İngiltere Başbakanı Andy Burnham, İsrail yaptırımlarını hızlandırıyor

İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yönelik yeni yaptırımların uygulanmasını hızlandırmaya hazırlandığı bildirildi. Plan, Beyaz Saray ve bazı İşçi Partili milletvekillerinin eleştirilerine rağmen gündemde tutuluyor.

Birleşik Krallık hükümeti, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yönelik politikasını sertleştirerek kapsamlı yeni yaptırımlar açıkladı. Dışişleri Bakanı Ed Miliband, bazı İsrailli yerleşimcileri “teröristler” olarak nitelendirerek bölgede Filistinlilere karşı “etnik temizlik” yürütüldüğünü söyledi.

Miliband, Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada hükümetin bundan böyle İsrail’in Batı Şeria’daki işgalinin tamamını hukuka aykırı kabul edeceğini bildirdi.

İsrailli kaynaklar E1 yerleşim projesinin, İşçi Partisi hükümetinin daha önce planladığı ek yaptırımlar için gerekçe olarak kullanıldığını düşünüyor.

İsrail hükümetinin, ülkede yapılacak parlamento seçimleri öncesinde yeni yaptırımların gündeme gelmesinden rahatsız olduğu da belirtiliyor.

İsrail’den karşılık gelebilir

Binyamin Netanyahu hükümetinin olası İngiliz yaptırımlarına karşılık verebileceği ve Birleşik Krallık’ın Gazze barış sürecindeki rolünü sınırlandırabileceği öne sürüldü.

İsrail’in daha önce benzer yaptırımlar nedeniyle Hollanda’ya karşı attığı adımlar, olası bir karşılığın örneği olarak gösterildi.

Yeni düzenlemeler kapsamında işgal altındaki topraklarda bulunan yasa dışı yerleşimlerden Birleşik Krallık’a mal ithalatının yasaklanması planlanıyor. Yerleşimlere inşaat ve finansman gibi hizmetler sağlayan kişi ve kuruluşlar da yaptırım kapsamına alınacak.

Birleşik Krallık’ta yasa dışı yerleşimlerdeki gayrimenkullerin reklamının yapılması yasaklanacak. Yerleşimci şiddetini teşvik etmekle suçlanan bazı kişilere bireysel yaptırımlar uygulanacak.

Hükümet ayrıca işgale “maddi katkı” sağladığı değerlendirilen silah ruhsatları ve diğer ihracat başvurularını reddedecek. Miliband, gerekli yasal düzenlemelerin dokuz ay içinde yürürlüğe girmesini beklediklerini söyledi.

Birleşik Krallık; Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç ile birlikte yaptırımları destekleyen 12 ülke arasında yer aldı.

Bankalar için yaptırım riski

Royal United Services Institute (RUSI) Finans ve Güvenlik Merkezi Başkanı Tom Keatinge, planlanan yaptırımların yalnızca Batı Şeria’daki yerleşimleri hedeflese bile İngiliz bankalarının İsrail ile daha geniş kapsamlı işlemlerini etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Bunun temel nedeni, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin ülkenin geri kalanıyla aynı bankacılık ve finans sistemini kullanması.

European Council on Foreign Relations’dan Hugh Lovatt da fiziksel ürün ticaretinde ayrım yapılabilmesine rağmen finansal işlemlerde aynı ayrımın çok daha zor olduğunu belirtti.

İşlemler askıya alınabilir

Yeni yaptırımların devreye girmesi halinde İngiliz bankalarının, bir işlemin yaptırım kapsamındaki Batı Şeria yerleşimleriyle bağlantılı olup olmadığını belirlemesi gerekebilir.

Keatinge’e göre bu ayrımın bazı durumlarda pratik olarak yapılması son derece zor olabilir. Bankalar, yaptırım ihlali riskini azaltmak amacıyla İsrail bağlantılı bazı işlemleri daha geniş ölçekte durdurmayı tercih edebilir.

Bu durum, yalnızca hedeflenen yerleşimlerle ilgili finansal faaliyetleri değil, Birleşik Krallık ile İsrail arasındaki daha geniş ticari işlemleri de etkileyebilir.

Miliband: Hükümet çoğu zaman göz yumdu

İsrail hükümetinin bu gelişmelere “çoğu zaman göz yumduğunu” savunan Miliband, bazı hükümet üyelerinin Filistinlilerin zorla yerlerinden edilmesini destekleyen açıklama ve eylemlerde bulunduğunu ileri sürdü.

Miliband, “Bizim anlaşmazlığımız İsrail halkıyla değil, hükümetinin izlediği politikalarla” dedi. İki devletli çözümü desteklemeye devam ettiklerini de vurguladı.

Gazze konusunda mahkemelerin kararı beklenecek

Dışişleri Bakanı, İsrail’in Gazze’deki eylemlerini “soykırım” olarak tanımlamadı. Birleşik Krallık hükümetinin bu konuda uluslararası mahkemelerin kararını bekleyeceğini söyledi.

Bununla birlikte Miliband, uluslararası kuruluşların son raporlarının olası savaş suçlarına ilişkin kanıtların arttığına işaret ettiğini belirterek hukuki süreçleri desteklediklerini kaydetti.

İsrail’den misilleme uyarısı

İsrail yönetimi ise Londra’nın kararına sert tepki gösterdi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, “Britanya İsrail’e karşı harekete geçerse İsrail de Britanya’ya karşı harekete geçer” dedi.

İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise Birleşik Krallık Büyükelçisi’nin sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu.

Muhafazakâr Parti’nin gölge dışişleri bakanı Tom Tugendhat, yasa dışı yerleşimlere karşı olduğunu ancak yaptırımların bölgede çalışan Filistinlilere de zarar verebileceğini savundu. Muhafazakâr milletvekili Sir Edward Leigh ise hükümetin açıkladığı yaptırımlara tam destek verdi.