İngiltere’de 30 yıllık devlet tahvillerinin faiz oranı (getiri), %5,72’ye yükselerek 1998’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bu gelişme, yıl sonuna doğru açıklanacak bütçe öncesi Hazine Bakanı Rachel Reeves üzerindeki mali baskıyı artırıyor.
BBC News’in aktardığına göre, hükümetin uzun vadeli borçlanma maliyetinin artması, kamu finansmanındaki durumun kötüleştiğine yönelik endişeleri pekiştiriyor. Aynı gün sterlin de dolar karşısında %1’den fazla değer kaybederek 7 Ağustos’tan bu yana en düşük seviye olan 1,3388 dolara geriledi.
Yalnızca İngiltere değil, Almanya, Fransa ve Hollanda’da da 30 yıllık tahvil faizleri 2011’den bu yana en yüksek düzeye çıktı. ABD’de de benzer şekilde faiz oranları yükseliş gösterdi.
Küresel riskler borçlanma maliyetlerini etkiliyor
Tahvil piyasalarındaki bu dalgalanmanın ardında bir dizi küresel gelişme yer alıyor. Dünya Ticaret Örgütü Başkanı Ngozi Okonjo-Iweala, küresel ticaret kurallarının son 80 yılın en büyük sarsıntısını yaşadığını belirtti.
Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden yürürlüğe koyduğu gümrük tarifeleri, jeopolitik gerilimler ve Fransa’daki hükümet güven oylaması gibi unsurlar, yatırımcıların risk iştahını azaltıyor.
Okonjo-Iweala, tarifelerin tam etkisinin 2026 yılına kadar hissedilebileceğini, çünkü şirketlerin önceden stok yaptığını ifade etti.
Bütçe öncesi zorlu tercihler
İşçi Partisi seçim beyannamesinde gelir vergisi, KDV ve ulusal sigorta gibi doğrudan çalışanları etkileyen vergileri artırmayacağını taahhüt etmişti. Ancak Rachel Reeves’in bu sözleri yerine getirirken farklı yollarla vergi artışına gidebileceği konuşuluyor.
Bunlar arasında, 2028’de sona erecek olan gelir vergisi dilimlerinin dondurulması uygulamasının uzatılması ve emlak vergisinde reform ihtimali bulunuyor.
Paul Dales’e göre (Capital Economics), kamu borcunun sürdürülebilirliği için Reeves’in bütçede 18 ila 28 milyar sterlin arasında ek kaynak yaratması gerekiyor.
Ekonomik ekip güçlendiriliyor
Başbakan Keir Starmer, ekonomik karar alma süreçlerini desteklemek üzere kabinede kısmi bir değişiklik yaptı. Rachel Reeves’in eski yardımcısı Darren Jones, 10 Numara’da kilit bir görev aldı. Ayrıca eski İngiltere Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Baroness Shafik, başekonomi danışmanı olarak atandı.
Bu adımlar, sonbaharda açıklanacak bütçenin İşçi Partisi hükümeti için kritik bir sınav olacağını gösteriyor.
Muhalefetteki Muhafazakâr Parti’nin Gölge Maliye Bakanı Mel Stride ise, “Piyasaların son tepkisi, Rachel Reeves’in ekonomi yönetimine bir güven oylamasıdır” diyerek hükümete yüklendi.
Reeves, göreve başladığında kamu borcuna ilişkin iki temel kural belirlemişti. Bunlar; kamu borcunun milli gelire oranla düşüş eğiliminde olması ve kamu harcamalarının vergi gelirleriyle finanse edilmesi. Ancak ekonomideki yavaşlama nedeniyle bu kurallara uyumda sadece 10 milyar sterlinlik bir “güvenlik payı” kaldığı ifade ediliyor.
Başbakanlık Sözcüsü ise hükümetin mali kurallarına olan “sarsılmaz bağlılığını” yineleyerek, kamu maliyesini dengelemek için gerekli kararların alındığını açıkladı.
By 
Comments