İngiltere ve Avustralya’dan 50 Yıllık Nükleer Denizaltı Anlaşması

İngiltere ve Avustralya, AUKUS ittifakı çerçevesinde nükleer denizaltı alanındaki işbirliğini güçlendirmek amacıyla 50 yıllık yeni bir savunma anlaşmasına imza attı.  “Geelong Anlaşması” adı verilen bu işbirliği metni, Avustralya’nın Geelong kentinde düzenlenen Savunma Bakanları Toplantısı’nda imzalandı.

Geelong Anlaşması’nın Detayları

Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles ile İngiltere Savunma Bakanı John Healey tarafından imzalanan anlaşma, AUKUS’un birinci aşaması kapsamında iki ülkenin SSN-AUKUS sınıfı nükleer denizaltıların tasarım, inşa, işletme, bakım ve devreden çıkarma süreçlerinde kapsamlı bir ortaklık yürütmesini öngörüyor.

Anlaşmaya göre Avustralya, denizaltı programı için insan kaynağı, altyapı ve tedarik zincirini geliştirecek. İngiltere’ye ait Astute sınıfı denizaltılar ise Batı Avustralya’daki HMAS Stirling Üssü’nde dönüşümlü olarak konuşlandırılacak.

Savunma Sanayisine ve İstihdama Katkı

İki ülkenin ortak açıklamasında, anlaşmanın savunma sanayisini büyüteceği, binlerce yeni istihdam yaratacağı ve her iki ülkenin denizaltı sanayi altyapısının güçlenmesine katkı sağlayacağı belirtildi. Anlaşmanın, Avrupa-Atlantik ve Hint-Pasifik bölgelerinde güvenlik ve istikrara uzun vadeli destek sunması hedefleniyor.

Ayrıca Geelong Anlaşması’nın, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması, Güney Pasifik Nükleer Silahlardan Arındırılmış Bölge Antlaşması ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile yapılan güvenlik anlaşmaları gibi uluslararası yükümlülüklerle uyumlu olduğu vurgulandı.

AUKUS İttifakı

AUKUS, ABD, İngiltere ve Avustralya arasında Eylül 2021’de imzalanan ve Avustralya’nın nükleer enerjiyle çalışan denizaltı filosu kurmasını hedefleyen bir güvenlik anlaşması olarak biliniyor. Adelaide’deki tersanelerde en az 8 nükleer denizaltının inşa edilmesi planlanıyor.

Her ne kadar Çin’in adı doğrudan geçmese de, anlaşma üç ülkenin “artan bölgesel güvenlik endişelerine” atıfta bulunması nedeniyle Pekin’in Hint-Pasifik bölgesindeki askeri gücüne karşı bir denge unsuru olarak değerlendiriliyor.

ABD ise haziran ayında, önceki liderler döneminde imzalanan milyarlarca dolarlık bu anlaşmayı “Önce Amerika” politikası çerçevesinde yeniden gözden geçireceğini açıklamıştı.