İngiltere’nin Cornwall bölgesinde, sığır tüberkülozunun (TB) yayılmasını önlemek amacıyla porsuklara yönelik aşı programı başlatıldı. Bu üç yıllık çalışma, 70 çiftlikte uygulanacak ve çiftçiler, bilim insanlarının verdiği eğitimle porsukları yakalayıp test edecek ve ardından aşılayacak.
Bu girişim, çiftçiler ile bilim insanları arasında uzun süredir süregelen “porsuk itlafı mı, aşılama mı?” tartışmalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. 2013 yılında başlatılan porsuk itlafı programı kapsamında yaklaşık 250 bin porsuk öldürülmüştü. Ancak bu yöntem, bilim çevrelerince tartışmalı bulunuyor.
Aşı yerine itlaf tartışması
Çiftçilerin büyük bölümü porsukların tüberküloz hastalığı için önemli bir taşıyıcı olduğunu ve bu nedenle kontrol altına alınmaları gerektiğini savunuyor. Öte yandan bilim insanlarına göre, 1998-2005 yılları arasında yapılan geniş kapsamlı bir çalışmaya dayanarak porsukların öldürülmesinin TB’nin yayılmasını engellemede anlamlı bir etkisi yok. Uzmanlar, TB’nin esas olarak hayvandan hayvana bulaştığını ve hayvan hareketliliğinin kontrol altına alınmasının daha etkili olduğunu belirtiyor.
Öncü pilot çalışmadan umut verici sonuçlar
Daha önce yapılan küçük çaplı bir pilot çalışmada, aşılamanın uygulandığı porsuk popülasyonunda TB oranı dört yıl içinde yüzde 16’dan sıfıra düştü. Yeni projede üç farklı aşılama yöntemi denenecek: her yıl aşılama, iki yılda bir aşılama ve TB tespitine bağlı reaktif aşılama.
Çiftçilerden destek: “Bu, geleceğin yöntemi olabilir”
The Guardian’ın haberine gören Ulusal Çiftçiler Birliği’nin (NFU) Cornwall başkanı olan çiftçi Bridget Whell, projenin katılımcılarından biri. İki süt çiftliğinde toplam 1.200 sığır yetiştiren Whell, geçmişte çiftliklerinden birinde hayvanlarının yarısını kaybettiğini, son 15 yılın büyük bölümünde hükümetin kısıtlamalarına maruz kaldığını anlattı.
“Altı yıl boyunca porsuk itlafı uygulandı ancak artık sona erdi,” diyen Whell, aşılama programı için umutlu: “Biyogüvenlik ve sığır testleri dışında elimizde başka bir araç yok gibi görünüyor. Aşılama, geleceğin yöntemi olabilir.”
Finansal sürdürülebilirlik soru işareti
Toplam 1,4 milyon sterlin bütçeli proje, ilk etapta 80 kilometrekarelik alanda 70 çiftçiyi kapsıyor. Üç yıl sonunda bu alanın 400-500 kilometrekareye çıkarılması planlanıyor. Proje ayrıca, bu yaklaşımın maliyet etkinliğini ve geniş çapta nasıl uygulanabileceğini değerlendirmeyi hedefliyor.
Projenin bilimsel danışmanlarından Londra Hayvanat Bahçesi Enstitüsü’nden Prof. Rosie Woodroffe, “Yaban hayatı savunucuları ve çiftçiler yarım yüzyıldır TB’nin yönetimi konusunda farklı görüşlerdeydi. Ancak ortak bir amaçta buluşuyoruz: TB’yi yok etmek,” dedi.
İngiltere’de geçtiğimiz yıl 20 binden fazla sığır, TB nedeniyle itlaf edildi. Porsuklara yönelik itlaf programının ise 2029 yılına kadar tamamen sona erdirilmesi planlanıyor.
By 
Comments