever, bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesini askeri müdahaleyle tehdit etmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Trump: “Geri dönüş yok”
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmeye atıfla, Grönland’ın “ulusal ve küresel güvenlik için vazgeçilmez” olduğunu savundu. Sosyal medyada paylaştığı yapay zekâ görselleri ve haritalar, Avrupa’da tepkiyle karşılandı. Trump ayrıca Fransa’yı hedef alarak şarap ve şampanyaya yüzde 200 gümrük vergisi tehdidinde bulundu.
Ticaret ve NATO riski
Yaşanan gerilim, AB-ABD ticaret ilişkilerini yeniden belirsizliğe sürüklerken, NATO’nun transatlantik güvenlik mimarisini de tartışmaya açtı. Le Monde’un haberine göre, Avrupa Parlamentosu’ndaki ana siyasi gruplar, Temmuz ayında imzalanan ticaret anlaşmasının onay sürecini askıya aldı.
AB’nin masasında, 93 milyar avroluk ABD ithalatına yönelik tarifeler ya da daha önce hiç kullanılmamış olan “anti-zorlama aracı” gibi seçenekler bulunuyor.
Danimarka ve Grönland’dan mesajlar
Danimarka Ekonomi Bakanı Stephanie Lose, konunun yalnızca Danimarka’yı değil, tüm transatlantik ilişkiyi ilgilendirdiğini söyledi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise askeri müdahalenin “olası ama düşük ihtimal” olduğunu belirterek, olası bir tırmanmanın küresel sonuçları olacağı uyarısında bulundu.
By 
Comments